چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۳۶۳۷) حکم زکات اموال در صندوق‌های قرض‌الحسنه

(۳۶۳۷) سوال: فردی در گروهی عضو شده‌ که هر نفر، ماهیانه مبلغی از اموالش را می‌پردازد. این مبلغ، مثلا هزار ریال خواهد بود تا در پایان هر ماه، مبالغ را جمع‌آوری نموده و به یک نفر بدهند تا نیازهایش را برطرف نماید. اگر مقدار ماه‌ها دوازده ماه باشد و وی در ماه دوازدهم سهم خود را دریافت نماید، آیا با توجه به این که این مال به حد نصاب رسیده است، زکات دارد؟

جواب:

ابتدا به برادر سؤال کننده می‌گویم که این گروه، ایرادی ندارد؛ یعنی ایرادی ندارد که چند کارمند، بخشی از حقوقشان (مثلا هزار ریال) را کنار بگذارند و مجموع آن ‌را به یک نفر بدهند، در ماه دوم به نفر دوم و در ماه سوم به شخص دیگری بپردازند. این کار، شامل قرضی که سود در بر داشته باشد نیست زیرا فرد طلبکار، همان مبلغی که داده را پس می‌گیرد و مصلحت این قرض به همه بر می‌گردد؛ زیرا شخصی که در ماه اول، مبلغ را دریافت کند در ماه دوم نمی‌تواند آن ‌را دریافت کند. این فرصت برای نفر دوم سپس سوم و… فراهم می‌شود تا این که همگی آن ‌را دریافت می‌کنند. اگر یک سال کامل بر مبلغی که شخص دریافت کرده است بگذرد، پرداخت زکاتش واجب می‌شود؛ زیرا از کسانی طلبکار است که توانایی پرداخت بدهی را دارند لذا اگر می‌داند که اعضای این گروه، سهم خود را هر ماه پرداخت می‌کنند، پرداخت زکات آن واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الأحساء: إنه مشترك في جمعية، أي: يضع المشتركون سهما من أموالهم، ويكون السهم مثلا بألف ريال ليجمعوا مبلغا يستلمه الشخص لقضاء حاجاته في نهاية كل شهر، فلو كان مقدار الشهور اثني عشر شهرًا واستلم هذا الشخص حصته في الثاني عشر، هل يكون في ذلك زكاة بعد أن اكتمل نصاب المال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا: هذه الجمعية أبين للأخ السائل أنه لا بأس بها -أي: لا بأس أن يتفق الموظفون في جهة ما على أن يُقتطع من رواتبهم من كل واحد ألف ريال ليعطوه واحدا، والشهر الثاني يعطوه الآخر، وفي الثالث، وهَلُمَّ جَرًا – وليس هذا من باب القَرْض الذي جَرٌ نَفْعًا، لأن المقرض لم يأته أكثر مما أَقْرَضَ، والمصلحة للجميع، فالذي انتفع بالجمعية في الأول حرم في الثاني وصار الانتفاع للثاني، ثم للثالث ثم للرابع، وهلم جرا. أما الزكاة فإنه يجب عليه أن يزكي ما قبضه إذا كان قد تم عليه الحول؛ لأنه دين على مُوسِر، إذا إنه قد علم أن هؤلاء المشتركين سوف يوفون نصيبهم في كل شهر، والدين على الموسرين تجب فيه الزكاة.

مطالب مرتبط:

(۳۶۲۲) حکم پرداخت زکات معوقه نقره

باید به گذشته بازگردید و بدانید که هر سال، قیمت این نقره در هنگام کامل شدن یک سال و وجوب زکات بر آن، چقدر بوده است تا زکاتش را بر حسب ارزش آن بپردازید....

ادامه مطلب …

(۳۶۰۶) حکم زکات طلا برای استفاده‌ی شخصی

دیدگاه صحیح و راجح در این مسئله این است که زیورآلاتی که برای استفاده می‌باشد اگر به حدّ نصاب برسد، زکات دارد. ....

ادامه مطلب …

(۳۶۱۲) حکم زکات طلایی که زن برای زینت خود استفاده می‌کند

صحیح این است که زكات دارد؛ دليلش نیز عموم نصوص و ادله‌ای است که بدون تفصیل و قید، دلالت بر وجوب زکات طلا و نقره دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۹۸) حکم زکات طلاهای زینتی

دیدگاه درست این است که پرداخت زکات زیورآلات طلا و نقره، واجب است بنا بر عموم ادله که بدون تفصیل، دلالت بر واجب بودن زکات دارد.....

ادامه مطلب …

(۳۶۲۹) پرداخت زکات حقوق ماهیانه‌ای که کارمندان و کارگران دریافت می‌کنند، چگونه است؟

زکات فقط وقتی واجب می‌شود که یک سال کامل بر مال بگذرد و نزد مالک مال باشد؛ اگر آن را پیش از تمام یک سال خرج کند، زكات ندارد. بنابراین حقوق ماهیانه‌ نیز اگر یک سال نزد شما بماند، باید زکاتش را بپردازید. می‌توانید زکاتش را به دو روش بپردازید:....

ادامه مطلب …

(۳۶۳۳) کدام اولویت دارد: پرداخت زکات یا تأمین هزینه‌های ازدواج؟

بر وی واجب است زکات این مال را بپردازد، حتی اگر آن ‌را برای پرداخت مهریه ذخیره کرده باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه