چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۲۴۵۵) حکم ایستادن سهوی امام برای رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی

(۲۴۵۵) سوال: امام در نماز چهار رکعتی بعد از رکعت چهارم برای رکعت پنجم سهوا بلند می‌شود و بعد از این که ایستاد مأمومین او را متوجه ساختند، حال امام و مأمومین باید چه کار کنند؟

جواب:

برای نمازگزار واجب است هنگامی که برای رکعت اضافی بلند شد (مثل رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی و رکعت چهارم در نماز سه رکعتی و رکعت سوم در نماز دو رکعتی) هر زمانی که به یاد آورد یا به یادش آورند برگردد و جایز نیست ادامه دهد، مثلا در این مسئله می‌گوییم: هنگامی که امام به یادش آورند که برای رکعت پنجم بلند شده است باید برگردد و تشهد آخر را بخواند و سلام دهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد ولی گاهی امام برای رکعت پنجم بلند می‌شود و مأمومین تسبیح می‌گویند ولی امام بر این مبنا که در یکی از رکعات فاتحه را فراموش کرده است نماز را ادامه می‌دهد و معلوم است که اگر فاتحه در یکی از رکعات فراموش کند و برای رکعت بعدی بلند شود در واقع رکعت بعدی به منزله‌ی رکعت قبلی است و همچنین تا آخر که در این صورت باید یک رکعت دیگر را بخواند و در این حالت می‌گوییم: مأمومین منتظر امام می‌شوند تا همراه او سلام دهند و می‌توانند جدا شوند و سلام دهند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سَهَا إمام في صلاة رباعية، فقام بعد الركعة الرابعة من صلاة الفريضة للركعة الخامسة، فذَكَّرَهُ المأمومون بعد قيامه منتصبا، فماذا يفعل الإمام والمأمومون؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب على المصلي إذا قام إلى ركعة زائدة -كالخامسة في الرباعية، والثالثة في الثنائية، والرابعة في الثلاثية – أن يرجع متى ذكر أو ذكر، ولا يجوز أن يمضي فمثلا نقول في هذه المسألة: إن الإمام لما ، ذَكَّرُوه حين قام إلى الخامسة يجب أن يرجع، ثم يتشهد التشهد الأخير ثم يُسلّم، ويسجد سجدتين للسهو ويسلم. لكن أحيانًا يقوم الإمام إلى خامسة فيسبح به المأمومون ولكنه يمضي بناء على أنه نسي الفاتحة في إحدى الركعات، ومعلوم أنه إذا نسي الفاتحة في إحدى الركعات قامت الثانية، مقامها، ثم الثالثة مقام الثانية، ثم الرابعة مقام الثالثة، حينئذ لا بد أن يأتي بركعة في هذه الحال، وعلى هذا التقدير نقول: إن المأمومين يجلسون ينتظرون الإمام ثم يسلمون معه، ولهم في هذه الحال أن يَنْفَصِلُوا ويُسَلِّمُوا.

مطالب مرتبط:

(۲۴۲۸) تعداد سجده‌ی سهو

سجده‌ی سهو دوتا است و یکی نیست و اگر سبب آن وجود داشته باشد در نماز فرض و نفل وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۷) حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود

بعضی از اهل علم مانند شیخ الإسلام ابن تیمیه نیز رأی‌شان بر این است که اگر محل آن قبل از سلام است واجب است که قبل از سلام خوانده شود و اگر محل آن بعد از سلام است واجب است که بعد از آن خوانده شود.....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۷) حکم شک کردن در تعداد رکعات نماز

اگر انسان در نمازش شک کند و نداند که سه یا چهار رکعت خوانده است؟ اگر نماز فرض است برایش حلال نیست که با این شک از نمازش خارج شود چون قطع کردن نماز فرض جایز نیست و باید آن گونه که در سنت آمده است عمل کند...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۳) حکم نماز در صورت فراموشی تعداد رکعات

اگر نماز گزار شک کند که چند رکعت خوانده است از دو حالت خارج نیست:...

ادامه مطلب …

(۲۴۲۶) حالت‌های سجده‌ی سهو

سجده‌ی سهو سه سبب دارد: زیادت، نقص و شک لذا زمانی که زیادت در نماز رخ دهد سجده‌ی سهو بعد از نماز می‌باشد و هنگامی که نقصی در نماز رخ دهد سجده‌ی سهو قبل از سلام قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۲۴۲۲) سجود سهو قبل از سلام است یا بعد از آن؟

سجده‌ی سهو گاهی قبل از سلام و گاهی بعد از سلام است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه