شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۵۶۹۱) حکم آشکار کردن چشم‌ها هنگام استفاده از نقاب

(۵۶۹۱) سوال: من زنی پایبند به شریعت اسلامی هستم و الله را بر این نعمت سپاسگزارم. در ادامه می­گوید: اما دچار ضعف بینایی هستم و هنگامی که از خانه خارج می‌شوم، بدنم را با عبایی گشاد و مشکی می‌پوشانم و صورتم را نیز می‌پوشانم، به‌جز چشمانم، یعنی از نقاب استفاده می‌کنم. حکم این کار چیست؟ الله به شما پاداش دهد.

جواب:

بر زن واجب است که هنگام خروج به بازار، صورت خود را از مردان نامحرم بپوشاند؛ زیرا پوشاندن صورت بر زن واجب است و این حکم با دلایل قرآن و سنت ثابت شده و نظر راجح میان اهل علم همین است. اما اگر نیاز باشد که زن برای دیدن مسیر، شکافی برای چشمانش در نقاب باز کند، اشکالی ندارد، به‌شرط آنکه این شکاف فقط به اندازه‌ی چشم‌ها باشد و از آن فراتر نرود. اما اگر بیم آن باشد که زنان در این موضوع زیاده‌روی کنند، باید از این کار جلوگیری شود؛ زیرا در شریعت، قاعده‌ای اصولی وجود دارد که می‌گوید: (راه‌هایی که به حرام منتهی می‌شود، باید بسته شوند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ}[الأنعام: ۱۰۸]: (و آنان را که به جای الله فرامی‌خوانند، دشنام ندهید که از روی دشمنی و ناآگاهانه، الله را دشنام می‌دهند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از دشنام دادن به بت‌های مشرکان نهی کرد، با اینکه آن‌ها سزاوار دشنام بودند، اما این کار ممکن بود سبب شود که آن‌ها از روی نادانی، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دشنام دهند. بنابراین، اگر زن همان‌گونه که گفته، برای بینایی نیاز به شکافی در نقاب داشته باشد، اشکالی ندارد، اما نباید این کار به‌گونه‌ای باشد که به منکرات منجر شود، مانند اینکه زنان در این کار افراط کنند و قسمت بیشتری از صورت، مانند پایین پیشانی و بالای گونه‌ها، آشکار گردد یا این موضوع کم‌کم به باز کردن بخش‌های وسیع‌تری از صورت منجر شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنني امرأة ملتزمة بالشرع الإسلامي، وأحمد الله على ذلك، تقول: ولكني أشكو من ضعف البصر، وعندما أخرج من المنزل أكون ساترة لجسمي بثوب فضفاض أسود ووجهي مغطى، ولا يخرج من ذلك سوى العينين، أي أنني مُنتقبة، فما حكم ذلك مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على المرأة إذا خرجت إلى السوق أن تستر وجهها عن الرجال؛ وذلك لأن ستر المرأة وجهها عن الرجال غير المحارم واجب، قد دل عليه القرآن والسُّنَّة، وهو الراجح من أقوال أهل العلم، ولكن إذا دعت الحاجة إلى أن تفتح نقباً لعينيها فلا حَرَجَ بشرط أن لا يعدو ذلك سعة العين، إلا أنه إذا خيف من توسع النساء في هذه المسألة فإنه يجب سد الذرائع الموصلة إلى المُحَرَّم، وهذه قاعدة أصولية شرعية، وهي أن الذرائع الموصلة إلى المُحَرَّم يجب منعها قال الله تبارك وتعالى: ﴿وَلَا تَسُبُوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُوا اللَّهَ عَدَوا بِغَيْرِ عِلم﴾ [الأنعام: ۱۰۸] فنهى الله تعالى عن سب آلهة المشركين مع أنها حقيقة بالسب؛ وذلك لئلا يكون ذلك ذريعة إلى سب الله عز وجل، والله عز وجل منزه عن السب، وهو أهل للثناء والمجد. فإذا كانت المرأة كما ذكرت محتاجة إلى فتح نقب لعينيها فلا بأس به، لكن بشرط ألا يكون ذلك ذريعة إلى المنكر، بحيث يتوسع النساء في ذلك حتى يفتحن الجزء أكبر يشمل أسفل الجبهة وأعلى الخد، وربما يتوسعنَ في ذلك توسعا كبيرا.

مطالب مرتبط:

(۵۶۹۲) حکم استفاده از لثام به دلیل ضعف بینایی و عدم توانایی مالی

به‌جای لثام، بهتر است که زن نقاب بپوشد، به‌گونه‌ای که تمام صورت خود را بپوشاند و فقط به اندازه‌ی دیدن مسیر، شکافی برای چشمانش باز کند....

ادامه مطلب …

(۵۷۱۸) حدود فروانداختن نگاه چیست؟

فرو انداختن نگاه به معنای محدود کردن نگاه به گونه‌ای است که به آنچه نگاه به آن جایز نیست، چشم دوخته نشود. برای زن اشکالی ندارد که مرد را ببین...

ادامه مطلب …

(۵۶۷۹) حکم پوشیدن نقاب

شکی نیست که برخی جوامع به ‌شدت پوشاندن صورت و استفاده از نقاب را انکار می‌کنند و زنان پایبند به این حکم از سوی بستگان یا غریبه‌ها مورد آزار زیادی قرار می‌گیرند. اما بر زن واجب است که صبر کند و پاداش خود را از الله طلب نماید...

ادامه مطلب …

(۵۶۸۲) وظیفه‌ی شوهر در قبال همسر بدون حجاب

این کمالی را که الله به تو ارزانی داشته، با نافرمانی از همسرت که تو را به پوشاندن صورت امر می‌کند، خراب نکن. زیرا این حق شوهر تو است و تو حق نداری از آن سرپیچی کنی....

ادامه مطلب …

(۵۶۸۶) رعایت حجاب در روابط خانوادگی

به دختران عمه­‌ی او نصیحت می‌کنم که از تقوای الله را پیشه کنند و در مقابل این مرد حجاب خود را رعایت کنند؛ زیرا او در برابر آن‌ها مانند مرد غریبه است....

ادامه مطلب …

(۵۶۸۰) حکم مخالفت خانواده با حجاب دختر

خطاب به کسانی که از حجاب شرعی شما جلوگیری می‌کنند، می‌گویم: تقوای الله را درباره­ی خودتان و کسانی که شما را ولیّ و سرپرست آنان قرار داده است پیشه کنید.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه