سه‌شنبه 7 رمضان 1447
۵ اسفند ۱۴۰۴
24 فوریه 2026

(۴۰۳۷) من زنی نابینا هستم، آیا جایز است که در خانه اعتکاف کنم؟

(۴۰۳۷) سوال: می‌دانم که اعتکاف فقط در مسجد جامع، جایز است؛ اما من زنی نابینا هستم و مسجدی در نزدیکی خانه‌ی ما وجود ندارد و مساجدی که در فاصله‌ی دور وجود دارد نیز مكان مخصوصی برای زنان ندارد. آیا جایز است که در خانه اعتکاف کنم؟ شایان ذکر است که در خانه‌ چیزی وجود ندارد که مرا از عبادت، غافل کند یا مشغول سازد.

جواب:

فارغ شدن برای عبادت در خانه در صورتی که تو را از عبادت‌های مهم‌تر و مفیدتر باز ندارد و غافل نکند، ایرادی ندارد اما اعتكاف شرعي به شمار نمی‌رود زیرا اعتکاف شرعي باید در مساجد باشد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ} [البقرة: ۱۸۷] : (در حالی‌ که در مساجد، معتکف هستید). بنابراین اعتکاف فقط در مسجدی که نماز جماعت در آن برگزار می‌شود، درست است در حالی ‌که تو در خانه، مسجدی نداری که نماز جماعت در آن برپا شود اما همین ‌که خود را برای عبادت از جمله ذکر، قرآن، نماز و دیگر عبادت‌هایی که تو را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک می‌کند، فارغ کنی کافی است؛ البته به شرطی که از عبادت‌های مهم‌تر غافل نشوی؛ زیرا برخی از مردم فقط به همین عبادت‌هایی که نفع آن فقط به خود فرد می‌رسد اکتفا کرده و چیزهای مهم‌تر را کنار می‌گذارند در حالی ‌که انسان مؤمن باید به چیزهایی مشغول شود که به طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک‌تر بوده و او را بیشتر خشنود سازد.

به وضعیت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بنگر که: «كان يُفْطِرُ من الشهر حتى نَظُنَّ أن لا يَصومَ منه، ويَصومُ حتى نَظُنَّ أن لا يُفْطِرَ منه شيئًا، وكان لا تَشَاءُ أن تَرَاه من الليل مُصَلِّيًا إلا رَأيْتَهُ، ولا نَائِمًا إلا رأيْتَه»[۱] : (ایشان روزهایی از ماه را روزه نمی‌گرفت تا این که می‌پنداشتیم این ماه را روزه نخواهد گرفت و روزه می‌گرفت تا این که گمان می‌کردیم در این ماه، تمام روزها را روزه خواهد گرفت. هر لحظه از شب که گمان نمی‌کردی او را در حال نماز ببینی، او را در حال نماز خواندن می‌دیدی و وقتی از شب که گمان نمی‌کردی او را در خواب ببینی، او را خوابیده می‌دیدی)؛ يعني رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌چه مصلحت بود می‌نگریست و هر شرایطی اقتضا و حالت خاص خود را دارد.


۱- صحیح بخاری: كتاب الجمعة، باب قيام النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بالليل من نومه…، شماره (۱۱۴۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أعلم أن الاعتكاف لا يجوز إلا في مسجد جامع، إلا أني كفيفة البصر، ولا يوجد مسجد قريب من بيتنا، كما أن المساجد البعيدة لا يوجد فيها مكان مُخصَّص للنساء، فهل يجوز لي أن أعتكف في البيت علما بأنني في البيت لا يشغلني شيء عن العبادة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الانقطاع للعبادة في بيتكِ إذا لم يشغلك عما هو أهم وأنفع من العبادات لا بأس به، ولكنه ليس اعتكافا شرعيا؛ لأن الاعتكاف الشرعي لا بد أن يكون في المساجد؛ لقوله تعالى: ﴿ وَأَنتُمْ عَكِفُونَ في المَسجِد ﴾ [البقرة: ۱۸۷]. فالعكوف لا يكون إلا في مسجد تقام فيه الجماعة، وأنتِ في بيتك ليس عندك مسجد تقام فيه الجماعة، لكن يكفيك أن تتفرغي للعبادة من الذكر والقرآن والصلاة وغير ذلك مما يقرب إلى الله، بشرط أيضًا ألا يشغلها عما هو أهم من العبادات الأخرى؛ لأن بعض الناس قد يقتصر على هذه العبادات القاصرة، ويترك أشياء أهم منها، والإنسان المؤمن يتقلب بما هو أطوع الله وأرضى له.

وانظر إلى حال النبي -عليه الصلاة والسلام – «كَانَ يُفْطِرُ مِنَ الشَّهْرِ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لا يَصُومَ مِنْهُ، وَيَصُومُ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لَا يُفْطِرَ مِنْهُ شَيْئًا، وَكَانَ لَا تَشَاءُ أَنْ تَرَاهُ مِنَ اللَّيْلِ مُصَلَّيًا إِلَّا رَأَيْتَهُ، وَلاَ نَاتِها إِلَّا رَأَيْتَهُ». أي: أنه -عليه الصلاة والسلام – ينظر ما هو الأصلح، وكل حال لها مقال.

مطالب مرتبط:

(۴۰۴۰) دهه‌ی آخر ماه رمضان، چه مزیت و ویژگی بزرگی دارد؟

دهه‌ی آخر از ماه رمضان، فضیلت و ارزش بسیاری دارد؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن ‌را به اعتکاف و نماز خواندن تمام شب اختصاص می‌داد و خانواده‌اش را نیز بیدار می‌نمود. شب قدر در این دهه است. همان شبی که بهتر از هزار ماه است!....

ادامه مطلب …

(۴۰۴۳) آیا زن حائض می‌تواند به دریافتن شب قدر بپردازد؟

زن حائض در شب قدر، نماز نمی‌خواند زیرا ادای نماز برای او ممنوع است؛ اما امید دارم که اگر در این شب، دعا نماید، پروردگارش را فرا بخواند و از فضل و رحمتش بخواهد، بی‌نصیب نماند.....

ادامه مطلب …

(۴۰۳۹) چه زمانی آغاز شب قدر است؟

شب قدر در دهه‌ی آخر رمضان است و امید به بودن آن در هفت شب آخر این دهه، بیشتر و بیشتر است. همچنین امید به بودن آن در شب بیست و هفتم بیشتر و بیشتر است؛ اما جا به جا می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۰۴۱) بهترین دعا در شب‌ قدر چیست؟

بیشترین شبی که امید می‌رود شب قدر باشد، شب بیست و هفتم است اما این شب به طور قطعی، شب قدر نیست؛ بلکه امید در آن بیشتر از دیگر شب‌ها است...

ادامه مطلب …

(۴۰۳۳) آیا اعتکاف فقط در سه مسجد: مسجد الحرام، مسجد نبوی و مسجد الأقصى صحيح است؟

دیدگاه صحيح که جمهور علما بر آن هستند، این است که اعتکاف در غیر از آن سه مسجد نیز جایز است.....

ادامه مطلب …

(۴۰۴۲) آیا شب قدر در هر سال به طور ثابت در یک شب معیّن است؟

این شب در میان دهه‌ی آخر رمضان جا به جا می‌شود و هر سال در یک شب معیّن نیست. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه