شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۴۵۵) حکم ایستادن سهوی امام برای رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی

(۲۴۵۵) سوال: امام در نماز چهار رکعتی بعد از رکعت چهارم برای رکعت پنجم سهوا بلند می‌شود و بعد از این که ایستاد مأمومین او را متوجه ساختند، حال امام و مأمومین باید چه کار کنند؟

جواب:

برای نمازگزار واجب است هنگامی که برای رکعت اضافی بلند شد (مثل رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی و رکعت چهارم در نماز سه رکعتی و رکعت سوم در نماز دو رکعتی) هر زمانی که به یاد آورد یا به یادش آورند برگردد و جایز نیست ادامه دهد، مثلا در این مسئله می‌گوییم: هنگامی که امام به یادش آورند که برای رکعت پنجم بلند شده است باید برگردد و تشهد آخر را بخواند و سلام دهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد ولی گاهی امام برای رکعت پنجم بلند می‌شود و مأمومین تسبیح می‌گویند ولی امام بر این مبنا که در یکی از رکعات فاتحه را فراموش کرده است نماز را ادامه می‌دهد و معلوم است که اگر فاتحه در یکی از رکعات فراموش کند و برای رکعت بعدی بلند شود در واقع رکعت بعدی به منزله‌ی رکعت قبلی است و همچنین تا آخر که در این صورت باید یک رکعت دیگر را بخواند و در این حالت می‌گوییم: مأمومین منتظر امام می‌شوند تا همراه او سلام دهند و می‌توانند جدا شوند و سلام دهند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سَهَا إمام في صلاة رباعية، فقام بعد الركعة الرابعة من صلاة الفريضة للركعة الخامسة، فذَكَّرَهُ المأمومون بعد قيامه منتصبا، فماذا يفعل الإمام والمأمومون؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب على المصلي إذا قام إلى ركعة زائدة -كالخامسة في الرباعية، والثالثة في الثنائية، والرابعة في الثلاثية – أن يرجع متى ذكر أو ذكر، ولا يجوز أن يمضي فمثلا نقول في هذه المسألة: إن الإمام لما ، ذَكَّرُوه حين قام إلى الخامسة يجب أن يرجع، ثم يتشهد التشهد الأخير ثم يُسلّم، ويسجد سجدتين للسهو ويسلم. لكن أحيانًا يقوم الإمام إلى خامسة فيسبح به المأمومون ولكنه يمضي بناء على أنه نسي الفاتحة في إحدى الركعات، ومعلوم أنه إذا نسي الفاتحة في إحدى الركعات قامت الثانية، مقامها، ثم الثالثة مقام الثانية، ثم الرابعة مقام الثالثة، حينئذ لا بد أن يأتي بركعة في هذه الحال، وعلى هذا التقدير نقول: إن المأمومين يجلسون ينتظرون الإمام ثم يسلمون معه، ولهم في هذه الحال أن يَنْفَصِلُوا ويُسَلِّمُوا.

مطالب مرتبط:

(۲۴۱۸) حکم سجده‌ی سهو در نماز فرض و نفل

آنچه موجب سجده‌ی سهو می‌شود و محل آن در نماز فرض و نفل یکی است....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۱) حکم نماز در صورت یادآوری سهو پس از دو رکعت

اگر نداند که سجده‌ای را ترک کرده است مگر بعد از سلام نماز، اگر زیاد نگذشته است یک رکعت می‌خواند سپس سجده‌ی را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۸) حکم مأموم وقتی در نماز رکن یا واجبی را فراموش کند

اگر رکنی را ترک کند بر او واجب است که بعد از سلام امام بلند شود و یک رکعت را به جای آن رکعتی که در آن شک کرده بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۵) حکم اشتباه در شمارش رکعات نماز

اگر برای رکعت زیادی در نمازش بلند شد هر زمانی که به یاد آورد بر گردد حتی اگر در رکوه باشد بشیند ....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۴) حکم تذکر به امام جماعت در صورت اشتباه در تعداد رکعات نماز

اگر امام خطا کرد واجب است که او را متوجه خطایش سازید پس اگر زیادتی در نماز انجام داد او را متوجه سازید...

ادامه مطلب …

(۲۴۳۵) حکم سلام پس از سجده‌ی سهو در صورت اضافه شدن رکعت در نماز

هنگامی که سجده‌ی سهو کرد دوباره سلام می‌دهد و طبق قول راجح نیازی به دوباره تشهد خواندن نیست ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه