پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۶۰۳۳) حکم شرعی قسم دروغ برای فرار از بدهکاری

(۶۰۳۳) سوال: هرگاه شخص به نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در دادگاه سوگند یاد کند در حالی که آن شخص در قضیه‌‌ای بدهکار باشد و می‌‌داند که بدهکار است و قصدش از قسم خوردن فقط رهایی از زندان و بازخواست باشد و در قلبش انکاری بر اتهامی که بر علیهش وجود دارد نباشد؛ آیا نظر شما این است که بر اتهامی که بر علیهش وجود دارد بازخواست می‌‌شود یا خیر؟ یا اینکه بر قسم دروغ نزد پرودگارش بازخواست می‌‌شود؟

جواب:

این اتهامی که به بر علیه او وجود دارد در حالی که بی‌‌گناه است، جایز بوده که برای رهایی از آن و بی‌‌گناهی خود قسم یاد کند. اما اگر بی‌‌گناه نباشد و از مجازات آن می‌‌ترسد جایز نیست به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به دروغ قسم یاد کند؛ زیرا در آن قسم، هم دروغ و هم کوچک شماردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جمع شده است. دروغ حرام بوده و کوچک شمردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر آن بزرگ است. به همین دلیل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر کسی که قسم گیر می‌‌شود، کفاره واجب نموده و کفاره‌‌ی آن همان‌‌طور که مشهور بوده؛ آزاد کردن برده یا غذا دادن یا لباس دادن به ده مسکین است، اگر نیافت سه روز روزه می‌‌گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف إنسان باسم الله أمام المحكمة، وقد كان هذا الشخص مدانًا في قضية وهو يعلم سلفًا أنه مُدان، إلا أنه أراد أ يحلف فقط لتخليص نفسه من السجن والمحاسبة، وليس في قلبه إنكار للتهمة الموجهة ضده، فهل ترى سيادتكم أن هذا الشخص سيحاسب على التهمة الموجهة ضده أم لا؟ أم على اليمين الغير صادقة أمام ربه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذه التهمة التي وجهت إليه وهو منها بريء يجوز له أن يحلف على سلامته منها وبراءته منها، أما إذا كان غير بريء منها ولكنه يخشى من عقوبتها فإنه لا يجوز له أن يحلف بالله -سبحانه وتعالى- وهو كاذب؛ لأن هذا الخلف يجتمع فيه الكذب، والكذب محرم، ويجتمع فيه أيضًا الاستهانة بالخلف بالله سبحانه وتعالى والاستهانة بالخلف بالله أمرها عظيم، ولهذا أوجب الله -سبحانه وتعالى على من حَنِثَ في يمينه وخالف ما حلف عليه؛ أوجب عليه الكفَّارة، وهي كما هو معروف عتق رقبة أو إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم، فإن لم يجد فصيام ثلاثة أيام.

مطالب مرتبط:

(۶۰۴۱) حکم قسم یاد کردن به امانت برای کسی که نمی‌‌داند قسم یاد نمودن به آن شرک است

قسم یاد کردن به امانت مانند دیگر قسم‌‌ها به غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نوعی شرک است اما شرک اکبر که عمل را تباه می‌‌سازد، نیست. ....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۷) حکم قسم به عمر پروردگار، قسم به عمر پدر

سم یاد کردن به عمر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باید به قسم خوردن به حیات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تغییر کند، زیرا قسم یاد کردن به حیات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، شنیدن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، دیدن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، قدرت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عزت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، حکمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و تمام صفاتش جایز است.

ادامه مطلب …

(۶۰۲۱) حکم قسم یاد کردن بر قرآن در امر نادرست

سوگند یاد کردن به دروغ حرام است؛ چه قسم به مصحف باشد یا غیر مصحف...

ادامه مطلب …

(۶۰۶۰) حکم قسم دروغ و کفاره آن در صورت نقض وعده

ابتدا این سؤال کننده و امثالش را نصیحت نموده که از گفتن چنین سخنانی پرهیز کنند و اگر بر انجام کاری تصمیم جدی دارند برای آنها مجالی در قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۸) حکم شکستن قسم به طلاق در صورت آشتی پس از سال‌ها خصومت

شایسته نیست شخص به طلاق یا نذر قسم یاد کند. هر کسی می‌‌خواهد قسم یاد کند همان‌‌طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده یا به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند یا اینکه ساکت شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۹) حکم طلاق و کفاره در مورد قسم یاد شده به همسر برای جلوگیری از رفتن به خانواده

اگر منظور او از گفته‌‌اش به همسرش: اگر به خانه‌‌ی خانواده‌‌ات رفتی به طلاق هستی، این بوده که می‌‌خواسته او را تهدید و منع کند از اینکه به نزد خانواده‌‌اش برود؛ حکم قسم را دارد و می‌‌تواند از آن منصرف شود و کفاره‌‌ی قسم دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه