شنبه 27 ذیحجه 1447
۲۳ خرداد ۱۴۰۵
13 ژوئن 2026

(۲۴۵۵) حکم ایستادن سهوی امام برای رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی

(۲۴۵۵) سوال: امام در نماز چهار رکعتی بعد از رکعت چهارم برای رکعت پنجم سهوا بلند می‌شود و بعد از این که ایستاد مأمومین او را متوجه ساختند، حال امام و مأمومین باید چه کار کنند؟

جواب:

برای نمازگزار واجب است هنگامی که برای رکعت اضافی بلند شد (مثل رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی و رکعت چهارم در نماز سه رکعتی و رکعت سوم در نماز دو رکعتی) هر زمانی که به یاد آورد یا به یادش آورند برگردد و جایز نیست ادامه دهد، مثلا در این مسئله می‌گوییم: هنگامی که امام به یادش آورند که برای رکعت پنجم بلند شده است باید برگردد و تشهد آخر را بخواند و سلام دهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد ولی گاهی امام برای رکعت پنجم بلند می‌شود و مأمومین تسبیح می‌گویند ولی امام بر این مبنا که در یکی از رکعات فاتحه را فراموش کرده است نماز را ادامه می‌دهد و معلوم است که اگر فاتحه در یکی از رکعات فراموش کند و برای رکعت بعدی بلند شود در واقع رکعت بعدی به منزله‌ی رکعت قبلی است و همچنین تا آخر که در این صورت باید یک رکعت دیگر را بخواند و در این حالت می‌گوییم: مأمومین منتظر امام می‌شوند تا همراه او سلام دهند و می‌توانند جدا شوند و سلام دهند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سَهَا إمام في صلاة رباعية، فقام بعد الركعة الرابعة من صلاة الفريضة للركعة الخامسة، فذَكَّرَهُ المأمومون بعد قيامه منتصبا، فماذا يفعل الإمام والمأمومون؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب على المصلي إذا قام إلى ركعة زائدة -كالخامسة في الرباعية، والثالثة في الثنائية، والرابعة في الثلاثية – أن يرجع متى ذكر أو ذكر، ولا يجوز أن يمضي فمثلا نقول في هذه المسألة: إن الإمام لما ، ذَكَّرُوه حين قام إلى الخامسة يجب أن يرجع، ثم يتشهد التشهد الأخير ثم يُسلّم، ويسجد سجدتين للسهو ويسلم. لكن أحيانًا يقوم الإمام إلى خامسة فيسبح به المأمومون ولكنه يمضي بناء على أنه نسي الفاتحة في إحدى الركعات، ومعلوم أنه إذا نسي الفاتحة في إحدى الركعات قامت الثانية، مقامها، ثم الثالثة مقام الثانية، ثم الرابعة مقام الثالثة، حينئذ لا بد أن يأتي بركعة في هذه الحال، وعلى هذا التقدير نقول: إن المأمومين يجلسون ينتظرون الإمام ثم يسلمون معه، ولهم في هذه الحال أن يَنْفَصِلُوا ويُسَلِّمُوا.

مطالب مرتبط:

(۲۴۵۸) حکم نماز در حالتی که امام تشهد اول را در نماز چهار رکعتی فراموش کند

برای امام و مأموم هنگامی که تشهد اول را فراموش کرد و ایستاد جایز نیست که بشیند همانطور که در حدیث مغیره بن شعبه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است بلکه نمازش را ادامه می‌دهد و قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد

ادامه مطلب …

(۲۴۷۱) حکم نماز مأموم در صورت اضافه شدن رکعت توسط امام و فوت یک رکعت از مأموم

قول راجح این است آن رکعت زائد برای او حساب می‌شود و هنگامی به امام در رکعت دوم رسیده و امام نیز یک رکعت به نماز خود افزوده است پس همراه امام سلام می‌دهد و نمازش تمام شده است.....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۶) حکم سجده‌ی سهو مأمومین در صورت تأخیر و فوت برخی رکعات نماز

امام را بعد از سلام در سجود تبیعت نمی‌کنند چون معذور می‌باشند و در متابعت امام باید قبل از سجود همراه او سلام اول را نیز بدهند....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۲) سجده‌ کننده در سجده سهو چه می‌گوید؟

در سجده‌ی سهو همان‌چیزی گفته می‌شود که در سجده‌ی نماز گفته می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۴) حکم سجده سهو در نماز جماعت و تصحیح اشتباه در رکعات نماز

برای کسی که قبل از تمام شدن نمازش سلام دهد سپس به یاد آورد باید نمازش را تمام کند و سلام نماز را بدهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا بیاورد...

ادامه مطلب …

(۲۴۲۹) موقعیت سجده سهو در صورت نقص رکعات نماز

سجده برای نقص در نماز قبل از سلام است و این صحیح می‌باشد ولی این در نقص رکعت نمی‌باشد زیرا نقص در رکعت تصور نمی‌شود مگر این آن باید بخواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه