پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۳۱۱) حکم به جا آوردن نماز جنازه بر میّت غائب چیست؟

(۳۳۱۱) سوال: حکم به جا آوردن نماز جنازه بر میّت غائب چیست؟ و آیا زمان محدود و معینی دارد یا جایز است در هر زمانی به جا آورده شود، هرچند زمان زیادی از وفات او گذشته باشد؟

جواب:

نماز میّت غائب جایز است، هنگامی که میت در سرزمین دیگر باشد و زمان و مدت محدودی برای آن نیست؛ پس اگر از قبل برای او نماز خوانده نشده است، بر او نماز خوانده می‌شود هرچند زمان زیادی از آن گذشته باشد اما این برای زمانی است که نمازگزار در هنگام وفات می‍ّت به سن تمییز رسیده باشد اما اگر میّت قبل از اینکه شخص نمازگزار به دنیا بیاید، وفات کند در این صورت نماز خواندن او بر آن میت مشروع نمی‌باشد و همچنین اگر شخصی الان بگوید: می‌خواهم بر ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ یا عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ یا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  یا غیر از ایشان از مردمانی که در زمان قدیم وفات کرده‌اند نماز جنازه بخوانم، به ایشان می‌گوییم: قطعاً این مشروع نیست اما اگر در زمانی که تو به دنیا آمدی وفات کند و تو در آن حال به سن تمییز رسیده بودی پس می‌توانی بر او نماز غائب بخوانی.

 بعضی از اهل علم گفته‌اند که نماز غائب خوانده نمی‌شود مگر در حدود یک ماه از مرگ میت و اگر از یک ماه گذشت دیگر نمازی بر او خوانده نمی‌شود اما صحیح آن است که ذکر شد و اشکالی ندارد مگر با آن شرطی که بیان کردم به این خاطر که اگر قبل از تولد شما وفات کند پس اصلاً تو مخاطب نماز خواندن بر او نیستی و همچنین اگر در سنی که هنوز به حد تمییز نرسیده‌ای، وفات کند پس تو از اهل نماز خواندن بر او نمی‌باشی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم تأدية صلاة الجنازة على ميت غائب؟ وهل لها زمن محدد، أم تجوز في أي وقت، ولو بعد مضي زمن طويل على الوفاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصلاة على الميت الغائب جائزة إذا كان الغائب في غير البلد، وليس لها مدة محدودة، فيُصَلَّى عليه إذا كان لم يُصَلَّ عليه من قبل وإن طالت المدة، لكن الذي نرى أنه يُصَلَّى عليه إن كان هذا الميت قد مات في زمن يكون الْمُصَلِّي فيه مُميّزا، أما لو كان هذا الميت قد مات قبل أن يُخلق هذا الإنسان الذي يريد الصلاة فإنه لا تُشْرَعُ الصلاة على الميت حينئذ؛ ولهذا لو قال قائل: الآن سوف أصلي على أبي بكر أو على عمر أو على النبي صلى الله عليه وسلم صلاة الجنازة، أو على غيرهم من الناس ممن ماتوا قديما لقلنا: إن هذا ليس بالمشروع، لكن لو مات إنسان في زمن أنت فيه موجود، وهو من أهل الصلاة – أي مميز -، فإن لك أن تُصَلِّي عليه صلاة الغائب. وقال بعض أهل العلم: إنه لا يُصَلَّى على الغائب إلا في حدود شهر فقط، وما زاد على الشهر فإنه لا يُصَلَّى عليه. ولكن الصحيح أنه لا بأس، إلا أنه يُشْتَرَطُ ما ذكرت؛ لأنه إذا مات قبل أن تُولَدَ -مثلا- فإنك لست مخاطبًا بالصلاة عليه أصلا، وكذلك لو مات في سن لم تبلع فيه حد التمييز، فإنك لست من أهل الصلاة عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۳۰۳) حکم پیوستن به نماز جنازه بعد از تکبیر دوم: ادامه نماز یا سلام دادن؟

وقتی بعد تکبیر دوم نماز جنازه به امام ملحق شد، پس دعای نماز جنازه را بخواند زیرا در این محل با امام همراه شده است پس در آن از او تبعیت می‌کند و برای اینکه مهم‌ترین هدف در نماز جنازه دعا برای میت است، پس برای میت دعا می‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۵) آیا برای نماز بر میت وقت مشخصی است؟

نماز بر جنازه وقت مشخصی ندارد و آن هم برای اینکه مرگ وقت مشخصی ندارد، پس هر وقت انسان بمیرد، غسل و کفن می‌شود و در هر وقتی از شب یا روز بر او نماز خوانده می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۲) حکم نماز بر میتی که احتمال بی‌نمازی او وجود دارد

هرچند ظن غالبش بر این باشد که اهل نماز نبوده است اما تا وقتی ‌که به یقین نرسیده، از نماز خواندن بر او خودداری نمی‌کند ولی وقتی که غلبه‌ی ظن، مبنی بر قرینه‌های قوی باشد، دراین‌‌صورت چنانچه خواست برایش دعا کند آن را مقید کرده و بگوید: ....

ادامه مطلب …

(۳۳۰۹) حکم تأخیر در غسل و دفن میت

دفن کردن میّت در شب بدون نماز خواندن بر او جایز نمی‌باشد زیرا نماز خواندن بر مسلمانان هنگامی که وفات نمود واجب است؛ بنابراین هنگامی که در شب وفات نمود غسل و کفن کرده می‌شود و بر او نماز خوانده می‌شود و اگر تعداد نمازگزاران کم باشد نیز به جا می‌آید و مشکلی در شب دفن کردن او نیست اما همانگونه که گفتیم اگر برای زیاد شدن نمازگزاران تا صبح صبر شود، اشکالی در آن نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۱۰) حکم شرکت زنان در نماز میت در مسجد الحرام

بله جایز است که زنان نیز مانند مردان هنگامی که جنازه‌ای حاضر شد بر آن نماز بخوانند و برای زنان نیز اجری مانند اجر مردان می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۱۹) آیا سر میّت در اثنای نماز باید سمت راست امام باشد؟

این صحیح نمی‌باشد و فرقی بین قرار دادن سر میّت بر راست و چپ امام ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه