چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۳۳۵۶) حکم نحوه قرار دادن میت در قبر

(۳۳۵۶) سوال: شیخ بزرگوار! پیش ما در مصر میت را بر روی پشتش دفع می‌کنند و دست راستش را بالای دست چپش قرار می‌دهند و من در عربستان سعودی دیده‌ام که میت را بر پهلوی راستش دفن می‌کنند. لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

درست این است که میت بر پهلوی راستش و به سمت قبله دفن شود؛ زیرا که کعبه قبله‌ی همه‌ی مردم چه در حالت زنده و چه در حالت مرده است و همان‌طور که کسی که می‌خوابد بر پهلوی راستش می‌خوابد چنان ‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توصیه نموده‌اند.[۱] همچنین میت نیز بر پهلوی راست خوابانده می‌شود؛ زیرا خواب و مرگ در اینکه هر دو فوت هستند اشتراک دارند همانطور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید:{اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا  فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَى إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى} [الزمر: ٤٢] ترجمه: (الله جان‌ها را به هنگام مرگ‌شان قبض می‌کند، و (نیز جان) آن‌ها را که درخواب خود نمرده‌اند، (قبض می‌کند) آنگاه (جان) کسانی‌ که فرمان مرگ‌شان را صادر کرده نگه می‌داد، و (جان) دیگری را تا مدتی معین باز پس می‌فرستد.)

لذا آنچه در دفن میت مشروع است، این است که بر پهلوی راستش و به سمت قبله خوابانده شود و شاید آنچه سوال کننده در کشورش مشاهده نموده نتیجه‌ی جهل کسانی باشد که عهده دار این کار هستند وگرنه نمی‌دانم کسی از اهل علم باشد که بگوید: میت بر پشتش خوابانده می‌شود و دستانش بر شکمش قرار داده می‌شود.


) [تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا مسجد يحيط به ،سور، وفي داخل هذا السور قبر، والقبر ليس داخل المسجد بل داخل السور المحيط بالمسجد والقبر، فهل يجوز ذلك ؟ وهل يؤثر هذا على صحة الصلاة في المسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي أرى أنه يجب عليك فورًا من حين ما تسمع هذا الجواب أن تتصل بالمحكمة لديكم حتى ينظر القاضي ماذا يأمر به نحو هذا القبر؛ لأنه لا يجوز أن يبقى القبر داخل رحبة المسجد، ولينظر : إذا كان القبر هو الأول فيخرج من المسجد بإدخال سور المسجد عنه حتى يكون القبر خارجه، وإذا كان المسجد هو الأول فينبش القبر ويُدفن في مقابر الناس.

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۶) حکم شرعی دفن دو میت در یک قبر

مشروع آن است که هر میت به تنهایی در یک قبر دفن شود این همان سنتی است که مسلمانان از زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تا امروز بدان عمل کرده‌اند اما اگر حاجت اقتضا کند که دو نفر یا بیش‌تر در یک قبر دفن شوند اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۰) آیا شتاب کردن در دفن میت، سنت است؟

بله، شتاب کردن در دفن میت و آماده کردن وی مانند غسل زدن، کفن کردن و نماز بر وی از سنت است...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۴) آیا دفن کردن بیش از یک نفر در یک قبر جایز است؟

مشروع آن است که هر انسانی به تنهایی در یک قبر دفن شود همان گونه که در قدیم و امروزه سنت بر آن بوده است اما اگر حاجت یا ضرورت اقتضا کند دو نفر یا بیشتر در یک قبر جمع شوند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۲) حکم گذاشتن سنگ به عنوان علامت بر روی قبر

اگر مراد از گذاشتن این سنگ‌ها فقط علامت باشد یکی کافی است و فرقی بین زن و مرد آن وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۰) حکم نماز در مسجدی که قبری در آن، در جهت عکس قبله قرار دارد

اگر این مسجد بر روی قبر بنا شده است نماز خواندن در آن حرام است و باید خراب شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۶) حکم عبور انسان‌ها و حیوانات از میان قبرستان

واجب بر آن‌ها که این قضیه را به والیان امر برای اتخاذ آنچه در حمایت و حفظ آن نیاز است خبر دهند و تا اینکه راه‌های کنار آن را هموار سازند تا مردم از آن مسیرها عبور نمایند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه