سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۲۲۰) حکم پوشیدن صورت با نقاب در حج

(۴۲۲۰) سوال: حکم پوشیدن صورت با نقاب در حج چیست زیرا حدیثی خواندم که معنای آن این است: «لا تنتقب المرأة المحرمة، و لا تلبس القفازین»[۱]: (زن محرم نقاب نزند و دستکش نپوشد) و قول دیگر از عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در حالی که در حج بودند خواندم: ما هنگام که مردم به ما نزدیک می­شدند روسری خود را بر صورت خود می­انداختیم و هنگامی که دور می­شدند صورت خود را بیرون می­کردیم[۲] چگونه بین این دو قول ربط دهیم؟ در صورتی که قول عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا را تطبیق دهیم کدام یک صحیح­تر است در این روزها بسیار زنان با مردان در اثنای حرکت در حج و در نماز مختلط می­شوند؛ آیا صورتش را همیشه بپوشد یا این که چه کاری انجام دهد؟ قولی وجود دارد که از امام ابوحنیفه شنیدم: در صورتی که زن صورت خود را بپوشد خون بر او واجب است؛ قول درست در این مسئله چیست.

جواب:

قول درست در این مسئله آن چیزی است که حدیث بر آن دلالت دارد یعنی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنان را از پوشیدن نقاب نهی نموده است لذا زن مطلقا از پوشیدن نقاب نهی شده است تفاوتی ندارد مردان نامحرم رد شوند یا خیز بنابراین بر زن حرام است که نقاب بپوشد و تفاوتی ندارد در حج یا در عمره باشد و نقاب نزد زنان معروف است اما حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا با حدیث نهی از نقاب در تعارض نیست زیرا حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا دلالت می­دهد بر این که زنان هنگامی که مردان از کنار آن­ها عبور می­کردند این کار را انجام می­دادند و این امری ضروری است هنگامی که مردان از کنار زنان در حالی که مُحرم هستند عبور می­کنند زیرا بر آن­ها واجب است صورت خود را بپوشانند و پوشاندن صورت از مردان نامحرم واجب است.

بنابراین به زن می­گوییم: پوشیدن نقاب مطلقا بر او حرام است اما بهتر است صورت خود را بیرون کند و هرگاه مردان از نزدیکی او رد شدند بر او واجب است صورت خود بدون نقاب بپوشاند.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] أحمد: (۶/۳۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم تغطية الوجه بالنقاب في الحج، فقد كنت قرأت حديثاً بما معناه «لا تَنتَقِبُ الْمَرْأَةُ الْمُحْرِمَةُ، ولا تلبس القُفَّازَيْنِ» وقرأت قولا آخر للسيدة عائشة رضي الله عنها وهن في الحج تقول: كنا إذا ساوى بنا الْحَجِّ الرجال أَسْدَلْنَا على وجوهنا، وإذا سبقناهم كشفنا وجوهنا فكيف نربط بين القولين؟ وأيهما أصح إذا طبقنا قول عائشة رضي الله عنها، ففي هذه الأيام دائما أو كثيرًا ما تختلط الْمَرْأَة بالرجال في أثناء سيرها في الْحَجّ، وفي صلاتها، فهل تغطي وجهها دائما أم ماذا تفعل؟ وهناك قول سمعته عن الإمام أبي حنيفة: أن الْمَرْأَةَ إذا غطت وجهها فعليها دَم، ما الصواب في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الصواب في هذا ما دل عليه الحديث وهو: نهي النبي صلى الله عليه وسلم أن تَنتَقِبَ الْمَرْأَةُ. فالمرأة الْمُحْرِمَةُ مَنْهِيَّةٌ عن النقاب مطلقا، سواء مروا بها الرجال الأجانب أو لم يمروا بها، وعلى هذا فَيَحْرُمُ على الْمَرْأَةِ الْمُحْرِمَةِ أَن تنتقب سواء كانت في حَجٌ أو في عُمْرَةٍ، والنقَابُ معروف عند النساء، وأما حديث عائشة رضي الله عنها فلا يعارض النهي عن الانتقاب، وذلك لأن حديث عائشة رضي الله عنها إنما كان النساء يفعلنه إذا مرَّ بهنَّ الرجال، وهذا أمر لا بد منه إذا مَرَّ الرجال بنساء وهن محرمات، فإنه يجب عليهن أن يَسْتَرْنَ وجوههن، لأن ستر الوجه عن الرجال الأجانب واجب.

وعلى هذا فنقول للمرأة: لبس النقاب حرام عليها مطلقا، وأما فتح وجهها فالأفضل لها كشف الوجه، ولكن إذا مر الرجال قريبا منها، فإنه يجب عليها أن تغطيه لكن تغطيه بغير النقاب.

مطالب مرتبط:

(۴۲۳۱) آیا برای زن واجب است هنگامی که قصد حج یا عمره دارد جوراب بپوشد؟

واجب نیست، اما دو پایش را با لباس بلند بپوشاند طوری که روی پاهای او باشند...

ادامه مطلب …

(۴۲۳۷) حکم گرفتن زنبور عسل یا عسل در مکان‌ها مقدس

اشکالی ندارد انسان از داخل محدوده­ی حرم عسل بکند زیرا زنبور عسل از جمله چیزهایی نیست که کشتن آن در حرم حرام است و اگر صید حساب نمی­شود اصل بر این است که جایز است....

ادامه مطلب …

(۴۲۱۶) حکم جماع پس از احرام و پیش از ورود به مکه

اگر تو و همسرت جاهل بودید که این کار حرام است چیزی بر شما نیست و حج شما درست است و فدیه بر شما واجب نمی­شود ...

ادامه مطلب …

(۴۲۱۲) آیا غسل کردن در حال احرام جایز است؟

غسل کردن برای مُحرم اشکالی ندارد زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده است و تفاوتی ندارد یک بار، دو بار یا بیشتر غسل کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۹۸) حکم شانه زدن مو در حال احرام و ریزش غیرعمدی مو

همه‌­ی چیزهایی که در احرام ممنوع است اگر عمدی نباشد و اشتباهی یا از روی فراموشی صورت گیرد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۲۳۶) حکم بلند کردن صدا در دعای جمرات

این که مردم صدای او را شنیده ­اند اشکالی ندارد چه در حج و چه غیر از حج باشد زیرا صدای زن عورت نیست ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه