پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

(۳۸۱۸) سوال: من بیماری قلبی دارم و چهار سال در ماه رمضان روزه نگرفته‌ام. وقتی رمضان سال پنجم فرا رسید خود را وادار به روزه گرفتن کرده و با وجود عدم موافقت پزشکان و علی‌رغم توصیه‌ی آنان روزه گرفتم. من یتیم و بسیار فقیر هستم، نمی‌توانم مسکینی را غذا بدهم و با این شرایط، توانایی روزه گرفتن را نیز ندارم. آیا روزه گرفتن از من برداشته می‌شود؟ آیا کفاره نیز از من برداشته می‌شود؟

جواب:

بله، روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد؛ به دلیل فرموده‌ی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ : {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (هر مقدار می‌توانید، تقوای الله را پیشه سازید). همچنین فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وقتی که از روزه سخن به میان می‌آورد: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برایتان آسانی را می‌خواهد و سختی کشیدن را نمی‌خواهد). همچنین می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هیچ کس را جز به اندازه‌ی توانش تکلیف نمی‌دهد) .

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا مريضة بالقلب، ولم أصم أربعة رمضانات، وعندما جاء العام الخامس تحاملتُ على نَفْسِي وصمتُ، مع أن الأطباء قالوا لي: لا تصومي. وأنا يتيمة وفقيرة جدًّا، ولا أستطيع الإطعام، ولا أستطيع الصوم نظرا لظروفي، هل يسقط الصوم، وهل تسقط الكفارة عني؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نعم، يَسْقُط عنها الصوم لعجزها عنه، ولا يُرْجَى بُرْءُ مرضها حتى نقول: تنتظر حتى تبرأ، ويسقط عنها الإطعام لعجزها عنه، وذلك لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦].

وقوله تبارك وتعالى حين ذكر الصيام ويُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ [البقرة: ١٨٥] وقوله تعالى: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦].

مطالب مرتبط:

(۳۷۷۳) چگونگی جبران روزه‌های قضا شده

واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کنی، از رفتاری که در برابر پروردگارت انجام داده‌ای آمرزش بخواهی، از چیزی که از تو سر زده پشیمان باشی و عمل خویش را در آینده اصلاح کنی. لزومی ندارد که قضای روزه‌های قبلی را به جای آوری زیرا از قضا هیچ فایده‌ای نخواهی برد....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۳) حکم روزه‌داری پس از قطع خون نفاس و پیش از اطمینان از پاکی کامل

اگر آن روز را روزه گرفته و نسبت به پاکی یا عدم پاکی خویش تردید داشته است، باید روزه‌ی آن روز را دوباره بگیرد زیرا آن روزه‌اش درست نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و بیمار

واجب است که تا هر اندازه توان داشت، قضای روزه‌هایش را به جای آورد اما اگر اصلا توانایی ندارد و امیدی هم به توانایی یافتن وی در آینده نمی‌رود، به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد...

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۵) حکم کسی که از روی جهل رمضان را روزه نگرفته است

اگر روزه را از روی جهل، ترک کرده و گمان برده که روزه بر وی واجب نیست مانند دختر کوچکی که با حیض به بلوغ برسد و گمان کند که فقط با کامل شدن پانزده سالگی بالغ خواهد شد. در این صورت بر وی واجب است قضای رمضان را به جا آورد زیرا واجبات و فرایض با جهل، ساقط نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۰) حکم روزه برای مبتلا به بیماری صرع

اگر امیدی به درمان این بیماری نیست، واجب است به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهی. همچنین جایز است که به تعداد روزهای ماه، ناهار یا شام برای مساکین درست کنی و بدین صورت، مسئولیت تو برطرف خواهد شد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه