یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۳۵۰۶) حکم گریه بر میت

(۳۵۰۶) سوال: اخیراً پدرم از دنیا رفته است. بسیاری از مردم مرا نصیحت می‌کردند که به خاطر وفات وی گریه نکنم. آیا گریه کردن من به خاطر او زیانی به او می‌رساند؟ نظر به این که گاهی نمی‌توانم خود را از گریه کردن باز دارم، خصوصاً زمانی که لباس و وسایلش را ببینم و پشتیبانی‌های او از ما را به یاد بیاورم. لطفاً در این باره توضیح دهید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

بر اثر گریه کردن بر پدرش گناهی بر وی نیست. زیرا این امری فطری است که انسان نمی‌تواند آن را دفع کند به ویژه زمانی که مصیبت را به یاد آورد یا چیزی از آثارش مثل کتاب، لباس، مجلس و چنین چیزهایی را ببیند اما برای انسان شایسته است به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، صبر و شکیبایی کرده و مصیبتش و آنچه از دست داده را زیاد یاد نکند زیرا هر چه بیش‌تر مصیبت را یاد کند اندوهش تازه می‌شود در حالی که انسان امر شده اندوه را از خودش دور کند و تا جایی که می‌تواند خوشحالی را به خود وارد سازد اما کسی که خودش را به گریه وا می‌دارد از این کار باز داشته می‌شود خصوصاً اگر گریه‌اش همراه با نوحه‌سرایی و یاد کردن از خوبی‌های میت باشد. نوحه‌سرایی بدین صورت است که با صدا گریه کند مانند نوحه سرایی کبوتر. تعریف کردن از خوبی های میت نیز بدین صورت است که بگوید: پدرم! حالا چه کسی فلان چیز را برای ما می‌آورد؟ چه کسی فلان چیز را برای خانه تهیه می‌کند؟ و غیره.

به همین مناسبت دوست دارم برادران مسلمانم را به آنچه در بعضی از روزنامه‌ها رخ می‌دهد -هر چند که الحمدالله کم است- یادآور شوم. می‌بینی که نویسنده پیرامون دوستش که از دنیا رفته در نوشته‌اش او را مخاطب قرار داده و می‌گوید: فلانی! ای کسی که در مجالسمان با او انس می‌گرفتیم، ای کسی که صبحگاهان و شامگاهان با او خلوت می‌کردیم، ای کسی که با ما سخنان نیک می‌گفت و غیره که این کار از جمله همان تعریف کردن از خوبی های میت است که از آن نهی شده است.

 بنابراین برای انسان شایسته است اندوه را در خودش و دیگران شعله‌ور نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: تُوُفِّي والدي قريبا، وقد نصحني كثير من الناس بأن لا أبكي عليه، فهل بكائي عليه يضره؟ علما بأني أحيانًا لا أستطيع أن أمنع نفسي من البكاء، وخصوصا إذا رأيت ثيابه وأغراضه وتذكرت ما كان يقوم به من مساندة لنا. وَجهُونًا مأجورين.

فأجاب رحمه الله تعالى: إنه ليس عليها حَرَجٌ في بكائها على أبيها؛ لأن هذا أمر فطري ولا يمكن للإنسان أن يدفعه، لا سيما إذا تذكر الإنسان مصابه أو رأى شيئًا من آثاره من كتب أو ثياب أو مجالس أو ما أشبه ذلك.

ولكن الذي ينبغي للإنسان أن يعتصم بالله تبارك وتعالى، وأن يتصبر ولا يُكثر ذكر مصابه بمفقوده؛ لأنه كلما أكثر تذكره تجدد الحزن، والإنسان مأمور بأن يَطْرُدَ الأحزان عن نفسه، وأن يُدْخِلَ عليها السرور بقدر المستطاع، أما الإنسان الذي يستجلب البكاء فهذا هو الذي يُنْهَى عن فعله، لا سيما إذا كان معه نياحة أو ندبة، فالنياحة أن يأتي بصوت البكاء كنوح الحمام، والندبة: أن يندب الميت فيقول: يا أبتاه! يا من يأتي إلينا بكذا، ويأتي للبيت بكذا، وما أشبه ذلك.

وإنني بهذه المناسبة أود أن أُذكِّرَ إخواني المسلمين بما قد يقع -وهو قليل والحمد لله – في بعض الصُّحف تجد الكاتب يكتب عن صاحب له مات، فيخاطبه ويقول: يا فلان يا من نستأنس به في مجالسنا، يا من نخلو معه صباحًا ومساء، يا من يعلمنا بأحاديثه الطيبة، وما أشبه ذلك، وهذا من الندب المنهي عنه، فينبغي للإنسان أن لا يثير الأحزان في نفسه، ولا في غيره أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۸) حکم شرکت در مجالس تعزیه که در آن اختلاط صورت می‌گیرد

تعزیه واجب نیست بلکه از جمله امور مستحب است لذا اگر لازمه‌ی حضور در مراسم تعزیه اختلاط زنان با مردان باشد جایز نیست زیرا نمی‌شود امری مستحب را با ارتکاب امری حرام انجام داد....

ادامه مطلب …

(۳۵۴۵) حکم قرائت قرآن و اطعام در خانه میت به نیت صدقه

قرائت بر میت بعد از مرگش بدعت می‌باشد در صورتی که صحابه چنین کاری نمی‌کردند بلکه میتشان را آماده می‌کردند و بر او نماز می‌خوانند و دفنش می‌کردند...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۵) حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه

قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هیچ یک از تعزیه‌های اصحابش چنین کاری نکرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۹) چه زمانی تعزیه گفته می‌شود؟

از زمانی که میت از دنیا می‌رود بازماندگان و مصیبت‌دیدگان تعزیه گفته می‌شوند زیرا از دنیا منتقل شده و رفته است...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۱) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

انسان هر کجا یافته شود تعزیه گفته می‌شود: در مسجد، بازار یا قبرستان. مادامی که مصیبت را از یاد نبرده در هر جایی تعزیه گفته می‌شود اما هرگاه مصیبت را از یاد برده و اثرش از او از بین رود تکرار تعزیه فایده‌ای ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه