شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

(۳۷۲۱) سوال: آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟ شایان ذکر است که حقوقش را به طور مستمر به وی می‌پردازیم.

جواب:

ایرادی ندارد که شخص، زکات خود را به خدمتکار مرد یا زن که نزد وی کار می‌کند، بپردازد در صورتی که در سرزمین خودش خانواده‌ای نیازمند داشته باشد و حقوقی که می‌گیرد برای رفع نیازهایش کافی نباشد؛ اما اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز زمانی که معاذ بن جبل رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را به يمن می‌فرستاد، به وی فرمود: ««أَعلِمْهُمْ أَنَّ اللَّه افْتَرَضَ عَلَيهمْ صدَقَةً في أموالِهِم تُؤْخذُ مِنْ أَغنيائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرائهم»[۱] : (به آنان خبر بده که الله زکات اموال را بر آنان فرض نموده که از ثروتمندان آنان گرفته شده و به فقرا و نیازمندانشان داده می‌شود).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الصدقة على الخادمة من الزكاة جائزة؟ علما بأنا نعطيها الراتب باستمرار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أن حرج يعطي الإنسان زكاته الخادم عنده سواء كان رجلا أم امرأة إذا كان عنده عائلة في بلده محتاجة ولا يكفيها الراتب الذي يستلمه، أما إذا كان الراتب يكفيها – أي: يكفي العائلة فإنه لا يجوز أن يُعطى من الزكاة؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وفي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمُ ﴾ [التوبة: ٦٠] الآية. ولقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لمعاذ بن جبل رضي الله عنه حين بعثه إلى اليمن: «أَعْلِمْهم أن الله افترض عليهم صدقة في أموالهم تؤخذ من أغنيائهم وتُرَدّ على فقرائهم».

مطالب مرتبط:

(۳۷۲۳) استفاده از زکات برای نیازهای غیر از غذا

وَرَع و پارسایی مسلمان این است که زکاتی را که به آن نیاز ندارد را ترک کند تا خود را گرفتار شبهه و تغذیه و استفاده از چیزی که مسئولیت در قبال آن، بس مهم و سنگین است، نکند....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۳) آیا می‌توان زکات را به دختر، پسر یا برادر داد؟

پرداخت زکات به دختر، پسر، برادر، پدر و... در صورتی که موجب عدم پرداخت مخارج واجب بر فرد به افراد تحت تکفّلش شود، جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۶) حکم پرداخت زکات به شخص بی نماز

اگر اصلا نماز نمی‌خواند، زکات و صدقه به او تعلّق نمی‌گیرد و به او داده نمی‌شود اما اگر خانواده دارد، به خانواده‌اش کمک کرده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۴) آیا جایز است که فرزند، زکات خود را به پدر و مادرش بدهد؟

تأمین مخارج پدر و مادر بر انسان، واجب است و وقتی پرداخت نفقه‌ و مخارج آنان بر وی واجب باشد، جایز نیست که زکاتش را به آنان بدهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۴) اهل زکات و مستحقان آن چه کسانی هستند؟

 فقرا و مساکین، زکات را به خاطر نیازی که دارند، دریافت می‌کنند اما فقیر، نیازمندتر از مسکین است. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۲) آیا دادن زکات به خواهران و برادرانم که خردسال نیستند جایز است؟

پرداخت زکات به خوایشاوندانی که مستحق و اهل زکات هستند، بهتر از پرداخت آن به غیر از خویشاوندان است؛ زیرا صدقه دادن به خویشاوند، صدقه و صله‌ی رحم است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه