شنبه 2 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
21 مارس 2026

(۳۳۵۶) حکم نحوه قرار دادن میت در قبر

(۳۳۵۶) سوال: شیخ بزرگوار! پیش ما در مصر میت را بر روی پشتش دفع می‌کنند و دست راستش را بالای دست چپش قرار می‌دهند و من در عربستان سعودی دیده‌ام که میت را بر پهلوی راستش دفن می‌کنند. لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

درست این است که میت بر پهلوی راستش و به سمت قبله دفن شود؛ زیرا که کعبه قبله‌ی همه‌ی مردم چه در حالت زنده و چه در حالت مرده است و همان‌طور که کسی که می‌خوابد بر پهلوی راستش می‌خوابد چنان ‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توصیه نموده‌اند.[۱] همچنین میت نیز بر پهلوی راست خوابانده می‌شود؛ زیرا خواب و مرگ در اینکه هر دو فوت هستند اشتراک دارند همانطور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید:{اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا  فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَى إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى} [الزمر: ٤٢] ترجمه: (الله جان‌ها را به هنگام مرگ‌شان قبض می‌کند، و (نیز جان) آن‌ها را که درخواب خود نمرده‌اند، (قبض می‌کند) آنگاه (جان) کسانی‌ که فرمان مرگ‌شان را صادر کرده نگه می‌داد، و (جان) دیگری را تا مدتی معین باز پس می‌فرستد.)

لذا آنچه در دفن میت مشروع است، این است که بر پهلوی راستش و به سمت قبله خوابانده شود و شاید آنچه سوال کننده در کشورش مشاهده نموده نتیجه‌ی جهل کسانی باشد که عهده دار این کار هستند وگرنه نمی‌دانم کسی از اهل علم باشد که بگوید: میت بر پشتش خوابانده می‌شود و دستانش بر شکمش قرار داده می‌شود.


) [تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا مسجد يحيط به ،سور، وفي داخل هذا السور قبر، والقبر ليس داخل المسجد بل داخل السور المحيط بالمسجد والقبر، فهل يجوز ذلك ؟ وهل يؤثر هذا على صحة الصلاة في المسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي أرى أنه يجب عليك فورًا من حين ما تسمع هذا الجواب أن تتصل بالمحكمة لديكم حتى ينظر القاضي ماذا يأمر به نحو هذا القبر؛ لأنه لا يجوز أن يبقى القبر داخل رحبة المسجد، ولينظر : إذا كان القبر هو الأول فيخرج من المسجد بإدخال سور المسجد عنه حتى يكون القبر خارجه، وإذا كان المسجد هو الأول فينبش القبر ويُدفن في مقابر الناس.

مطالب مرتبط:

(۳۳۶۳) حکم خاکبرداری از زمین دارای قبور قدیمی

اگر کسی در مکانی قصد ساختن خانه یا مثل آن را داشت و خاکبرداری نمود و آثار قبرهایی را دید بر او واجب است که از کارش دست بردارد و در این مورد به والیان امر  برای پیگیری این قبرها و سالم ماندن اهل آن، مراجعه نماید....

ادامه مطلب …

(۳۳۷۳) حکم شرعی دفن اموات در بناهای آجری

سنت در مورد قبر این است که گودالی برای میت در زمین کنده شود سپس لحدی برایش قرار داده شود بدین صورت که گودال دیگری در گوشه‌ی قبر به سمت قبله حفر شود سپس میت آن جا قرار داده شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۲) آیا مرگان همسر و فرزندانشان را به یاد می‌آورند؟

میت می‌داند مرده و به سرای آخرت منتقل شده است اما این‌که هرگاه در قبرش قرار داده شود بداند یا چیزهای دیگر -طبق آنچه می‌دانم- چیزی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و از جمله امور غیبی است که جزم بدان مگر با نصی از قرآن و سنت صحیح جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۱) حکم ندا دادن هنگام دفن میت

این کار صحیح نیست بلکه از جمله بدعت‌هایی است که مردم، هنگام دفن میت آن را به وجود آورده‌اند بدین صورت که شخصی داخل قبر می‌رود یا بالای قبر قرار می‌گیرد سپس به طور کامل اذان می‌گوید...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۹) حکم نوشتن نام و مشخصات متوفی بر روی قبر

قبرستان جایگاه مردگان است نه جایگاه انسان‌های زنده که  تزیین و آرایش شود و سیمان کاری بشود و بر روی آن جملات مرثیه و مداحی نوشته شود اما واجب است که منزل مردگان بر حالت خودش باقی بماند تا انسانی که از آن عبور می‌کند را بیدار سازد ....

ادامه مطلب …

(۳۳۷۲) حکم دفن میت در قبرهایی با آجر و سیمان

ین کار در مورد قبرها مشروع نیست بلکه مشروع در مورد قبرها این است که حفره‌‌ای در زمین به اندازه‌ی میت حفر شده و میت در آن دفن شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه