سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۴۶۳) حکم قرائت قرآن و دعا برای اموات هنگام عبور از قبرستان

(۳۴۶۳) سوال: در مسیر خانه‌ی خانواده‌ام قبرستانی وجود دارد که مادربزرگم در آن دفن شده است و هنگامی که می‌خواهم به خانه‌ی خانواده‌ام بروم از آنجا بدون توقف عبور می‌کنم و سوره‌ی فاتحه، اخلاص و معوذتین را می‌خوانم و به طور کلی بر مردگان سلام می‌کنم و برای آن‌ها دعای مغفرت و رحمت می‌نمایم، آیا بر من در این کار گناهی است؟ با توجه به اینکه من این کار را در هنگام عبور از آنجا بدون نیت زیارت و بدون توقف انجام می‌دهم.

جواب:

بر تو در این کار هنگامی که بر اهل قبور سلام می‌کنی و برای آن‌ها دعای رحمت و مغفرت می‌کنی گناهی نیست همان‌ طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن دستور دادند: «السَّلاَمُ عَلَیْکُمْ دارَ قومٍ مؤمنین، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِکُمْ لاَحِقُوْنَ»[۱] یعنی: (سلام بر شما مومنان که ساکن این دیار هستید، همانا ما نیز ـ إن شاءالله ـ به شما ملحق خواهیم شد«وَیَرْحَمُ اللهُ الْمُسْتَقْدِمِیْنَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِیْنَ»[۲] يعني: (و الله بر گذشتگان و آیندگان ما رحم کند)، «نسْأَلُ اللهَ لَنَا وَلَکُمُ الْعَافِیَةَ»[۳] يعني: (از الله برای خودمان و شما عافیت می‌طلبیم)، «اللهم لا تحرمنا أجرهم و لا تفتنا بعدهم»[۴] یعنی: (بارالها با را از پاداش آن‌ها محروم نساز و بعد از آن‌ها ما را در فتنه نینداز)، «اللهم اغفر لنا و لهم»[۵] یعنی: (بارالها ما و آن‌ها را بیامرز).

اما قرائت سوره‌ی فاتحه، اخلاص و دیگر قرآن از بدعت‌ها است، لذا شایسته نیست که این کار را انجام دهی و باید از آن پرهیز نمایی و سلام کردن و دعاهایی که در سنت وارد شده است کافی است.


۱[تخریج آن گذشت.]

۲[تخریج آن گذشت.]

۳[تخریج آن گذشت.]

۴[تخریج آن گذشت.]

۵[تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: توجد في الطريق إلى بيت أهلي مقبرة وقد دُفنَتْ جدتي فيها، فحينما أُرِيدُ الذهاب إلى بيت أهلي أمر منها مرورا دون الوقوف بها، فأقرأ الفاتحة وسُوَر الإخلاص والْمُعَوِّذَتَيْن، وأُسَلِّمُ على الأموات عموما، وأدعو لهم بالرحمة والمغفرة، فهل عَلَيَّ إثم في ذلك؟ رغم أنني أفعل ذلك أثناء مروري دونها قصد للزيارة ودونها توقف.

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكِ إثمٌ في هذا إذا سلَّمْتِ على أهل القبور، ودعوتِ لهم بالرحمة والمغفرة كما أمر النبي صلى الله عليه وسلم: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ»، «وَيَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ»، «أَسْأَلُ اللهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ»، «اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُمْ، وَلَا تَفْتِنَا بَعْدَهُمْ»، «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَهُمْ». وأما قراءة الفاتحة والإخلاص وغيرها من القرآن فإن هذا من البدع، فلا ينبغي أن تفعلي ذلك واجتنبيه، ويكفي السلام والدعاء الوارد في السنة.

مطالب مرتبط:

(۳۴۷۲) حکم زیارت میت در روز جمعه

صحیح این است که زیارت نمودن میت خاص روز جمعه نیست بلکه قبور در هر وقتی که باشد زیارت می‌شوند....

ادامه مطلب …

(۳۴۷۸) حکم زیارت قبور و اعمال رایج پس از نماز عید

(۳۴۷۸) سوال: روستایی از روستاهای بنی مالک حجاز در منطقه‌ی جیله وجود دارد و اهل این روستا عادتشان بر این است که بعد از اتمام نماز عید سعید قربان و عید فطر به سوی قبور خانواده و کسانی که از مسلمانان در این قبرها هستند می‌روند و فقط اهل این روستا این کار را انجام […]

ادامه مطلب …

(۳۴۶۱) حکم همراهی زنان با محارم برای زیارت قبور

این کار جایز نیست، زیرا زیارت نمودن قبور برای زن ممنوع است، حال چه خود یا همراه محرمش برود...

ادامه مطلب …

(۳۴۵۳) راه‌های نیکی به والدین متوفی از راه دور

برای پدرت دعا کن در هر جایی که باشی چه دور و چه نزدیک باشی و نیازی به زیارت قبرش نیست ولی اگر در همان جا بودی و کار داشتی و به زیارت پدرت رفتی اشکالی ندارد اما اینکه به آن جا به قصد زیارت قبر بروی این کار از آن نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۷) آیا خواندن فاتحه بر مردگان جایز است؟

نصی از سنت درباره‌ی خواندن فاتحه بر مردگان نمی‌دانم، و بر همین اساس خوانده نمی‌شود؛ زیرا اصل در عبادات بازداشتن و منع است، تا اینکه بر ثبوت آن و اینکه از شریعت الله است دلیلی اقامه شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۴) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام زائران را می‌شنود؟

چیزی که برای من از دلایل شرعی مشخص است اینست که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام او را بر خودش می‌شنود، و اینکه آن سلام به او می‌رسد، و همین‌طور اهل قبور وقتی بر آن‌ها سلام شد آن‌ها نیز می‌شنوند........

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه