سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۱۰۰) آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند؟

(۴۱۰۰) سوال: آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد انسان بعد از وفات برادرش به نیابت از او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد زیرا ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ذکر نموده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شنید مردی می‌‌گوید: به جای شبرمه حج را ادا می‌‌کنم، فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: برادرم یا یکی از بستگانم است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: آیا حج خود را ادا کرده‌‌ای؟ گفت: خیر، فرمود: حج خود را ادا کن سپس به جای شبرمه حج را ادا کن[۱]و به او نفرمود: آیا تو را به آن توصیه کرده یا به تو اجازه داده است؟ و اگر این شرط بود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را بیان می‌‌کرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للرجل أن يَحجَّ أو يَعْتَمِرَ عن أخيه بعد وفاته، وإن لم يُوصِهِ بذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا حَرَجَ للإنسان أن يحج ويعتمر عن أخيه بعد وفاته، وإن لم يُوصِه بذلك، لأن ابن عباس ذكر أن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- سمع رجلا يقول: لَبَّيْكَ عن شُبْرَمَةَ. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ شُرَمَة؟» قال: أخ لي، أو قَرِيبٌ لي. فقال: «أَحَجَجْتَ عن نَفْسِكَ»؟ قال: لا. قال: حُجَّ عن نَفْسِكَ، ثُمَّ حُجَّ عن شُبْرَمَةَ»، ولم يقل له: هل أوصاك بذلك، أو أذن لك بهذا؟ ولو كان هذا شَرْطًا لَبَيَّنَهُ النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-.

مطالب مرتبط:

(۴۱۲۱) حکم برای کسی که حج را به تأخیر انداخته و فوت کرده است

علما در این زمینه اختلاف نموده‌‌اند برخی از آن‌‌ها می‌‌گویند: به نیابت از او حج ادا می‌‌شود و به او سود می‌‌رسد و مانند این است که خود حج را ادا کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

(۴۱۲۵) آیا بر برادر واجب است که به نیابت از پدر مرحوم حج را ادا کند؟

اگر پدرت هنگامی که زنده بود به خاطر عدم توانایی مالی توان حج را نداشته یا بیش هزینه‌‌های خودش و بدهکاری‌‌اش نبوده حج بر او واجب نیست و چیزی بر گردنش نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۶) حکم پرداخت هزینه حج به نیابت از دیگران به افراد ناشناس

تصرف وکیل در حدودی که موکل به او اجازه داده است در صورتی که مخالف شریعت نباشد پذیرفته است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۰) حج مبرور چگونه است؟

حج مبرور حجی است که در آن بین اخلاص و تبعیت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جمع شده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۸) حکم باقی‌ماندن مبلغ اضافی پس از انجام حج به نیابت از دیگری

اگر این دراهم را گرفته تا با آن حج را ادا کند و این دراهم اضاف آمده لازم نیست آن‌‌ها را به کسی که به او این دراهم را داده پس دهد مگر این که کسی که.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه