پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۳۹۶) حکم قرائت قرآن و سوره‌ی فاتحه نزد قبر

(۳۳۹۶) سوال: سوال‌هایی دارم. بعضی از کارها و عادت‌ها در جامعه‌ی ما منتشر است از جمله‌ی آن‌ها به عنوان مثال: قرائت قرآن و سوره‌ی فاتحه نزد قبر است. حکم این کار چیست؟

جواب:

این کار -یعنی قرائت قرآن نزد قبر- از جمله بدعت‌ها است و دلیلش نیز این است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نبوده است. معلوم است که قرائت قرآن عبادت بزرگی است که قاری در مقابل هر حرف از آن، ده نیکی داده می‌شود لذا قرائت به مکانی تخصیص داده نمی‌شود مگر این که تخصیص این مکان با دلیلی از قرآن و سنت ثابت باشد که در این صورت با تخصیص آن با قرآن، سنت می‌شود. همچنین قرائت فاتحه مشروع نیست مگر در آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را مشروع قرار داده است مانند: نماز یا قرائت آن بر بیماران. اما این که بر هر چیزی خوانده شود و گفته شود: “سوره‌ی فاتحه بخوانید” یا جشن‌ها و غیره با آن شروع شود بدعت‌ است. مشروع برای کسی که به زیارت قبور می‌رود این است که بر اهل قبور همان گونه که در سنت آمده سلام کند: «السلام عليكم دارَ قومٍ مؤمنين، وإنا إن شاءالله بكم لاحقون»[۱] يعني: (ای کسانی که در سرای اهل ایمان هستید سلام بر شما باد، ما نیز هرگاه الله بخواهد به شما می‌پیوندیم)، «ويرحم الله المستقدمين منا والمستأخرين»[۲]يعني: (الله کسانی از ما که قبلا از دنیا رفته‌اند و کسانی که بعدها از دنیا می‌روند را رحمت کند)، «أسأل الله لنا ولكم العافية»[۳]: (از الله برای ما و شما عافیت می‌طلبم)، «اللهم لا تَحرمنا أجرهم و لا تفتنّا بعدهم»[۴]: (بارالها! ما را از اجر آنان محروم نکن و ما را بعد از آنان به فتنه دچار مکن)، «اللهم اغفر لنا و لهم»: (بار خدایا! ما و آنان را بیامرز).

اما مردگان از قرائت قرآن نزد قبر‌ها سودی نمی‌برند و از جمله بدعت‌ها است.


(۱)[تخريج آن گذشت]

(۲)[تخريج آن گذشت] 

(۳) [تخريج آن گذشت]

(۴) [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: من الأردن عندي بعض الأسئلة: هناك بعض الأمور والعادات المنتشرة في مجتمعنا، منها على سبيل المثال لا الحصر قراءة القرآن عند القبور، وأيضًا قراءة الفاتحة، فما الحكم في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه من البِدَع، أعني: قراءة القرآن عند القبور، ودليل ذلك أنه لم يكن في عهد الرسول صلى الله عليه وسلم ولا في عهد الخلفاء الراشدين، ومن المعلوم أن قراءة القرآن عبادة عظيمة، للقارئ بكل حرف منها عشر حسنات، فلا يخص القراءة بمكان إلا إذا كان ذلك ثابتا بالكتاب والسُّنَّة أنه يُسَنُّ تخصيص هذا المكان ،بالقرآن وكذلك أيضًا قراءة الفاتحة ليست مشروعة إلا فيما جعلها الله – تعالى – مشروعةً فيه، كالصلاة مثلا، أو القراءة على المرضى، وأما أن تُقرأ في كل شيء ويقال: الفاتحة، أو تبتدأ بها الحفلات أو ما أشبه ذلك فهذا من البدع والمشروع لزائر القبور أن يُسَلَّمَ على أهل القبور بما جاء في السُّنَّة: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاحِقُونَ»،« وَيَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ»، «أَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ»، «اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُمْ، وَلَا تَفْتِنَا بَعْدَهُمْ»، «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَهُمْ». أما قراءة القرآن عندهم فإنهم لا ينتفعون بها، وهي من البدع.

مطالب مرتبط:

(۳۳۹۰) حکم خواندن قرآن بر قبر پس از گذشت چهل روز از دفن میت

این عمل جایز نمی‌باشد و هیچ نفعی به میت نمی‌رساند.....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۹) حکم قرائت قرآن برای مردگان در قبرستان چیست؟

قرائت قرآن بر مردگان در قبرستان بدعت است و مشروع برای کسی که از قبور زیارت می‌کند این است که آن چیزی را بگوید که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفته است....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۸) آیا قرآن به مرده فایده می‌رساند یا نه؟

نزد قبر میت بیاید و در نزد قبر قرآن بخواند و این به میت فایده نمی‌رساند به این علت شنیدنی فایده دارد که آن شخص در حال حیات باشد زیرا که شنیدن قرآن اجر دارد همانطور که خواندن قرآن اجر دارد اما اینجا بحث مرده است. مرده، مرده است و عملش قطع شده است...

ادامه مطلب …

(۳۳۹۱) حکم عزاداری برای میتی که نماز نمی‌خواند

هنگامی که انسانی مُرد و نماز نمی‌خواند قطعاً جایز نمی‌باشد که بر او دعای رحمت کرد و اینکه ثوابی از اعمال صالح به او اهدا شود بلکه جایز نمی‌باشد که غسل و کفن و کرده شود و در قبرستان مسلمین دفن شود....

ادامه مطلب …

(۳۳۹۴) حکم قرائت قرآن بعد از دفن میت بر قبر چیست؟

راجح از اقوال اهل علم این است که قرائت بر قبر میت بعد از دفن وی بدعت است زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبوده است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان دستور نداده و خودش نیز این کار را انجام نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۹۲) حکم قرائت قرآن بر قبر میت در ازای اجرت

این قرائت مورد قبول نیست بلکه از بین رفته و اجر و ثوابی ندارد. بنابراین میت از ثواب قرائت که به او هدیه شده سودی نمی‌برد زیرا اصلاً ثوابی بدان تعلق نگرفته است. بنابراین این کار تلف کردن مال و وقت و خارج شدن از مسیر سلف صالح است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه