جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۵۸۱۰) حکم سفر زن برای تدریس بدون محرم

(۵۸۱۰) سوال: زنی که در روستایی که حدود پانزده کیلومتر یا شهرش فاصله دارد، مشغول تدریس است؛ وی می‌گوید: کسی را ندارم که مرا به روستا برساند، پس به همراه جمعی از معلمان که برادر یکی از آن‌ها نیز حضور دارد، به محل کار می‌روم، آیا این سفر حرام شمرده می‌شود؟

جواب:

به نظر می‌آید که این یک سفر شناخته نمی‌شود؛ زیرا همانند سفرهای معمول مردم نیست، این زن به محل کارش می‌رود و در همان روز برمی‌گردد، امروزه اینگونه سفرها به عنوان سفر شناخته نمی‌شوند و مردم آن را سفر نمی‌دانند و معمولاً فرد را بدرقه و با خداحافظی نمی‌کنند و از او به عنوان مسافر استقبال نمی‌کنند، بلکه به‌عنوان یکی از افراد حاضر در مکان اصلی خود زندگی می‌کند، بنابراین به او اجازه داده می‌شود که با دوستانش به مدرسه برود، تدریس کند و همان روز به خانه برگردد، به ویژه اگر این مسافت کوتاه باشد؛ اما اگر به تنهایی با راننده‌ای که از خویشاوندانش نیست به سفر برود، این کار حرام است و مجاز نیست، این ممنوعیت برای داخل یا خارج از کشور صدق می‌کند، چرا که ممکن است منجر به خلوت کردن و فتنه‌ ‌شود، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يخلون رجل بامرأة إلا مع ذي محرم». [۱] (هیچ مردی با زنی خلوت نکند. ) و از عوامل فتنه‌انگیز و گرفتار شدن در آن‌ها، هشدار داده است، از آن‌جمله پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من سمع بالدجال فلينأ عنه». [۲] (هر کس صدای دجال را شنید، باید از او دور شود. ) این‌کار برای در امان ماندن از فتنه‌ی دجال است مسلمان باید از تمامی عوامل فتنه و مصیبت دوری کند، شما برادران مسلمان را نیز هشدار می‌دهم که از سهل‌انگاری در این امر دوری نمایند؛ چرا‌که بسیار خطرآفرین است. والله الموفق.


[۱]  تخریجش بیان شد.

[۲] ابوداود: کتاب الملاحم، باب خروج الدجال، شماره ۴۳۱۹.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها تعمل في التدريس في قرية تبعد عن مدينتها حوالي خمسة عشر كيلو، وتقول: ليس عندي من يوصلني إلى المدرسة، فأذهب أنا وبعض المدرسات مع أخي إحداهنّ هل يعتبر هذا يا فضيلة الشيخ من السفر الحرام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يظهر لي أن هذا ليس من السفر؛ لأنه ليس سفرا فيما اعتاده الناس؛ إذ إن هذه المرأة تذهب إلى مكان عملها وترجع في يومها، ومثل هذا في عصرنا لا يتأهب له أهبة السفر ولا يعده الناس سفراء فلا يشيعون المسافر ولا يودعونه ولا يستقبلونه ويحيونه تحية القادم، وعلى هذا فيجوز لها أن تذهب مع زميلاتها إلى المدرسة فتدرس وترجع في يومها في مثل هذه المسافة القصيرة، أما أن تذهب وحدها مع السائق وهو ليس من محارمها فهذا حرام، ولا يحل لها ذلك، سواء كان هذا داخل البلد أو خارجه؛ لأن ذلك من الخلوة، ولأنه سبب للفتنة، وقد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بامرأةٍ» وحذر من أسباب الفتن والوقوع فيها في عدة أحاديث، ومنها قول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَن سَمِعَ بالدَّجَّالِ فَلْيَناً عنه»، أي فليبعد خوفًا من فتنة الدجال، فكل أسباب الفتن يجب على المرء الحذر منها والبعد عنها، فأحذر إخواني السامعين من التهاون بهذا الأمر؛ لأنه خطير للغاية، والله الموفق.

مطالب مرتبط:

(۵۸۴۲) حکم نشستن دسته‌جمعی زنان کنار راه و نصیحت به آن‌ها

پیشنهاد من به این زنان این است که خانه‌شان را برای اصلاح و تنظیم امور خانواده و فرزندان ترک نکنند و به فقط در صورت نیاز یا بنا به مصلحت دینی یا دنیوی بیرون بروند، اگر خارج شدند، باید با حیا و پوشش متعارف باشند، چهره و سر و دست و پا را بپوشانند...

ادامه مطلب …

(۵۸۰۴) حکم انجام حج و عمره بدون اجازه همسر

اگر اطمینان دارد که شوهر مخالفت نمی‌کند، گناهی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

(۵۷۹۴) حکم سفر زن برای کار و دوری از خانواده

زن بدون اجازه شوهرش اجازه‌ی سفر ندارد، و اگر اجازه داد، درست نیست که بدون محرم سفر کند...

ادامه مطلب …

(۵۸۳۸) محدودیت خروج دختر از خانه از دیدگاه شرع و خانواده

بهترین و اولین راه این است که زنان از خانه بیرون نروند، به ویژه در زمان‌هایی که جوانان در بازارها فعالیت می‌کنند....

ادامه مطلب …

(۵۸۰۱) حکم داشتن خدمتکار غیرمسلمان و رعایت حجاب

ردیدی نیست که خدمتکار مسلمان بهتر از خدمتکار کافر است....

ادامه مطلب …

(۵۸۳۹) آیا شوهر مجاز است که مانع همسرش برای برقراری صله‌ی رحم شود؟

خیر، برای شوهر مجاز نیست که از همسرش برای برقراری صله‌ی رحم جلوگیری کند. زیرا صله‌ی رحم واجب و قطع این صله از گناهان کبیره محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه