شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۳۴۷) آیا قرائت قرآن هنگام دفن کردن جایز است؟

(۳۳۴۷) سوال: شیخ بزرگوار! آیا قرائت قرآن هنگام دفن کردن جایز است؟ آیا ذکر یا قرائت قرآن با صدای بلند جایز است؟

جواب:

قرائت قرآن بر قبر مشروع نیست و از روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین نبوده است که هنگام دفن بر قبر بخواند یا با صدای بلند ذکر بگوید و {خير الهدي هدي محمد} یعنی: (بهترین روش، روش محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است) اما ایشان هرگاه میت دفن می‌شد بر قبر ایستاده و می‌فرمود: {استغفروا لأخيكم و سلوا له بالتثبيت فإنه الآن يُسأل} یعنی: (برای برادرتان طلب مغفرت کنید و برایش ثابت قدم بودن را بخواهید زیرا او اکنون سؤال می‌شود). بنابراین هنگامی که دفن کردن میت تمام شد سنت است شخص بگوید: (بار خدایا او را بیامرز، بار خدایا او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را بیامرز، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را بیامرز، بار الها او را ثابت قدم قرار ده) سپس باز می‌گردد و این مشهور است. اما ذکر گفتن با صدای بلند یا دستور دادن مردم به این کار به صورتی که گفته شود: الله را یاد کنید یا نزد جنازه یا قبر بایستد و بگوید نظرتان درباره فلانی چیست تا از وی به نیکی یاد کنند، هیچ کدام از این کارها از سنت نیست بلکه از جمله بدعت است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، هل يجوز قراءة القرآن أثناء الدفن؟ وهل يجوز رفع الصوت بذكر أو قراءة قرآن؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قراءة القرآن على القبر ليست مشروعة، ولم يكن من هدي النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أن يقرأ على القبر حين الدفن، ولا أن يرفع صوته بالذكر، وخَيْرُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ – صلى الله عليه وعلى آله وسلم -، ولكنه -صلى الله عليه وعلى آله وسلم -كان إذا دُفِنَ الميت وَقَفَ على القبر وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ». فيُسَنُّ عند دفن الميت إذا فُرغَ منه أن يقول: اللهم اغفر له، اللهم تبته، اللهم اغفر له، اللهم ثبته ، اللهم اغفر له، اللهم ثبته، ثم ينصرف. هذا هو المشهور. وأما الذكر بصوت مرتفع، أو أمر الناس بذلك، فيقال: اذكروا الله، أو الوقوف عند الجنازة أو عند القبر ويقول ما تقولون في فلان؟ من أجل أن يثنوا عليه خيرًا، فإن هذا كله ليس من السُّنَّة، بل هو من البدعة.

مطالب مرتبط:

(۳۳۳۷) حکم وصیت به دفن در مکان معین

بهتر است انسان وصیت نکند که در مکان معینی دفن شود به ویژه اگر دوری و مشقت داشته باشد زیرا این مسئله خویشاوندان و دیگران را را به سختی می‌اندازد...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۳) حکم دعا کردن امام و گفتن آمین توسط حاضرین پس از دفن

این کار از جمله بدعت‌ها است که امام یا غیر امام برای میت دعا کند و حاضرین آمین بگویند زیرا این کار از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده بلکه خلاف آن وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۹) نصیحتی در مورد ریختن زباله‌ها در قبرستان‌ها

بدون شک احترام و صیانت قبرستان‌های مسلمانان از زباله‌ها واجب است و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده است که ایشان از گچ‌کاری قبر، بنا کردن و نشستن بر آن نهی نمودند...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۴) آیا دفن کردن بیش از یک نفر در یک قبر جایز است؟

مشروع آن است که هر انسانی به تنهایی در یک قبر دفن شود همان گونه که در قدیم و امروزه سنت بر آن بوده است اما اگر حاجت یا ضرورت اقتضا کند دو نفر یا بیشتر در یک قبر جمع شوند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۲) حکم گذاشتن سنگ به عنوان علامت بر روی قبر

اگر مراد از گذاشتن این سنگ‌ها فقط علامت باشد یکی کافی است و فرقی بین زن و مرد آن وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۱) حکم قرار دادن نشانه‌ی کوچک بر قبر

قرار دادن نشانه بر روی قبر به این علت که زیارت کننده آن را پیدا کند، اشکالی ندارد اما به این شرط که آن قبر با آن علامت، مشهور نشود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه