دوشنبه 3 ذیقعده 1447
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
20 آوریل 2026

(۲۴۵۷) وظیفه مأموم در صورت ترک رکعت توسط امام در نماز جماعت

(۲۴۵۷) سوال: هنگامی که امام سهوا رکعتی را ترک کند و یکی از نماز‌گزاران بگوید: سبحان الله و این را چندین بار تکرار کند و او کاملا مطمئن است که امام رکعتی را ترک کرده است، در این صورت چه چیزی بر مأموم واجب است؟ آیا هنگامی که امام سلام داد، سلام داده شود؟ یا رکعتی که مطمئن است امام آن را فراموش کرده است بخواند؟ یا سلام دهد و همراه امام در این مورد مناقشه کند؟ و اگر حرف او را قبول نکرد آیا بعد از آن که با مناقشه کرد آن رکعتی که فراموش کرده است را بخواند؟ و چگونه آن را به جا آورد؟

جواب:

اگر مأموم یقین دارد که امامش نماز را ناقص خواندن و تسبیح گفته اما برنگشت در این حالت واجب است که از او جدا شود.

و مسئله‌ای برای سوال کننده پیش آمده: امام برای تشهد آخر نشسته و سلام داده و مأموم برای این تسبیح گفته ولی امام بلند نشد بنابراین مأموم باید بلند شود و از امام شود و همراه او نشیند و یک رکعت را بخواند و هنگامی که رکعتش را خواند دیگر چیزی بر گردن او نیست و در این حالت جایز نیست که از امام تبعیت کند زیرا او معتقد است که نماز امام به سبب نخواندن یک رکعت باطل است با وجود این که نماز امام که خودش فکر می‌کند درست خوانده نمازش صحیح است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیشتر از طاقت کسی چیزی بر او تکلیف نمی‌کند و طاقت امام آن‌چیزی است که به آن معتقد است و طاقت مأموم نیز آن‌چیزی است که به آن معتقد می‌باشد و برای انسان لازم نیست چیزی را که دیگران معتقد هستند (و آنها معتقد هستند که او اشتباه می‌کند) بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا سها الإمام وذلك بأنه ترك ركعة، وقال أحد المصلين سبحان الله، وكرر ذلك لعدة مرات، وهو متأكد تمام التأكد من أن الإمام قد ترك ركعة، فماذا يجب على المأموم ؟ هل يُسَلِّمُ إِذا سَلَّمَ الإمام؟ أم يقوم بإتيان هذه الركعة التي هو متأكد من أن الإمام قد نسيها؟ أو يُسَلِّمُ ويتناقش مع الإمام في ذلك؟ وإذا لم يجبه في ذلك فهل يأتي بهذه الركعة التي نسيها الإمام بعد النقاش معه فيها؟ وما صفة الإتيان بها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا تيقن المأموم أن إمامه قد نقص، وسَبَّحَ به ولم يرجع، فإن الواجب عليه مفارقته في هذه الحال.

وفي المسألة التي عرضها السائل وهي أن الإمام جلس ليتشهد التشهد الأخير ويُسَلَّم، فسبح به هذا المأموم فلم يقم، فإن على المأموم أن يفارقه ويقوم، ولا يجلس معه، ثم يأتي بركعته، فإذا أتى بركعته فلا شيء عليه، ولا يجوز أن يتابع الإمام في هذه الحال؛ لأنه صار يعتقد أن صلاة الإمام باطلة بسسبب نقصانه الركعة، ومع ذلك فصلاة الإمام إذا كان الإمام يعتقد أنه على صواب فصلاته صحيحة؛ لأن الله تعالى لا يكلف نفسا إلا وسعها، ووسع الإمام ما يعتقده، ووسْعُ المأموم ما يعتقده ولا يُلزم الإنسان أن يأخذ بما يعتقده غيره مما يراه خطا.

مطالب مرتبط:

(۲۴۵۴) حکم ترک تشهد اول توسط امام و وظیفه مأمومین

انسان برای سهو در نماز سرزنش نمی‌شود زیرا هر بشری فراموش می‌کند و برای همین کسی که بیشترین خشوع در نماز را داشت یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز در نماز فراموش کرد....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۴) حکم سجده سهو در نماز جماعت و تصحیح اشتباه در رکعات نماز

برای کسی که قبل از تمام شدن نمازش سلام دهد سپس به یاد آورد باید نمازش را تمام کند و سلام نماز را بدهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا بیاورد...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۰) حکم شک در تعداد رکعات نماز جماعت و نظر شرعی در این مورد

نماز را بر یقین بنا کند و نقص را جبران کند و قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۶) حالت‌های سجده‌ی سهو

سجده‌ی سهو سه سبب دارد: زیادت، نقص و شک لذا زمانی که زیادت در نماز رخ دهد سجده‌ی سهو بعد از نماز می‌باشد و هنگامی که نقصی در نماز رخ دهد سجده‌ی سهو قبل از سلام قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۲۴۴۴) حکم سجده در سوره سجده و تصحیح اشتباه در نماز جماعت

به نسبت کسانی که گمان کردند امام نیز همراه آنها در سجده است سجده کردند سپس دانستند که امام در رکوع است در این حالت از سجده بلند می‌شوند و به رکوع می‌روند و از امامشان تبعیت می‌کنند و نمازشان صحیح می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۹) حکم شک امام در تشهد اول و عدم گفتن تسبیح توسط مأمومین

اگر امام در ترک تشهد اول شک کرده است یعنی شک کرده که واجبی را ترک کرده یا نه؟ اهل علم در این مسئله اختلاف کرده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه