سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۵۸۶۶) حکم جلوگیری از بارداری در دوران شیردهی

(۵۸۶۶) سوال: از آیات قرآن كريم پی می‌بریم که دوره‌ی شیردهی، دو سال  کامل است، آیا بدین معناست که استفاده از روش‌های جلوگیری از بارداری در طول دوره‌ی شیردهی درست است؟ زیرا می‌دانیم اگر بارداری در طول دوره شیردهی رخ دهد، شیر مادر خشک می‌شود و در نتیجه نوزاد از حقوق اولیه محروم می‌شود.

جواب:

آیه این است: { (الْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ} [بقره: ۲۳۳]. (مادران فرزندانشان را دو سال کامل شیر می‌دهند و این برای کسی است که می‌خواهد دوره‌ی شیردهی را تکمیل کند. ) آیه بدین معنا نیست که استفاده از داروهای ضدبارداری در دوره‌ی شیردهی مجاز است؛ زیرا استفاده از این قرص‌ها برخلاف کار درست است؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ازدواج با زنی سفارش نمود که شوهرش را دوست دارد و فرزند زیاد می‌آورد و تردیدی نیست که جمعیت زیاد امت، باعث سربلندی، قدرت و عزت امت است بدین دلیل اللهبر بني إسرائيل منت و لطف نمود و می‌فرماید: {وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً} [إسراء: ۵]. (و جمعیت شما را بیشتر قرار دادیم. شعیب نیز به قومش گفت: {وَاذْكُرُوا إِذْ كُنتُمْ قَلِيلاً فَكَثَّرَكُمْ} [اعراف: ۸۶]. (و زمانی را به یاد آورید که کم بودید و شما را زیاد نمود. )

بهتر است که امت اسلام، زیاد باشد و از عوامل  آن، زیاد شدن نسل است و اگر زنی در دوره‌ی شیردهی باردار شد و شیرش کاهش یافت، الله جَلَّ‌جَلَالُهُ برای این نوزاد از جای دیگر به او شیر می‌رساند؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَإِنْ تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَى} [طلاق: ۶]. (و اگر برایتان دشوار شد، زن دیگری به او شیر دهد. ) الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بندگانش را از روزی خویش محرو نمی‌نماید و می‌فرماید: {وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ} [هود: ۶]. (هر جنبنده‌ای که در زمین است، رزق او فقط با الله است و او محل استقرار و رفتنش را می‌داند، همه چیز در کتاب روشنگر است. )

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن نعلم من القرآن الكريم أن تمام الرضاعة حَوْلان كاملان، فهل هذا دليل على جواز استعمال وسيلة منع الحمل خلال فترة الرضاعة؛ لأننا نعلم أنه إذا حدث حمل أثناء الرضاعة يجف لبن الأم، وبذلك يُحْرَمُ الرضيع من أول حقوقه، أفيدونا بذلك بارك الله فيكم.

فأجاب رحمه الله تعالى: الآية الكريمة التي أشار إليها هي قوله تعالى: ﴿والْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ﴾ [البقرة: ٢٣٣] وهذه الآية لا تدل على أنه ينبغي استعمال حبوب الحمل في هذه المدة؛ وذلك لأن استعمال حبوب الحمل خلاف ما ينبغي؛ فإن رسول الله صلى الله عليه وسلم أمر بتزوج «الوَدُودَ الوَلُودَ»، ولا شك أن كثرة الأمة عِزّ لها وقوة ومنعة، ولهذا امْتَنَّ الله بذلك على بني إسرائيل في قوله: ﴿وَجَعَلْتَكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا﴾ [الإسراء: ٦، وذكر قومه شُعَيْبٌ به حين قال: ﴿وَاذْكُرُوا إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًا فَكَثَرَكُمْ﴾ [الأعراف: ٨٦].

فالذي ينبغي للأمة الإسلامية أن تكثر من أسباب كثرة النسل ما أمكنها ذلك، وإذا قُدِّر أن المرأة حملت في أثناء الرّضاع ثم نَقَصَ اللبن فإن الله تعالى سيجعل لهذا الطفل جهة أخرى يرضع منها، قال الله تعالى: ﴿وَإِن تَعَاسَرْتُم فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَى﴾ [الطلاق: ٦]، والله -عز وجل- لا يحرم عباده رزقه؛ لقوله تعالى: ﴿وَمَا مِن دَآبَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلَّ في كِتَبٍ مُّبِينٍ﴾ [هود: ٦].

مطالب مرتبط:

(۵۸۶۱) حکم شرع درباره‌ی جلوگیری موقت از بارداری چیست؟

مؤمن باید بداند که زیاد بودن فرزند، موجب زیاد شدن رزق و روزی می‌شود؛ زیرا امت که زیاد شود، مایه‌ی قدرت و سربلندی آن است و موجب بی‌نیازی و عدم احتیاجش به دیگران می‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۸۷۲) حکم استفاده از قرص‌های تقویتی برای بارداری

این موضوع به مشاوره‌ی پزشک بستگی دارد، اگر مصرف این قرص‌ها را برای او زیانبار نمی‌داند، بهتر است برای بارداری استفاده کن...

ادامه مطلب …

(۵۸۶۸) حکم تأخیر در فرزندآوری به دلیل ادامه تحصیل

اگر شرایط و ضرورت موجب شد که زن به خاطر ضعف و ناتوانی قادر به براداری نباشد، اشکالی ندارد که زن و شوهر توافق نمایند که داشتن فرزند را برای مدت مشخصی به تأخیر اندازند...

ادامه مطلب …

(۵۸۷۵) حکم استفاده از وسایل پیشگیری در دوران شیردهی

اگر زن به‌خاطر سختی دوره‌ی بارداری بخواهد در دوران شیردهی از بارداری جلوگیری کند، استفاده از وسایل پیشگیری اشکالی ندارد؛ اما باید با اجازه‌ی مرد باشد، چون مسئولیت کودکان با مرد است....

ادامه مطلب …

(۵۸۶۰) آیا زایمان موجب پاک شدن تمامی گناهان زن می‌شود؟

این درست نیست، اما زن نیز مانند سایر انسان‌ها اگر دچار مشکل شود و صبر نماید و پاداش آن‌را مدنظر قرار دهد، به خاطر این دردها و رنج‌ها پاداش می‌گیرد، حتى پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیز کوچکتری را مثال شد، خاری را مثال زد که به پای کسی فرو می‌رود و گناهانش بخشیده می‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۸۷۴) جواز استفاده طولانی‌مدت از قرص‌های ضدبارداری

برای داشتن فرزندان کم، از وسایل جلوگیری استفاده نکند، چون رزق و روزی فرزندانش با الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است و هر چه تعداد فرزندانش بیشتر باشد، دروازه‌های بیشتری از روزی و نعمت برایش گشوده می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه