دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

(۳۷۸۱) سوال: در گذشته به نماز و روزه اهمیت نمی‌دادم اما الحمدلله اکنون به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی نصوح کرده‌ام. سؤالم این است که آیا برای زدودن اشتباهات گذشته‌ام در مقابل سال‌هایی که سپری شده است روزه بگیرم یا روزه‌ گرفتن روز دوشنبه، روز پنجشنبه، روزهای بيض و دیگر روزه‌های نفل، کافی است؟ زیرا من این روزها را برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روزه می‌گیرم. آیا در مقابل روزه‌ گرفتن روزهای مذکور، پاداش دارم؟

جواب:

واضح است که جایز نیست مسلمان فرایض الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اعم از نماز، روزه، زكات و حج را ترک کند اما اگر کسی مرتکب چنین کاری شد و نماز را برای چند روز، چند ماه یا چند سال ترك کرد یا روزه را برای یک ماه کامل یا چند سال، ترک کرد سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او لطف نمود و توفیق توبه عطا کرد، توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود و بنا بر عموم ادله‌‌ای که دلالت دارد توبه موجب آمرزش گذشته می‌شود، همین برای جبران گذشته‌اش کافی است. من به این فرد تبریک می‌گویم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با اعطای چنین استقامت و توبه‌ای بر وی منت نهاده است و از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ برای خود و او، ثبات و پایداری بر دینش را خواستارم و از او می‌خواهم که قلب‌هایمان را بعد از هدایت یافتن، گمراه نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنتُ فيما مضى لا أبالي بالصلاة، ولا بالصيام، والآن تبتُ إلى الله توبة نصوحًا، والحمد الله. وسؤالي: هل أصوم بدل السنوات الماضية؛ حتى أُكَفِّرَ عما مضى، أم يكفي صيام الاثنين والخميس وأيام البيض؛ حيث إنني أصومُ هذه الأيام وأيامًا أخَر تطوعًا الله تعالى؟ وهل أنا مأجور على صيام هذه الأيام؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: من المعلوم أنه لا يحلُّ للإنسان أن يَدَعٍ فرائض الله؛ من صلاة، أو صيام، أو زكاة، أو حَجِّ، ولكن إذا ابْتُلِيَ الإِنسانُ، فَتَرَك الصلاة أياما، أو أشهرًا، أو سنين، وترك الصيام أياما أو شهرا كاملًا، أو سنوات، ثم من الله عليه بالتوبة، فإن التوبة تَجبُّ ما قَبْلَها، ولا يجب عليه قضاءُ ما مضى من صلاة أو صيام، بل يُكْثِرُ من التطوع والاستغفار، ويُنيبُ إلى ربه -عز وجل-، وهذا كافٍ عما مضى؛ لعموم الأدلة الدالة على أن التوبة تجبُّ ما قبلها.

وإنني أُهنئ هذا السائل بما من الله عليه به من الاستقامة والتوبة إلى الله، وأسأل الله تعالى لي وله الثبات على دينه، وألَّا يُزِيغَ قلوبنا بعد إذ هدانا.

مطالب مرتبط:

(۳۸۲۶) حکم روزه و قضای آن برای دانشجویان در سفر طولانی

شایسته نیست که قضای آن ‌را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد زیرا در این صورت، در معرض ترک کردن واجب، قرار خواهد گرفت چون تعداد ماه‌های رمضان برایش متراکم می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۰) روزه‌دار چه زمانی باید از خوردن و نوشیدن دست بکشد؟

هرگاه روشنی فجر در آسمان، نمایان شد و آشکار گشت، واجب است که شخص از خوردن و نوشیدن دست بکشد

ادامه مطلب …

(۳۸۲۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و ناتوان

واجب است که هر اندازه می‌تواند، حتّی اگر در روزهای متفاوت از زمستان هم که باشد، قضای روزه‌هایش را بگیرد. اگر توانایی ندارد و این عدم توانایی دائمی است و امیدی به بهبودش نیست، به ازای هر روز یک مسكين را غذا می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۹) امورات شرعی برای شخص روزه‌دار

امور شرعی که شایسته است روزه‌دار انجام دهد، شامل هر قول و سخنی که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید از جمله قرائت قرآن، تسبيح، تحميد، تكبير، تهليل، امر به معروف، نهي از منكر، خوش‌رفتاری با دیگران با گفتار نرم و خوش‌رویی می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۶) حکم روزه برای بیمار با مشکلات متعدد جسمی

اگر نمی‌تواند روزه بگیرد و امیدی به رفع ناتوانی وی نیست، باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه