جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۱۰۰) آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند؟

(۴۱۰۰) سوال: آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد انسان بعد از وفات برادرش به نیابت از او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد زیرا ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ذکر نموده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شنید مردی می‌‌گوید: به جای شبرمه حج را ادا می‌‌کنم، فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: برادرم یا یکی از بستگانم است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: آیا حج خود را ادا کرده‌‌ای؟ گفت: خیر، فرمود: حج خود را ادا کن سپس به جای شبرمه حج را ادا کن[۱]و به او نفرمود: آیا تو را به آن توصیه کرده یا به تو اجازه داده است؟ و اگر این شرط بود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را بیان می‌‌کرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للرجل أن يَحجَّ أو يَعْتَمِرَ عن أخيه بعد وفاته، وإن لم يُوصِهِ بذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا حَرَجَ للإنسان أن يحج ويعتمر عن أخيه بعد وفاته، وإن لم يُوصِه بذلك، لأن ابن عباس ذكر أن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- سمع رجلا يقول: لَبَّيْكَ عن شُبْرَمَةَ. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ شُرَمَة؟» قال: أخ لي، أو قَرِيبٌ لي. فقال: «أَحَجَجْتَ عن نَفْسِكَ»؟ قال: لا. قال: حُجَّ عن نَفْسِكَ، ثُمَّ حُجَّ عن شُبْرَمَةَ»، ولم يقل له: هل أوصاك بذلك، أو أذن لك بهذا؟ ولو كان هذا شَرْطًا لَبَيَّنَهُ النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۶) حکم ادای حج در حال بدهکاری

بله، این حج درست است إن شاء الله و از گردن تو ساقط می‌‌شود اما از نعمت‌‌ها و آسان‌‌گیری الله این است که هرگاه انسان بدهکار باشد بدهی خود را قبل از حج پرداخت می‌‌کند زیرا بدهی مقدم است...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۰) آیا حج برای بیمار روانیِ متوفی باید قضا شود؟

حج بر این مرد واجب نیست زیرا دیوانه بود مگر این که دیوانگی او بعد از واجب شدن حج بر او رخ داده است...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۷) آیا حج بدهکار و حج به‌ جای همسر متوفی پذیرفته است؟

بله، هر کسی حج نمود و و بدهکار بود حج او درست است زیرا از شروط صحت حج عدم بدهکار بودن نیست اما می‌‌گوییم: کسی است بدهی خود را قبل از این که حج را ادا کند پرداخت کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۲۴) حکم ادای حج نیابتی برای مادر فوت شده قبل از انجام حج واجب

اگر ناتوان بوده و مالی برای ادای حج نداشته حج بر او واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه