جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

(۳۷۸۱) سوال: در گذشته به نماز و روزه اهمیت نمی‌دادم اما الحمدلله اکنون به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی نصوح کرده‌ام. سؤالم این است که آیا برای زدودن اشتباهات گذشته‌ام در مقابل سال‌هایی که سپری شده است روزه بگیرم یا روزه‌ گرفتن روز دوشنبه، روز پنجشنبه، روزهای بيض و دیگر روزه‌های نفل، کافی است؟ زیرا من این روزها را برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روزه می‌گیرم. آیا در مقابل روزه‌ گرفتن روزهای مذکور، پاداش دارم؟

جواب:

واضح است که جایز نیست مسلمان فرایض الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اعم از نماز، روزه، زكات و حج را ترک کند اما اگر کسی مرتکب چنین کاری شد و نماز را برای چند روز، چند ماه یا چند سال ترك کرد یا روزه را برای یک ماه کامل یا چند سال، ترک کرد سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او لطف نمود و توفیق توبه عطا کرد، توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود و بنا بر عموم ادله‌‌ای که دلالت دارد توبه موجب آمرزش گذشته می‌شود، همین برای جبران گذشته‌اش کافی است. من به این فرد تبریک می‌گویم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با اعطای چنین استقامت و توبه‌ای بر وی منت نهاده است و از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ برای خود و او، ثبات و پایداری بر دینش را خواستارم و از او می‌خواهم که قلب‌هایمان را بعد از هدایت یافتن، گمراه نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنتُ فيما مضى لا أبالي بالصلاة، ولا بالصيام، والآن تبتُ إلى الله توبة نصوحًا، والحمد الله. وسؤالي: هل أصوم بدل السنوات الماضية؛ حتى أُكَفِّرَ عما مضى، أم يكفي صيام الاثنين والخميس وأيام البيض؛ حيث إنني أصومُ هذه الأيام وأيامًا أخَر تطوعًا الله تعالى؟ وهل أنا مأجور على صيام هذه الأيام؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: من المعلوم أنه لا يحلُّ للإنسان أن يَدَعٍ فرائض الله؛ من صلاة، أو صيام، أو زكاة، أو حَجِّ، ولكن إذا ابْتُلِيَ الإِنسانُ، فَتَرَك الصلاة أياما، أو أشهرًا، أو سنين، وترك الصيام أياما أو شهرا كاملًا، أو سنوات، ثم من الله عليه بالتوبة، فإن التوبة تَجبُّ ما قَبْلَها، ولا يجب عليه قضاءُ ما مضى من صلاة أو صيام، بل يُكْثِرُ من التطوع والاستغفار، ويُنيبُ إلى ربه -عز وجل-، وهذا كافٍ عما مضى؛ لعموم الأدلة الدالة على أن التوبة تجبُّ ما قبلها.

وإنني أُهنئ هذا السائل بما من الله عليه به من الاستقامة والتوبة إلى الله، وأسأل الله تعالى لي وله الثبات على دينه، وألَّا يُزِيغَ قلوبنا بعد إذ هدانا.

مطالب مرتبط:

(۳۸۲۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و ناتوان

واجب است که هر اندازه می‌تواند، حتّی اگر در روزهای متفاوت از زمستان هم که باشد، قضای روزه‌هایش را بگیرد. اگر توانایی ندارد و این عدم توانایی دائمی است و امیدی به بهبودش نیست، به ازای هر روز یک مسكين را غذا می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۶) حکم ناتوانی در روزه گرفتن به سبب بیماری

لازم نیست روزه بگیرد بلکه فقط باید به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد؛ چون کسی که توانایی روزه گرفتن ندارد، از دو حالت، خارج نیست: ....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۰) حکم اعلام نیت روزه توسط امام پیش از نماز وتر

این کار، بدعت زشتی است که دستور امام به آن نیز بیانگر جهل و نادانی او است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۹) حکم روزه برای مبتلا به زخم معده

اگر امیدی به بهبودی این بیماری نیست، این مريض حكم پیرمرد کهن‌سالی را دارد که نمی‌تواند روزه بگیرد؛ پس هر دوی آنان باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بدهند....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه