پنج‌شنبه 27 ربیع‌الثانی 1448
۱۶ مهر ۱۴۰۵
8 اکتبر 2026

(۶۰۰۱) حکم استفاده از دست چپ در ذبح و نوشتن قرآن

(۶۰۰۱) سوال: آیا برای من جایز است از دست چپ -برای کسی که نمی‌‌تواند به خوبی از دست راست استفاده کند- در ذبح و نوشتن قرآن استفاده کنم؟

جواب:

بله، برای انسان جایز است در صورتی که نمی‌‌تواند به خوبی از دست راست خود استفاده کند، از دست چپ در ذبح نمودن و نوشتن قرآن و … استفاده کند؛ به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[البقرة: ۲۸۶]: (الله هیچ کس را جز به اندازه‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کند) همچنین فرموده‌‌اش: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ}[التغابن: ۱۶]: (پس تا (جایی که) می‌توانید تقوای الله را پیشه کنید) بنابراین هرگاه خواست گوسفندی را ذبح کند، آن را بر پهلوی راست بخواباند تا اینکه با دست چپ ذبح کند؛ زیرا این کار بهتر و آسان‌‌تر برای ذبح حیوان است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «إذا ذبحتم فأحسنوا الذبحة، ولیحد أحدکم شفرته ولیرح ذبیحته»[۱]: (اگر سر بریدید با نیکی سر ببرید و هر کدام از شما چاقوی خود را تیز کند و حیوان را به راحتی سر ببرد) زیرا اگر حیوان را بر پهلوی چپش بخواباند در حالی که تنها با دست چپ توانایی ذبح دارد، هم خود و هم حیوان را در سختی قرار می‌‌دهد.

به این مناسبت دوست دارم بگویم: هرگاه حیوان برای ذبح خوابانده شد کسی که ذبح می‌‌کند پای خود را بر گردنش قرار دهد و سر حیوان را اگر با دست راست ذبح می‌‌کند، با دست چپ بگیرد سپس با گفتن بسم الله آن را ذبح کند همچنین ذبحش با قدرت و سریع باشد و ودجان (دو رگی که خون از آن جاری می‌‌شود) را قطع نموده و پاهای گوسفند را رها کند تا اینکه آزادانه حرکت کند و خون بیشتر از او خارج شود. اما آنچه برخی از مردم انجام داده و پاهای گوسفند را می‌‌گیرند یا اینکه بر آن می‌‌نشینند تا حرکت نکنند؛ هر چند که جایز بوده اما بهتر است ترک شود. به خاطر دو فایده‌‌ای که به آن اشاره نمودیم یعنی راحت نمودن حیوان و دوم جاری ساختن بیشتر و سریع‌‌تر خون.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل:هل يجوز لي أن أستعمل اليد اليسرى، وذلك للشخص الذي لا يُحسِنُ استعمال اليد اليمنى، في الذبح أو لكتابة القرآن؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يجوز للإنسان أن يستعمل يده اليسرى في الذبح وكتابة القرآن وغيره، إذا كان لا يحسن ذلك باليمنى؛ لقول الله تبارك وتعالى: ﴿لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا﴾ [البقرة: ٢٨٦]، وقوله: ﴿فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ﴾ [التغابن: ١٦]، وبناءً على ذلك إذا أراد أن يذبح شاة فليضجعها على الجنب الأيمن ليذبح باليد اليسرى، فإن ذلك أفضل وأيسر لذبح البهيمة، وقد قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلَّم-: «إِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَةَ، ولْيُحِدَّ أَحَدُكُم شَفْرَتَه ولْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ»، لأنه إذا أضجعها على جانبها الأيسر وهو لا يعرف الذبح إلا باليد اليسرى صار في ذلك مشقة عليه وعلى البهيمة. وبهذه المناسبة أود أن أقول: إذا أضجعت البهيمة للذبح فليضع الذابح رجله على عنقها، أي على صفحة العنق وليمسك رأسها بيده اليسرى إن كان يذبح باليمنى، ثم ليذبحها مسميا، أي قائلا باسم الله، وليُجهز، أي ليكن الذبح بقوة وسرعة، وليقطع الوَدَجَين، وهما العرقان اللذان ينصب منها الدم، وليدع أرجلها من غير إمساك حتى تأخذ حريتها بالحركة وحتى يفرغ دمها تفريغا أكبر، وأما ما يفعله بعض الناس من تقييد الأرجل أو الجلوس عليها حتى لا تتحرك فهذا وإن كان جائزا لكن تركه أحسن؛ لما أشرنا إليه من فائدتين وهما راحة الذبيحة، والثاني شدة تفريغ الدم وسرعته أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۵۹۷۰) حکم گرفتن آب و توشه از دیگران در شرایط اضطراری در ماه رمضان

بر هر مسلمانی حرام است هنگامی که یکی از مسلمانان نیازمند ضروری آب، غذا و لباسی که همراه او است باشد، در حالی که خود نیاز ضروری به آن ندارد؛ بر او حرام بوده که از کمک کردن به او خودداری کند.....

ادامه مطلب …

(۵۹۶۵) حکمت از حرام بودن گوشت خوک چیست؟

حکمت از حرام بودن گوشت خوک، رجس بودن آن یعنی نجس بودن آن است....

ادامه مطلب …

(۶۰۰۳) آیا حق مهمانی بر مسلمان واجب است یا مستحب؟

حق مهمانی بر هر مسلمانی واجب است...

ادامه مطلب …

(۵۹۸۳) حکم شرعی ذبح بدون ذکر نام الله

خوردن از این ذبح‌‌ها اگر از ذبح‌‌هایی است که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن برده شده، حلال است و اشکالی ندارد ولی اگر از ذبح‌‌هایی است که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن برده نشده، حرام است...

ادامه مطلب …

(۵۹۸۵) ضرورت گفتن بسم الله هنگام ذبح از دیدگاه شرعی

اگر بسم الله گفتن را از روی غفلت در هنگام ذبح ترک کند، خوردن آن حلال است و اگر بسم الله گفتن را در هنگام شکار از روی غفلت ترک کند، حلال نیست...

ادامه مطلب …

(۵۹۵۲) آیا خوردن گوشت کفتار جایز است؟

خوردن آن مباح است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای مُحرم اگر کفتار را به قتل برساند، در مقابل آن فدیه را گوسفند قرار داده است و این دلالت می‌‌دهد که کفتار حلال بوده و جزو شکارها محسوب می‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه