پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

(۳۸۱۸) سوال: من بیماری قلبی دارم و چهار سال در ماه رمضان روزه نگرفته‌ام. وقتی رمضان سال پنجم فرا رسید خود را وادار به روزه گرفتن کرده و با وجود عدم موافقت پزشکان و علی‌رغم توصیه‌ی آنان روزه گرفتم. من یتیم و بسیار فقیر هستم، نمی‌توانم مسکینی را غذا بدهم و با این شرایط، توانایی روزه گرفتن را نیز ندارم. آیا روزه گرفتن از من برداشته می‌شود؟ آیا کفاره نیز از من برداشته می‌شود؟

جواب:

بله، روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد؛ به دلیل فرموده‌ی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ : {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (هر مقدار می‌توانید، تقوای الله را پیشه سازید). همچنین فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وقتی که از روزه سخن به میان می‌آورد: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برایتان آسانی را می‌خواهد و سختی کشیدن را نمی‌خواهد). همچنین می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هیچ کس را جز به اندازه‌ی توانش تکلیف نمی‌دهد) .

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا مريضة بالقلب، ولم أصم أربعة رمضانات، وعندما جاء العام الخامس تحاملتُ على نَفْسِي وصمتُ، مع أن الأطباء قالوا لي: لا تصومي. وأنا يتيمة وفقيرة جدًّا، ولا أستطيع الإطعام، ولا أستطيع الصوم نظرا لظروفي، هل يسقط الصوم، وهل تسقط الكفارة عني؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نعم، يَسْقُط عنها الصوم لعجزها عنه، ولا يُرْجَى بُرْءُ مرضها حتى نقول: تنتظر حتى تبرأ، ويسقط عنها الإطعام لعجزها عنه، وذلك لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦].

وقوله تبارك وتعالى حين ذكر الصيام ويُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ [البقرة: ١٨٥] وقوله تعالى: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦].

مطالب مرتبط:

(۳۸۰۶) حکم ناتوانی در روزه گرفتن به سبب بیماری

لازم نیست روزه بگیرد بلکه فقط باید به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد؛ چون کسی که توانایی روزه گرفتن ندارد، از دو حالت، خارج نیست: ....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۳) برای چه کسانی جایز است که در روز رمضان، افطار کرده و روزه را بخورند؟

کسانی که خوردن در روز رمضان برایشان مباح است، چند گروه هستند؛ از جمله:....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۷) حکم ترک روزه رمضان به علت سختی کار

نظر من بر این است که خوردن روزه به‌خاطر کار، حرام بوده و جایز نیست؛ اگر نمی‌توانی هم کار کنی و هم روزه بگیری، ماه رمضان را مرخصی بگیر تا فرصت روزه گرفتن داشته باشی زیرا روزه‌ی ماه رمضان، رکنی از اركان اسلام است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۷) حکم روزه برای فرد بیمار با وضعیت جسمانی ضعیف

اگر نمی‌توانی ماه رمضان را روزه بگیری و خیلی برایت سخت است، به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۹) روزه‌دار چه زمانی باید دست از خوردن و نوشیدن بکشد؟

معیار دست کشیدن روزه‌دار از خوردن و نوشیدن، طلوع فجر است، نه اذان....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۱) حکم به تاخیر انداختن خوردن تا فرا رسیدن اذان صبح

شخص می‌تواند بخورد و بنوشد تا زمانی که سپیده‌دم برایش آشکار شود؛ اگر در صحرا باشد آن را ببیند یا صدای اذانی که اطمینان دارد آن مؤذن هنگام طلوع فجر اذان می‌گوید را بشنود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه