چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

(۴۰۷۵) سوال: امسال إن شاء الله عازم حج است اما بدهکار شخصی است و دنبال او گشته اما او را پیدا نکرده است و می‌‌گوید: چه کاری انجام دهم و آیا باید طلبکار موافقت کند؟

جواب:

اول: می‌‌گوییم: کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد تا این که بدهی خود را پرداخت کند و من تعجب می‌‌کنم از حرص مردم در حالی که بدهکار هستند در حالی که آن‌‌ها می‌‌دانند یا نمی‌‌دانند که حق الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مبنی بر تسامح و آسان‌‌گیری است و کسی که بدهکار است بر او حج واجب نیست و با این وجود بدهکاران پرداخت بدهی خود را به تأخیر می‌‌اندازند یا به تأخیر نمی‌‌اندازند اما حج را ادا می‌‌کنند این کار بدون شک غلط است.

به کسی که چنین کاری را انجام می‌‌دهد می‌‌گوییم: بدهی خود را پرداخت کن سپس حج را ادا کن و اگر طلبکار نمی‌‌دانی طلبکار کجاست به اندازه‌‌ی توانت دنبال او باش و اگر او را پیدا نکردی و مال زیادی داشتی که می‌‌دانی اگر حج را انجام دهی مال زیادی نزد تو باقی می‌‌ماند که به وسیله‌‌ی آن می‌‌توانی بدهی خود را پرداخت کنی در این صورت اشکالی ندارد حج را ادا کنی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه عازم على الْحَجِّ هذا العام إن شاء الله، ولكن عليه دين لشخص آخر، وقد بحث عنه ولم يجده، ويقول: ماذا أفعل، وهل لا بُدَّ من موافقة صاحب الدَّيْنِ؟

فأجاب رحمه الله تعالى :أولا نقول من كان عليه دَيْنٌ فلا حَجَّ عليه أصلا حتى وإن لم يؤدِ الْفَرِيضَةَ، لأنه لم يفرض عليه الْحَجُّ حتى يُوَفِّي الدَّيْنَ، فليشتغل بوفاء دينه، وإن أَخَرَّ الْحَجَّ سنة بعد أخرى حتى يَقْضِيَ الدَّيْنَ، وإني لأعجب من حرص الناس على أداء الْحَج مع الديون التي عليهم، وهم يعلمون أو لا يعلمون أن حق الله -عز وجل- مبني على المسامحة، وأن من عليه دين فلا حَجَّ عليه، ومع ذلك يماطلون أصحاب الدُّيُون، أو لا يماطلون ولكن يَحجُّونَ، هذا غلط منهم بلا شك.

نقول لمن يفعل ذلك اقضِ دَيْنَك ثم حُجَّ، وإذا كنت لا تعرف صاحب الدَّيْنِ فابحث عنه بقدر المستطاع، فإذا لم تجده وكان عندك مال واسع تَعْلَمُ أنك تحج ويبقى لديك فضل كبير زائد على الدَّيْنِ فحينئذ لا بأس أن تحج.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۷) آیا حج بدهکار و حج به‌ جای همسر متوفی پذیرفته است؟

بله، هر کسی حج نمود و و بدهکار بود حج او درست است زیرا از شروط صحت حج عدم بدهکار بودن نیست اما می‌‌گوییم: کسی است بدهی خود را قبل از این که حج را ادا کند پرداخت کند....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۳) ادای حج یا رفع نیاز فرزند برای ازدواج؛ وظیفه‌ی شرعی پدر چیست؟

بر این پدر واجب است با این مال حج را ادا کند زیرا حج بر او واجب است و حاجت پسر به ذات پدر تعلق ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۰۵۷) خلوت کردن در سفر حج بهتر است یا همراهی با جمع شلوغ؟

اگر برای تو ممکن است همراه خانواده‌‌ات به سفر بروی و آن‌‌ها را به خیر، ترک نمودن سخنان بیهوده نصیحت کنی بهتر است زیرا در این کار صله‌‌ی رحم، نزدیکی بین خویشاوندان و اصلاح احوال وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۰) جکم ادا حج با کمک مالی فرد ثروتمند

حج او درست است اما درخواست از مردم به قصد حج غلط است و جایز نیست که از مردم مالی را برای ادای حج درخواست کند هر چند که حج واجب باشد زیرا این درخواست بدون نیاز است و چون بر شخصی که توانایی ندارد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۵) آیا جایز است زن مناسک حج را به نیابت از خود به دیگری بسپارد؟

در صورتی که در حج واجب باشد جایز نیست انسان دیگری را برای ادای حج به نیابت از خود وکیل کند مگر در حالتی که خود نتواند برای ادای حج برود به دلیل بیماری مزمن که امیدی به بهبود آن نباشد یا به خاطر پیری و... اما اگر امید به بهبود این بیماری باشد منتظر می‌‌ماند تا این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را شفا داده و حج را خود انجام دهد

ادامه مطلب …

(۴۱۱۹) حکم ادا حج زن در دوران عده بعد از فوت شوهر

جایز نیست در اثنای عده‌‌اش به حج برود بلکه واجب است در خانه‌‌ای که شوهرش در آن وفات یافته و او در آن ساکن است بماند سپس در سال بعد حج را ادا کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه