(۳۹۵۰) سوال: دو ماه رمضان را به خاطر شدت گرما روزه نگرفته‌ام؛ زیرا در بیان زندگی می‌کردم و طول سال را به چراندن گوسفندان می‌پرداختم. گرما چنان شدید بود که حتی بزرگ‌ترها نیز نتوانستند روزه بگیرند و من فقط پانزده سال داشتم. همچنین از روی جهل و نادانی فقط گاهی نماز می‌خواندم و گاهی نماز نمی‌خواندم. این ماجرا بیست سال است که ادامه دارد و اکنون سرگردانم که آیا آن روزه‌ها را قضا کنم یا طعام (کفاره) بدهم؟ در مورد نمازهایی که نخوانده‌ام چه چیزی بر من واجب است؟

جواب:

واجب است قضای روزه‌هایی که بعد از بلوغ، ترک کرده است را انجام دهد اما قضای روزه‌های پیش از بلوغ لازم نیست زیرا اصلا بر او واجب نبوده است. اگر قضای نمازها را انجام دهد نیز کار بسیار خوبی است و اگر قضا را انجام ندهد، گناهی بر او نیست و توبه، گناهان گذشته را از بین می‌برد. گفتم اگر قضا را انجام دهد، بهتر است زیرا چنان که به نظر می‌رسد ترک کردن نماز از جانب وی از روی سهل‌انگاری و سستی نبوده بلکه سببش جهل و نادانی بوده است.

 اما اگر کسی نماز را عمدا از روی سهل‌انگاری ترک کند، سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منّت بگذارد و هدایت شود، قضای نماز را انجام نمی‌دهد زیرا قضا در این حالت، سودی برایش ندارد حتی اگر هزار مرتبه قضا انجام دهد؛ چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد»[۱] : (هر کس عملی انجام دهد که دین و امر ما بر آن نباشد، مردود است)؛ یعنی از وی پذیرفته نمی‌شود. کسی که ادای نماز در وقت خودش را عمدا و بدون عذر ترک کند، کاری انجام داده که امر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن نیست لذا مردود خواهد بود.

۱-تخریج آن گذشت.