سه‌شنبه 16 ذیحجه 1447
۱۲ خرداد ۱۴۰۵
2 ژوئن 2026

(۵۶۹۱) حکم آشکار کردن چشم‌ها هنگام استفاده از نقاب

(۵۶۹۱) سوال: من زنی پایبند به شریعت اسلامی هستم و الله را بر این نعمت سپاسگزارم. در ادامه می­گوید: اما دچار ضعف بینایی هستم و هنگامی که از خانه خارج می‌شوم، بدنم را با عبایی گشاد و مشکی می‌پوشانم و صورتم را نیز می‌پوشانم، به‌جز چشمانم، یعنی از نقاب استفاده می‌کنم. حکم این کار چیست؟ الله به شما پاداش دهد.

جواب:

بر زن واجب است که هنگام خروج به بازار، صورت خود را از مردان نامحرم بپوشاند؛ زیرا پوشاندن صورت بر زن واجب است و این حکم با دلایل قرآن و سنت ثابت شده و نظر راجح میان اهل علم همین است. اما اگر نیاز باشد که زن برای دیدن مسیر، شکافی برای چشمانش در نقاب باز کند، اشکالی ندارد، به‌شرط آنکه این شکاف فقط به اندازه‌ی چشم‌ها باشد و از آن فراتر نرود. اما اگر بیم آن باشد که زنان در این موضوع زیاده‌روی کنند، باید از این کار جلوگیری شود؛ زیرا در شریعت، قاعده‌ای اصولی وجود دارد که می‌گوید: (راه‌هایی که به حرام منتهی می‌شود، باید بسته شوند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ}[الأنعام: ۱۰۸]: (و آنان را که به جای الله فرامی‌خوانند، دشنام ندهید که از روی دشمنی و ناآگاهانه، الله را دشنام می‌دهند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از دشنام دادن به بت‌های مشرکان نهی کرد، با اینکه آن‌ها سزاوار دشنام بودند، اما این کار ممکن بود سبب شود که آن‌ها از روی نادانی، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دشنام دهند. بنابراین، اگر زن همان‌گونه که گفته، برای بینایی نیاز به شکافی در نقاب داشته باشد، اشکالی ندارد، اما نباید این کار به‌گونه‌ای باشد که به منکرات منجر شود، مانند اینکه زنان در این کار افراط کنند و قسمت بیشتری از صورت، مانند پایین پیشانی و بالای گونه‌ها، آشکار گردد یا این موضوع کم‌کم به باز کردن بخش‌های وسیع‌تری از صورت منجر شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنني امرأة ملتزمة بالشرع الإسلامي، وأحمد الله على ذلك، تقول: ولكني أشكو من ضعف البصر، وعندما أخرج من المنزل أكون ساترة لجسمي بثوب فضفاض أسود ووجهي مغطى، ولا يخرج من ذلك سوى العينين، أي أنني مُنتقبة، فما حكم ذلك مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على المرأة إذا خرجت إلى السوق أن تستر وجهها عن الرجال؛ وذلك لأن ستر المرأة وجهها عن الرجال غير المحارم واجب، قد دل عليه القرآن والسُّنَّة، وهو الراجح من أقوال أهل العلم، ولكن إذا دعت الحاجة إلى أن تفتح نقباً لعينيها فلا حَرَجَ بشرط أن لا يعدو ذلك سعة العين، إلا أنه إذا خيف من توسع النساء في هذه المسألة فإنه يجب سد الذرائع الموصلة إلى المُحَرَّم، وهذه قاعدة أصولية شرعية، وهي أن الذرائع الموصلة إلى المُحَرَّم يجب منعها قال الله تبارك وتعالى: ﴿وَلَا تَسُبُوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُوا اللَّهَ عَدَوا بِغَيْرِ عِلم﴾ [الأنعام: ۱۰۸] فنهى الله تعالى عن سب آلهة المشركين مع أنها حقيقة بالسب؛ وذلك لئلا يكون ذلك ذريعة إلى سب الله عز وجل، والله عز وجل منزه عن السب، وهو أهل للثناء والمجد. فإذا كانت المرأة كما ذكرت محتاجة إلى فتح نقب لعينيها فلا بأس به، لكن بشرط ألا يكون ذلك ذريعة إلى المنكر، بحيث يتوسع النساء في ذلك حتى يفتحن الجزء أكبر يشمل أسفل الجبهة وأعلى الخد، وربما يتوسعنَ في ذلك توسعا كبيرا.

مطالب مرتبط:

(۵۶۸۵) حریم شرعی در زندگی مشترک با خانواده همسر

آشکار کردن صورت خود در برابر برادران همسرش جایز نیست؛ زیرا برادران همسر او و مردان غریبه در خیابان از این جهت تفاوتی ندارند...

ادامه مطلب …

(۵۶۷۹) حکم پوشیدن نقاب

شکی نیست که برخی جوامع به ‌شدت پوشاندن صورت و استفاده از نقاب را انکار می‌کنند و زنان پایبند به این حکم از سوی بستگان یا غریبه‌ها مورد آزار زیادی قرار می‌گیرند. اما بر زن واجب است که صبر کند و پاداش خود را از الله طلب نماید...

ادامه مطلب …

(۵۶۹۵) حکم آشکار کردن صورت و دست‌های زن چیست؟

نظر راجح در این مسئله این است که زن باید صورت خود را از مردان نامحرم بپوشاند......

ادامه مطلب …

(۵۷۱۳) حکم پوشاندن صورت و دست‌ها چیست؟

دیدگاه راجح از اقوال علما که بر اساس قرآن، سنت و استدلال صحیح به آن اشاره شده این است که پوشاندن صورت برای زن از مردان غیرمحرم واجب است...

ادامه مطلب …

(۵۶۹۲) حکم استفاده از لثام به دلیل ضعف بینایی و عدم توانایی مالی

به‌جای لثام، بهتر است که زن نقاب بپوشد، به‌گونه‌ای که تمام صورت خود را بپوشاند و فقط به اندازه‌ی دیدن مسیر، شکافی برای چشمانش باز کند....

ادامه مطلب …

(۵۶۷۸) حکم حجاب در برابر محرم

دایی از محارم است و واجب نیست در مقابل او حجاب داشته باشی و اشکالی ندارد که آنچه معمولاً برای محارم ظاهر می‌شود، مانند صورت، سر، دست، بازو، ساق و پا را در برابر او نمایان کنی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه