(۶۱۳۷) سوال: برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نذر کردم اگر امری را برایم محقق ساخت تا آخر عمرم دوشنبه و پنجشنبه از هر هفته را روزه بگیرم. -الحمدلله- مقصود من محقق شد اما هنگامی که شروع به وفای نذر نمودم بسیار بر من سخت شد به خصوص زمانی که وارد یکی از اداره‌‌های دولتی شدم. جمع بستن بین کار و روزه در یک زمان بسیار سخت است به خصوص که هوا در کشور گرم است؛ آیا راه رهایی از این نذر وجود دارد؟ آن راه چیست؟

جواب:

در ابتدا قبل از پاسخ به این سؤال که در این برنامه بسیار تکرار شده، تحذیر و نهی از نذر است، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده و می‌‌فرماید: «إنه لا يأتي بخير، وإنما يستخرج به من البخيل»[۱]: (خیری نمی‌‌آورد و بخیل است که نذر می‌‌کند) این واقعیت است بسیاری از نذر کنندگان هرگاه چیزی را نذر نمودند و آنچه نذر نمودند برای آن‌‌ها حاصل شد وفا نمودن به نذر بر آن‌‌ها سخت شده و درِ هر عالمی را می‌‌زنند چه بسا راه رهایی از آن را بیابند. همچنین چه بسا آنچه را نذر نمودند رها کنند و دچار واقعیتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را ذکر نموده شوند: {وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ * فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَتَوَلَّوا وَّهُم مُّعْرِضُونَ * فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِي قُلُوبِهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُوا اللَّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ}[التوبة: ۷۵-۷۷]: (برخی از آنها با الله (عهد و) پیمان بستند که اگر (الله) از فضل خود (نصیبی) به ما دهد قطعاً صدقه (و زکات) خواهیم داد واز نیکوکاران خواهیم بود * پس چون (الله) از فضل خود به آنها (نصیبی) بخشید، به آن بخل ورزیده واعراض کنان روی گرداندند (وسر پیچی کردند) * پس (این عمل، ) نفاق را تا روزی که او (الله) را ملاقات کنند در دل‌‌هایشان بر قرار ساخت و به (سبب) آنچه که با الله وعده کرده بودند خلاف نمودند (وعهد شکنی کردند) وبه (سبب) آنکه دروغ می‌گفتند) در فرموده‌‌اش: {فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِي قُلُوبِهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ} بیندیش! از این جهت که عاقبت کسی که به پیمان خود با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وفا نکند در حالی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنچه را خواسته به او داده است، عاقبت چنین کسی این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تا مرگ در قلب او نفاق قرار می‌‌دهد -پناه بر الله-. بر انسان واجب بوده هرگاه در امری واقع شد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب کند و منتظر گشایش از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد و بداند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بی‌‌نیاز و ستوده شده همچنین بی‌‌نیاز و کریم است. بدون قید و شرط و اینکه گفته شود: به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نذر می‌‌کنم اگر فلان چیز برای من حاصل شد فلان کار را می‌‌کنم؛ می‌‌بخشد. از فضل و احسان خود بدون قید و شرط می‌‌بخشد و اکرام می‌‌کند.

بعد از این به جواب دادن به این خانم بر می‌‌گردیم: نذر نموده در صورتی که امر او محقق شد هر هفته دوشنبه و پنجشنبه روزه بگیرد و آنچه نذر نموده برای او حاصل شده است. بنابراین بر او واجب بوده به نذر خود وفا کند، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من نذر أن یطیع الله فلیطعه»[۲]: (كسي که نذر نمود از الله اطاعت کند، از الله اطاعت کند) این خانم عبادتی را نذر نموده که آن روزه گرفتن دوشنبه و پنجشنبه است، لذا بر او واجب بوده به نذر خود وفا کند و این از جمله افعال مکروه نیست که به او بگوییم: آن را با چیز دیگری تغییر بده، زیرا روزه‌‌ گرفتن روزه‌‌ی دوشنبه و پنجشنبه از جمله امور مشروع است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.