پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

(۳۸۰۵) سوال: فرد بیماری وجود دارد که پانزده سال است بیمار می‌باشد و به خاطر بیماری نمی‌تواند رمضان را روزه بگیرد؛ بر او واجب است چه کاری انجام دهد؟ شایان ذکر است که در روستایی که وی زندگی می‌کند، افراد مسکین وجود ندارند.

جواب:

از سؤال، چنین فهمیده می‌شود که پانزده سال است که بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد ولی اگر توان ارسال آن را نداشت و موفق نشد این کار را انجام دهد، این واجب همانند سایر واجبات که در صورت عدم توانایی ساقط می‌شود، از وی ساقط و برداشته می‌شود؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هر کسی را فقط به اندازه‌ی توانش تکلیف می‌دهد). همچنین می‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (به اندازه‌ی توانایی و قدرت خویش، تقوای الله را پیشه سازید). علما از این آیه، قاعده‌ی مفيدی برداشت کرده‌اند: (در صورت عجز و ناتوانیِ یک شخص از انجام یک واجب، آن واجب بر آن شخص واجب نمی‌شود).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد إنسان مريض لا يستطيع أن يصوم رمضان بسبب مرضه، وله حوالي خمسة عشر عامًا، ماذا يجب عليه أن يفعل، علما بأن قريته التي يسكن بها لا يوجد بها مساكين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يُفهم من سؤاله أن له خمسة عشر عاما لا يستطيع الصوم، فإذا كان كذلك فإن الواجب عليه أن يُطْعِمَ عن كل يوم مسكينا، وإذا لم يكن في قريته أحد من المساكين فلينقله إلى قرية أخرى يكون فيها مساكين فإن عجز عن نقله، ولم يتمكن سقط عنه الواجب كسائر الواجبات، فإن الله تعالى يقول في كتابه ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا [البقرة: ٢٨٦]. ويقول: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]. وقد أخذ العلماء من هذا قاعدة مفيدة، وهي: أنه لا واجب مع العجز.

مطالب مرتبط:

(۳۷۸۰) آیا اگر کافر در روز رمضان مسلمان شود، باید با سایر مسلمانان روزه بگیرد؟

علما درباره‌ی کافری که در روز رمضان مسلمان می‌شود، اختلاف ‌نظر دارند؛ اما دیدگاه برتر و راجح از نظر من این است که باید روزه بگیرد و از مبطلات روزه خودداری نماید...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۲) حکم روزه برای افراد دیالیزی

در مورد روزه: من دچار تردید هستم؛ گاهی به نظرم می‌رسد که این مانند حجامت نیست زیرا با حجامت، خون از بدن خارج می‌شود و به بدن بر نمی‌گردد که این همان طور که در حدیث آمده است، روزه را باطل می‌کند اما دیالیز، خون را از بدن خارج می‌کند، تصفیه می‌کند سپس به بدن ‌باز می‌گرداند...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۰) حکم روزه گرفتن با وجود توصیه پزشکی و زخم معده

این مسئله به وضعیت فرد در هنگام فرا رسیدن ماه رمضان بستگی دارد که اگر توانایی روزه داشت باید روزه بگیرد و اگر توان روزه گرفتن نداشت، روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد،....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۵) حکم خوردن روزه به دلیل سختی امتحانات در ماه رمضان

به نظر من حلال نیست که روزه را بخوری و واجب است که روزه بگیری؛ بهتر این است که به معالجه‌ی این مشکل پرداخته و شب را به مرور درس‌ها بپردازی.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه