پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۳۶۳۷) حکم زکات اموال در صندوق‌های قرض‌الحسنه

(۳۶۳۷) سوال: فردی در گروهی عضو شده‌ که هر نفر، ماهیانه مبلغی از اموالش را می‌پردازد. این مبلغ، مثلا هزار ریال خواهد بود تا در پایان هر ماه، مبالغ را جمع‌آوری نموده و به یک نفر بدهند تا نیازهایش را برطرف نماید. اگر مقدار ماه‌ها دوازده ماه باشد و وی در ماه دوازدهم سهم خود را دریافت نماید، آیا با توجه به این که این مال به حد نصاب رسیده است، زکات دارد؟

جواب:

ابتدا به برادر سؤال کننده می‌گویم که این گروه، ایرادی ندارد؛ یعنی ایرادی ندارد که چند کارمند، بخشی از حقوقشان (مثلا هزار ریال) را کنار بگذارند و مجموع آن ‌را به یک نفر بدهند، در ماه دوم به نفر دوم و در ماه سوم به شخص دیگری بپردازند. این کار، شامل قرضی که سود در بر داشته باشد نیست زیرا فرد طلبکار، همان مبلغی که داده را پس می‌گیرد و مصلحت این قرض به همه بر می‌گردد؛ زیرا شخصی که در ماه اول، مبلغ را دریافت کند در ماه دوم نمی‌تواند آن ‌را دریافت کند. این فرصت برای نفر دوم سپس سوم و… فراهم می‌شود تا این که همگی آن ‌را دریافت می‌کنند. اگر یک سال کامل بر مبلغی که شخص دریافت کرده است بگذرد، پرداخت زکاتش واجب می‌شود؛ زیرا از کسانی طلبکار است که توانایی پرداخت بدهی را دارند لذا اگر می‌داند که اعضای این گروه، سهم خود را هر ماه پرداخت می‌کنند، پرداخت زکات آن واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الأحساء: إنه مشترك في جمعية، أي: يضع المشتركون سهما من أموالهم، ويكون السهم مثلا بألف ريال ليجمعوا مبلغا يستلمه الشخص لقضاء حاجاته في نهاية كل شهر، فلو كان مقدار الشهور اثني عشر شهرًا واستلم هذا الشخص حصته في الثاني عشر، هل يكون في ذلك زكاة بعد أن اكتمل نصاب المال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا: هذه الجمعية أبين للأخ السائل أنه لا بأس بها -أي: لا بأس أن يتفق الموظفون في جهة ما على أن يُقتطع من رواتبهم من كل واحد ألف ريال ليعطوه واحدا، والشهر الثاني يعطوه الآخر، وفي الثالث، وهَلُمَّ جَرًا – وليس هذا من باب القَرْض الذي جَرٌ نَفْعًا، لأن المقرض لم يأته أكثر مما أَقْرَضَ، والمصلحة للجميع، فالذي انتفع بالجمعية في الأول حرم في الثاني وصار الانتفاع للثاني، ثم للثالث ثم للرابع، وهلم جرا. أما الزكاة فإنه يجب عليه أن يزكي ما قبضه إذا كان قد تم عليه الحول؛ لأنه دين على مُوسِر، إذا إنه قد علم أن هؤلاء المشتركين سوف يوفون نصيبهم في كل شهر، والدين على الموسرين تجب فيه الزكاة.

مطالب مرتبط:

(۳۶۳۸) حکم زکات درآمد کارگران

اگر مبلغی که به حدّ نصاب رسیده است یک سال کامل نزد شما بماند، زکات بر شما واجب خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۳۶۰۹) حکم زکات طلاهای زینتی

زیورآلات طلا یا نقره هرگاه به حدّ نصاب برسد، پرداخت زکاتش واجب می‌شود؛ نصاب طلا هشتاد و پنج گرم است و نصاب نقره پانصد و هفتاد و پنج گرم می‌باشد لذا اگر طلای زن به حدّ نصاب برسد، واجب است زكاتش را بپردازد...

ادامه مطلب …

(۳۶۰۸) زکات و حکم وقف در مورد طلای ذخیره شده برای ساخت مسجد

این طلا در حال حاضر، وقف نیست زیرا این طلا را وقف نکرده است بلکه با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پیمان بسته که آن ‌را برای ساخت مسجد جمع‌آوری کند لذا این مقدار طلا هم‌اکنون در ملکیت او بوده و واجب است مانند گذشته، زكاتش را بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۱۰) آیا طلایی که استفاده می‌شود، زكات دارد؟

صحیح این است که زكات دارد؛ دليلش نیز عموم نصوص و ادله‌ای است که بدون تفصیل و قید، دلالت بر وجوب زکات طلا و نقره دارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۲۸) حکم پرداخت زکات بر کارمند متأهل

حقوق ماهیانه و دیگر دارایی‌ها، فقط در صورتی زکات دارد که یک سال بر آن بگذرد و اگر پیش از یک سال تمام شود یا آن را خرج کند، زكات ندارد؛ به جز سود حاصل از تجارت که گذشت یک سال بر آن شرط نیست....

ادامه مطلب …

(۳۵۹۸) حکم زکات طلاهای زینتی

دیدگاه درست این است که پرداخت زکات زیورآلات طلا و نقره، واجب است بنا بر عموم ادله که بدون تفصیل، دلالت بر واجب بودن زکات دارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه