پنج‌شنبه 30 صفر 1448
۲۲ مرداد ۱۴۰۵
13 آگوست 2026

(۳۹۴۲) حکم قضای روزه با وجود تردید در تعداد روزهای فوت‌شده

(۳۹۴۲) سوال: رمضان سال قبل را روزه گرفتم. دچار عادت ماهیانه شدم و مانند هر ماه، عادت ماهیانه در طی شش روز به پایان رسید؛ پس از چند روز دوباره دچار عادت ماهیانه شدم اما سببش را نمی‌دانم ولی پس از یک روز، برطرف شد. روز بعد را روزه گرفتم سپس دوباره عادت ماهیانه برگشت. اکنون نمی‌دانم چند روز را روزه نگرفته‌ام زیرا در روزهای پراکنده دچار عادت شدم. در آخر ماه نیز دوباره عادت ماهیانه بازگشت و هفت روز طول کشید. تعداد روزهای عادتم به طور عادی که شش یا هفت روز است را می‌دانم اما روزهای دیگر که پراکنده بود را نمی‌دانم. رمضان بعدی فرا رسید در حالی که من قضای آن روزه‌ها را انجام نداده بودم. رمضان جدید را روزه گرفته و فقط پنج روز از آن را روزه نگرفتم. لطفا مرا راهنمایی کنید، جزاكم الله خيرا. آیا باید كفاره بپردازم؟ آیا جایز است که برای کفاره از خانه‌ی پدرم، طعام بدهم؟

جواب:

باید قضای روزهایی که می‌دانی بر تو واجب است را انجام دهی؛ پنج روز از رمضان دوم را اگر قضا نکرده‌ای واجب است که قضایش را انجام دهی. همچنین واجب است که قضای روزهایی که به طور پراکنده بوده را نیز انجام دهی. فقط واجب است روزهایی که اطمینان داری روزه نگرفته‌ای را قضا کنی؛ اگر فرضا تردید داشته باشی که پنج یا شش روز روزه نگرفته‌ای، فقط قضای پنج روز بر تو واجب است؛ زیرا پنج روز، قطعی و یقینی است اما در مورد روزهای بیشتر، شک وجود دارد و اصل بر عدم مسئولیت می‌باشد. اگر احتیاط کرده و روزهای بیشتر را در نظر بگیری نیز ایرادی ندارد؛ یعنی اگر مثلا بگویی: (تردید دارم که پنج یا شش روز را روزه نگرفته‌ام اما می‌خواهم بنا بر احتياط، شش روز را قضا انجام دهم) ایرادی ندارد اما فقط روزهایی بر تو واجب است که اطمینان داری روزه نگرفته‌ای که در مثال مذکور، همان پنج روز است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: صمتُ رمضان السنة الماضية، وجاءتني العادة الشهرية، وأخذت ستة أيام مثل كل شهر ثم انتهت، وبعد أيام رجعت مرة ثانية، وأنا لا أعرف السبب، ظلَّتْ معي يوما ثم انتهت، وصمت اليوم الآخر، ثم رجعت مرة أخرى ،وهكذا، وأنا لا أعرف كم يوما أفطرتُ؛ لأن العادة جاءت متقطعة، وفي آخر الشهر رجعت ثانية، وظلت سبعة أيام، ولأن التي أعرفها هي السنة والسبعة الأيام، أما الأيام الأخرى المتقطعة فلا أعرف عددها، ولهذا السبب ما صمتها وجاء رمضان الثاني وهي عليَّ، ثم صمت، وأفطرتُ فيه خمسة أيام فقط، أفيدوني جزاكم الله خيرا، هل علي كفارة؟ وهل يجوز لي أن أطعم من بيت أبي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: عليكِ أن تقضي ما علمت أنه واجب في ذمتك، فالأيام الخمسة التي عليكِ من رمضان الثاني يجب عليكِ قضاؤها، إن كنت لم تقضيها، وكذلك الأيام المتقطعة يجب عليكِ قضاؤها، ولكن لا يلزمك إلا ما علمت أنك أفطرتِ فيه، فإذا قُدِّرَ أنك شككت هل أفطرتِ خمسة أيام أو ستة، لم يجب عليك إلا قضاء خمسة أيام فقط؛ لأنه المتيقن وما عداها مشكوك فيه، والأصل براءة الذمة، ولكن إن راعيت جانب الاحتياط، وأخذت بالأكثر فلا حرج، أعني : لو قلتِ مثلا: أنا أشكُ هل هي خمسة أيام أو ستة، وأريد أن أقضي ستة أيام احتياطاً فلا حرج عليكِ في ذلك، إنما الواجب عليك ما تيقنت أنك أفطرتِ فيه، وهو الخمسة الأيام في المثال الذي ذكرنا.

مطالب مرتبط:

(۳۹۳۸) حکم عادت ماهیانه در وسط روز رمضان

هرگاه زن روزه‌ بگیرد و در طول روز، دچار عادت ماهیانه شود، روزه‌اش باطل می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۸) آیا برای روزه‌دار جایز است که در روز رمضان، دندانش را بکشد؟

بله، برای روزه‌دار جایز است که در ماه رمضان و دیگر اوقات، دندانش را پُر کند یا بکشد؛ اما اگر دچار خون‌ریزی شد، نباید آن ‌را ببلعد زیرا خون با جنس آب دهان فرق می‌کند و بر روزه‌ تأثیر می‌گذارد....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۴) حکمت از زود افطاری کردن و به تأخیر انداختن سحری در ماه رمضان چیست؟

حکمتش آسان گرفتن بر بندگان و پایبند بودن به حدود و اوامر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است...

ادامه مطلب …

(۳۹۱۰) حکم بوسیدن زن غریبه در هنگام روزه‌داری

روزه‌ای که در حال بوسیدن، داشته‌ای تا وقتی که انزال نشده باشی، با بوسیدن باطل نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۹۲۵) حکم تأخیر در قضای روزه رمضان بدون عذر

به تأخير انداختن قضای روزه بدون عذر تا فرا رسیدن رمضان بعدی، اشتباه است؛ زیرا علما می‌گویند: جایز نیست که مسلمان، قضای رمضان را تا بعد از رمضان دوم به تأخیر بیاندازد زیرا این کار، نوعی سهل‌انگاری و بی‌توجهی است...

ادامه مطلب …

(۳۹۵۹) حکم قضا و ادای نماز و روزه برای پدر متوفی

درباره‌ی نماز به جای پدرت می‌گویم: جایز نیست که قضای نماز را به جای او انجام دهی. زیرا انجام قضا، عبادت است و عبادت فقط بر حکم شرع و آن‌چه در شرع بیان شده است، بنا می‌شود؛ اما در شرع بیان نشده که نمازهای شخص میت به جای او قضا شود. بنابراین قضای چیزی را به جای پدرت انجام نده و کسی که چنین فتوایی به تو داده، فتوایش درست نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه