پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

(۳۸۰۵) سوال: فرد بیماری وجود دارد که پانزده سال است بیمار می‌باشد و به خاطر بیماری نمی‌تواند رمضان را روزه بگیرد؛ بر او واجب است چه کاری انجام دهد؟ شایان ذکر است که در روستایی که وی زندگی می‌کند، افراد مسکین وجود ندارند.

جواب:

از سؤال، چنین فهمیده می‌شود که پانزده سال است که بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد ولی اگر توان ارسال آن را نداشت و موفق نشد این کار را انجام دهد، این واجب همانند سایر واجبات که در صورت عدم توانایی ساقط می‌شود، از وی ساقط و برداشته می‌شود؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هر کسی را فقط به اندازه‌ی توانش تکلیف می‌دهد). همچنین می‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (به اندازه‌ی توانایی و قدرت خویش، تقوای الله را پیشه سازید). علما از این آیه، قاعده‌ی مفيدی برداشت کرده‌اند: (در صورت عجز و ناتوانیِ یک شخص از انجام یک واجب، آن واجب بر آن شخص واجب نمی‌شود).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد إنسان مريض لا يستطيع أن يصوم رمضان بسبب مرضه، وله حوالي خمسة عشر عامًا، ماذا يجب عليه أن يفعل، علما بأن قريته التي يسكن بها لا يوجد بها مساكين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يُفهم من سؤاله أن له خمسة عشر عاما لا يستطيع الصوم، فإذا كان كذلك فإن الواجب عليه أن يُطْعِمَ عن كل يوم مسكينا، وإذا لم يكن في قريته أحد من المساكين فلينقله إلى قرية أخرى يكون فيها مساكين فإن عجز عن نقله، ولم يتمكن سقط عنه الواجب كسائر الواجبات، فإن الله تعالى يقول في كتابه ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا [البقرة: ٢٨٦]. ويقول: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]. وقد أخذ العلماء من هذا قاعدة مفيدة، وهي: أنه لا واجب مع العجز.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۷) نظر شيخ الإسلام ابن تيميه در مورد رؤيت هلال در رمضان

شيخ الإسلام نظرش چنین است که هرگاه هلال رمضان دیده شود، روزه گرفتن واجب خواهد شد و هرگاه هلال شوال دیده شود، عید کردن واجب خواهد شد

ادامه مطلب …

(۳۸۳۱) حکم روزه‌داری و قضای روزه‌های زن در حالت نفاس، بارداری و شیردهی

دیدگاه برتر و راجح در این مسئله چنین است که: بر زن باردار و زن شیرده واجب است که حتما قضای روزه را ادا کند زیرا نهایت امر، این است که وی را فرد مریضی به شمار آوریم و الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نیز قضای روزه را بر شخص مريض واجب نموده.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۰) یک روز از رمضان را روزه نگرفته‌ام؛ آیا به جای آن، یک روز را روزه بگیرم یا دو ماه؟

اگر با چیزی غیر از جماع روزه‌اش را افطار کرده و روزه نگرفته است، فقط باید به درگاه الله توبه کند و قضای آن روز که افطار کرده است را به جای آورد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۶) حکم روزه برای بیمار با مشکلات متعدد جسمی

اگر نمی‌تواند روزه بگیرد و امیدی به رفع ناتوانی وی نیست، باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه