سه‌شنبه 5 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۳۱۱) حکم به جا آوردن نماز جنازه بر میّت غائب چیست؟

(۳۳۱۱) سوال: حکم به جا آوردن نماز جنازه بر میّت غائب چیست؟ و آیا زمان محدود و معینی دارد یا جایز است در هر زمانی به جا آورده شود، هرچند زمان زیادی از وفات او گذشته باشد؟

جواب:

نماز میّت غائب جایز است، هنگامی که میت در سرزمین دیگر باشد و زمان و مدت محدودی برای آن نیست؛ پس اگر از قبل برای او نماز خوانده نشده است، بر او نماز خوانده می‌شود هرچند زمان زیادی از آن گذشته باشد اما این برای زمانی است که نمازگزار در هنگام وفات می‍ّت به سن تمییز رسیده باشد اما اگر میّت قبل از اینکه شخص نمازگزار به دنیا بیاید، وفات کند در این صورت نماز خواندن او بر آن میت مشروع نمی‌باشد و همچنین اگر شخصی الان بگوید: می‌خواهم بر ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ یا عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ یا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  یا غیر از ایشان از مردمانی که در زمان قدیم وفات کرده‌اند نماز جنازه بخوانم، به ایشان می‌گوییم: قطعاً این مشروع نیست اما اگر در زمانی که تو به دنیا آمدی وفات کند و تو در آن حال به سن تمییز رسیده بودی پس می‌توانی بر او نماز غائب بخوانی.

 بعضی از اهل علم گفته‌اند که نماز غائب خوانده نمی‌شود مگر در حدود یک ماه از مرگ میت و اگر از یک ماه گذشت دیگر نمازی بر او خوانده نمی‌شود اما صحیح آن است که ذکر شد و اشکالی ندارد مگر با آن شرطی که بیان کردم به این خاطر که اگر قبل از تولد شما وفات کند پس اصلاً تو مخاطب نماز خواندن بر او نیستی و همچنین اگر در سنی که هنوز به حد تمییز نرسیده‌ای، وفات کند پس تو از اهل نماز خواندن بر او نمی‌باشی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم تأدية صلاة الجنازة على ميت غائب؟ وهل لها زمن محدد، أم تجوز في أي وقت، ولو بعد مضي زمن طويل على الوفاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصلاة على الميت الغائب جائزة إذا كان الغائب في غير البلد، وليس لها مدة محدودة، فيُصَلَّى عليه إذا كان لم يُصَلَّ عليه من قبل وإن طالت المدة، لكن الذي نرى أنه يُصَلَّى عليه إن كان هذا الميت قد مات في زمن يكون الْمُصَلِّي فيه مُميّزا، أما لو كان هذا الميت قد مات قبل أن يُخلق هذا الإنسان الذي يريد الصلاة فإنه لا تُشْرَعُ الصلاة على الميت حينئذ؛ ولهذا لو قال قائل: الآن سوف أصلي على أبي بكر أو على عمر أو على النبي صلى الله عليه وسلم صلاة الجنازة، أو على غيرهم من الناس ممن ماتوا قديما لقلنا: إن هذا ليس بالمشروع، لكن لو مات إنسان في زمن أنت فيه موجود، وهو من أهل الصلاة – أي مميز -، فإن لك أن تُصَلِّي عليه صلاة الغائب. وقال بعض أهل العلم: إنه لا يُصَلَّى على الغائب إلا في حدود شهر فقط، وما زاد على الشهر فإنه لا يُصَلَّى عليه. ولكن الصحيح أنه لا بأس، إلا أنه يُشْتَرَطُ ما ذكرت؛ لأنه إذا مات قبل أن تُولَدَ -مثلا- فإنك لست مخاطبًا بالصلاة عليه أصلا، وكذلك لو مات في سن لم تبلع فيه حد التمييز، فإنك لست من أهل الصلاة عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۳۱۶) حکم نماز خواندن بر میّت بعد از دفن آن

نماز خواندن بر میّت بعد از دفن آن برای کسی که بر او نماز نخوانده است مشروع می‌باشد به این دلیل که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که بر قبر، بعد از دفن نماز خوانده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۲۳) حکم گذاشتن جنازه رو به روی نمازگزاران در نماز فرض

اگر بدانیم که در نماز فرض (ذهن) آنها مشغول نمی‌شود، اشکالی ندارد اما اگر دانستیم که به آن مشغول می‌شوند پس کراهت دارد چیزی را جلوی نمازگزاران بگذاریم که مشغول آن شوند...

ادامه مطلب …

(۳۳۱۹) آیا سر میّت در اثنای نماز باید سمت راست امام باشد؟

این صحیح نمی‌باشد و فرقی بین قرار دادن سر میّت بر راست و چپ امام ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۱۷) حکم نماز بر میّت بعد از دفن او چیست؟

نماز خواندن میّت بعد از دفن او جایز می‌باشد زیرا که همین فعل از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۱۳) حکم نماز خواندن بر میت در قبرستان

بله جایز است که بر میّت در قبرستان نماز خوانده شود زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که بر قبر بعد از دفن نماز خوانده است...

ادامه مطلب …

(۳۳۲۲) تفاوت جهت قرارگیری میت در نماز جنازه بین مرد و زن

تفاوتی نمی‌کند اما در چیزی که افضلیت وجود دارد، مکان امام است که به نسبت زن، ایستادن وسط آن بهتر می‌باشد و به نسبت مرد، جلوی سر میّت ایستادن بهتر است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه