دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۳۶۳۷) حکم زکات اموال در صندوق‌های قرض‌الحسنه

(۳۶۳۷) سوال: فردی در گروهی عضو شده‌ که هر نفر، ماهیانه مبلغی از اموالش را می‌پردازد. این مبلغ، مثلا هزار ریال خواهد بود تا در پایان هر ماه، مبالغ را جمع‌آوری نموده و به یک نفر بدهند تا نیازهایش را برطرف نماید. اگر مقدار ماه‌ها دوازده ماه باشد و وی در ماه دوازدهم سهم خود را دریافت نماید، آیا با توجه به این که این مال به حد نصاب رسیده است، زکات دارد؟

جواب:

ابتدا به برادر سؤال کننده می‌گویم که این گروه، ایرادی ندارد؛ یعنی ایرادی ندارد که چند کارمند، بخشی از حقوقشان (مثلا هزار ریال) را کنار بگذارند و مجموع آن ‌را به یک نفر بدهند، در ماه دوم به نفر دوم و در ماه سوم به شخص دیگری بپردازند. این کار، شامل قرضی که سود در بر داشته باشد نیست زیرا فرد طلبکار، همان مبلغی که داده را پس می‌گیرد و مصلحت این قرض به همه بر می‌گردد؛ زیرا شخصی که در ماه اول، مبلغ را دریافت کند در ماه دوم نمی‌تواند آن ‌را دریافت کند. این فرصت برای نفر دوم سپس سوم و… فراهم می‌شود تا این که همگی آن ‌را دریافت می‌کنند. اگر یک سال کامل بر مبلغی که شخص دریافت کرده است بگذرد، پرداخت زکاتش واجب می‌شود؛ زیرا از کسانی طلبکار است که توانایی پرداخت بدهی را دارند لذا اگر می‌داند که اعضای این گروه، سهم خود را هر ماه پرداخت می‌کنند، پرداخت زکات آن واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الأحساء: إنه مشترك في جمعية، أي: يضع المشتركون سهما من أموالهم، ويكون السهم مثلا بألف ريال ليجمعوا مبلغا يستلمه الشخص لقضاء حاجاته في نهاية كل شهر، فلو كان مقدار الشهور اثني عشر شهرًا واستلم هذا الشخص حصته في الثاني عشر، هل يكون في ذلك زكاة بعد أن اكتمل نصاب المال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا: هذه الجمعية أبين للأخ السائل أنه لا بأس بها -أي: لا بأس أن يتفق الموظفون في جهة ما على أن يُقتطع من رواتبهم من كل واحد ألف ريال ليعطوه واحدا، والشهر الثاني يعطوه الآخر، وفي الثالث، وهَلُمَّ جَرًا – وليس هذا من باب القَرْض الذي جَرٌ نَفْعًا، لأن المقرض لم يأته أكثر مما أَقْرَضَ، والمصلحة للجميع، فالذي انتفع بالجمعية في الأول حرم في الثاني وصار الانتفاع للثاني، ثم للثالث ثم للرابع، وهلم جرا. أما الزكاة فإنه يجب عليه أن يزكي ما قبضه إذا كان قد تم عليه الحول؛ لأنه دين على مُوسِر، إذا إنه قد علم أن هؤلاء المشتركين سوف يوفون نصيبهم في كل شهر، والدين على الموسرين تجب فيه الزكاة.

مطالب مرتبط:

(۳۶۳۶) حکم زکات صندق‌های پس‌انداز

مبالغی که در شرکت پس‌انداز کرده و به عنوان ودیعه و امانت نزد آنان می‌گذاری تا هر گاه به آن نیاز داشتی آن ‌را باز پس بگیری، زکات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۲۵) مقدار زکات اموال نقدی

برای محاسبه‌ی میزان زکات مال، آن ‌را تقسیم بر چهل ‌کنید، نتیجه معادل زکات خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۳۶۲۲) حکم پرداخت زکات معوقه نقره

باید به گذشته بازگردید و بدانید که هر سال، قیمت این نقره در هنگام کامل شدن یک سال و وجوب زکات بر آن، چقدر بوده است تا زکاتش را بر حسب ارزش آن بپردازید....

ادامه مطلب …

(۳۵۹۹) آیا طلایی که زنان به عنوان زیور و زینت، استفاده می‌کنند، زكات دارد؟

دیدگاه صحیح این است که پرداخت زکات آن، واجب است زیرا ادله‌ی وجوب زكات طلا و نقره، عام است و استثنا ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۶۰۴) حکم زکات طلای زینتی

اگر النگو و طلایی که دارد به حد نصاب (هشتاد و پنج گرم) برسد، هرگاه که یک سال کامل بر آن بگذرد، قیمتش را محاسبه کرده و زکاتش را به مقدار یک چهلم (دو و نیم درصد) از مبلغش می‌پردازد...

ادامه مطلب …

(۳۶۳۳) کدام اولویت دارد: پرداخت زکات یا تأمین هزینه‌های ازدواج؟

بر وی واجب است زکات این مال را بپردازد، حتی اگر آن ‌را برای پرداخت مهریه ذخیره کرده باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه