سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

(۳۷۲۱) سوال: آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟ شایان ذکر است که حقوقش را به طور مستمر به وی می‌پردازیم.

جواب:

ایرادی ندارد که شخص، زکات خود را به خدمتکار مرد یا زن که نزد وی کار می‌کند، بپردازد در صورتی که در سرزمین خودش خانواده‌ای نیازمند داشته باشد و حقوقی که می‌گیرد برای رفع نیازهایش کافی نباشد؛ اما اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز زمانی که معاذ بن جبل رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را به يمن می‌فرستاد، به وی فرمود: ««أَعلِمْهُمْ أَنَّ اللَّه افْتَرَضَ عَلَيهمْ صدَقَةً في أموالِهِم تُؤْخذُ مِنْ أَغنيائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرائهم»[۱] : (به آنان خبر بده که الله زکات اموال را بر آنان فرض نموده که از ثروتمندان آنان گرفته شده و به فقرا و نیازمندانشان داده می‌شود).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الصدقة على الخادمة من الزكاة جائزة؟ علما بأنا نعطيها الراتب باستمرار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أن حرج يعطي الإنسان زكاته الخادم عنده سواء كان رجلا أم امرأة إذا كان عنده عائلة في بلده محتاجة ولا يكفيها الراتب الذي يستلمه، أما إذا كان الراتب يكفيها – أي: يكفي العائلة فإنه لا يجوز أن يُعطى من الزكاة؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وفي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمُ [التوبة: ٦٠] الآية. ولقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لمعاذ بن جبل رضي الله عنه حين بعثه إلى اليمن: «أَعْلِمْهم أن الله افترض عليهم صدقة في أموالهم تؤخذ من أغنيائهم وتُرَدّ على فقرائهم».

مطالب مرتبط:

(۳۷۲۰) آیا پرداخت زکات به مادر یتیمان که نماز نمی‌خواند، جایز است؟

در صورتی که به او اطمینان داریم که این مبلغ را برای فرزندانش خرج و مصرف می‌کند زکات به وی پرداخت می‌شود حتی اگر نماز نمی‌خواند....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۲) حکم پرداخت صدقات به گدایان

گدایان و تکدّی‌گران که نزد مردم می‌روند و از آن‌ها درخواست پول می‌کنند، از دو حالت خارج نیستند:...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۷) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

ایرادی ندارد که زکات را به آنان بپردازی؛ اما اگر چنین نباشند و ثروتمند و بی‌نیاز از زکات باشند، نباید به آنان زکات بدهی زیرا خویشاوند بودن، سببی برای استحقاق زکات نیست....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۰) آیا جایز است زکاتم را به فرزندانِ برادرِ پدری‌ام بدهم؟

اگر فرزندانِ برادرِ پدری‌ات نیازمند و مستحق هستند و تأمین مخارجشان بر تو واجب نیست، جایز است که زکات را به آنان بدهی...

ادامه مطلب …

(۳۷۴۸) حکم پرداخت زكات مال به داماد و عروس

اگر برای نفقه و تأمین مخارجش باشد، وی نیازی ندارد زیرا شوهرش مسئولیت این کار را دارد و از اهل زکات نیست اما اگر شوهرش فقیر و نیازمند باشد، بر پدر واجب است که مخارج پسر و عروسش را از مال شخصی خود تأمین کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه