یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۳۸۲۶) حکم روزه و قضای آن برای دانشجویان در سفر طولانی

(۳۸۲۶) سوال: برخی طلاب و دانشجویان با استدلال به این که مسافر هستند، چند روز از رمضان را روزه نمی‌گیرند و رمضان بعدی فرا می‌رسد و آنان با استدلال به این که هنوز مسافر هستند قضای روزه‌هایشان را نگرفته‌اند. نظر شما در این باره چیست؟

جواب:

علما در این باره اختلاف نظر دارند. این اختلاف درباره‌ی نیت مسافرت برای مدت بیشتر از چهار، پنج، ده، پانزده یا نوزده روز است که مجموع این اقوال به بیست دیدگاه می‌رسد. چنین به نظر می‌رسد که مسافر تا وقتی که نیت اقامت دائم یا تابعیت نکرده است، مسافر محسوب می‌شود؛ حتی اگر برای سه یا چهار سال، تصمیم اقامت داشته باشد نیز نماز را قصر می‌خواند، می‌تواند مسح خفین را برای سه شبانه‌روز انجام دهد، می‌تواند نمازهایش را به صورت جمع بخواند و در ماه رمضان نیز روزه‌ نگیرد اما شایسته نیست که قضای آن ‌را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد زیرا در این صورت، در معرض ترک کردن واجب، قرار خواهد گرفت چون تعداد ماه‌های رمضان برایش متراکم می‌شود و هر چقدر ماه‌ها بیشتر متراکم شوند، نشاط وی نیز کم‌تر می‌شود. نظرم این است که شخص قضای روزه‌هایش ‌را تا رمضان بعد به تأخیر نیاندازد هر چند که مسافر نیز باشد. شخص می‌تواند در زمستان روزه بگیرد و قطعا روزهای زمستان بر وی گذر خواهد کرد لذا قضای روزه‌های رمضان را در زمستان می‌‌گیرد و هدف به دست می‌آید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الطلاب يُفطر أيامًا من رمضان بحجة أنه مسافر، ويأتيه رمضان الثاني ولم يقض ما عليه بحجة أنه ما زال مسافرا، فما رأيكم في هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه مسألة اختلف فيها العلماء، وهي ما إذا نوى المسافر مدةً أكثر من أربعة أيام أو خمسة أيام، أو عشرة أيام، أو خمسة عشر يوما، أو تسعة عشر يوما على خلاف بينهم يبلغ نحو عشرين قولا، والظاهر أن الإنسان ما دام لم ينو إقامة مطلقةً، أو استيطانًا، فإنه مسافر، ولو نوى إقامة ثلاث سنوات أو أربع سنوات يقصُر، ويمسح على الخفين ثلاثة أيامٍ بلياليها، ويجمع ويُفطِر أيضًا في رمضان، لكن لا ينبغي له أن يُؤخِّره إلى رمضان الثاني؛ لأنه إذا فعل ذلك كان هذا عرضةً لترك الواجب؛ لأن الشهور تتراكم عليه، وكلما تراكمت الشهور عليه خفَّ نشاطه في أداء هذا الواجب.

والذي نرى أنه لا يُؤخِّره إلى رمضان الثاني، ولو كان مسافرا، وبإمكانه أن يصوم في أيام الشتاء؛ لأنه لا بدَّ أن تمرَّ به أيام الشتاء، فيقضي ما فاته من رمضان في أيام الشتاء، ويحصل المقصود.

مطالب مرتبط:

(۳۷۷۲) حکم روزه با خواب طولانی در روز و بیداری شبانه در ماه رمضان

له، روزه‌ات درست است؛ زیرا بیدار بودن از شروط روزه نیست لذا اگر روزه‌دار در هنگام روزه زیاد بخوابد، روزه‌اش درست و تکلیف از عهده‌اش ساقط می‌شود اما واجب است که برای ادای نماز جماعت در مسجد بیدار شوی...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۸) حکم روزه‌داری هنگام انجام عمره در ماه رمضان

کسی که برای ادای عمره در رمضان روانه‌ی مکه می‌شود، می‌تواند به محض خروج از شهر خودش تا این که به شهرش باز گردد، روزه نگیرد حتی اگر تمام ماه رمضان را در مکه بماند....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۷) حکم ترک روزه رمضان به علت سختی کار

نظر من بر این است که خوردن روزه به‌خاطر کار، حرام بوده و جایز نیست؛ اگر نمی‌توانی هم کار کنی و هم روزه بگیری، ماه رمضان را مرخصی بگیر تا فرصت روزه گرفتن داشته باشی زیرا روزه‌ی ماه رمضان، رکنی از اركان اسلام است....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۴) حکم ترک روزه‌های رمضان بدون عذر

بر هر مسلمانی واجب است که از امور دین خود آگاه باشد و هر چه نیاز دارد را بیاموزد؛ مثلا درباره‌ی نماز باید احکام نماز را بیاموزد، اگر مال دارد احکام زکات را بیاموزد و در روزه نیز وقتی بر او واجب شد، باید احکام روزه را یاد بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۲) حکم قضای روزه‌ها در صورت ناتوانی از روزه گرفتن

علما بیان نموده‌اند فردی که نمی‌تواند روزه بگیرد و این ناتوانی‌اش مستمر است، بر وی همانند شخص کهن‌سالی که از روزه گرفتن عاجز می‌باشد، واجب است به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه