شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۴۴۶) حکم سجده‌ی سهو در صورت فراموشی قرائت فاتحه

(۲۴۴۶) سوال: زمانی که نماز‌گزار فراموش کند فاتحه را بخواند و بلافاصله بعد از دعای استفتاح از سوره‌ی دیگر شروع کند سپس در خلال قرائتش به یاد آورد که فاتحه را نخوانده است پس برمی‌گردد و سوره‌ی فاتحه را می‌خواند سپس بر می‌گردد و سوره‌ای که می‌خواند را قرائت می‌کند یعنی: خودش به این سهو پی می‌برد، آیا سجده‌ی را انجام دهد؟

جواب:

در این صورت سجده‌ی سهو بر او واجب نیست و او چیزی را از نماز تغییر نداده است نهایت چیزی که انجام داده ذکر مشروعی را قبل از موضعش خوانده است‌ و آن قرائت سوره‌ای از قرآن قبل از فاتحه که اهل در مورد آن می‌گویند سجده‌ی سهو سنت است و واجب نیست.

سوال کننده: شیخ بزرگوار اگر اراده‌ی بلند شدن کند ولی بلند نشود یا اراده‌ی سجده‌ی اضافی را بکند ولی انجام ندهد آیا باید سجده‌ی سهو کند؟

جواب: اگر اراده‌ی چیزی کند و آن را انجام ندهد مطلقا چیزی بر او نیست چون فعلی از او سر نزده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا نسي المصلي أن يقرأ الفاتحة، وبدأ يقرأ سورة من القرآن بعد دعاء الاستفتاح مباشرةً، ثم تذكر خلال القراءة، فرجع وقرأ الفاتحة، ثم رجع فقرأ السورة التي كان يقرؤها، بمعنى: أنه استدرك على نفسه هذا السهو، فهل يسجد للسهو.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجب عليه سجود السهو حينئذ، وذلك لأنه لم يتغير شيء من الصلاة غاية ما هنالك أنه أتى بذكر مشروع قبل موضعه، وهو قراءة السورة قبل قراءة الفاتحة، ومثل هذا ذكر أهل العلم أنه يسن له سجود السهو، ولا يجب عليه السجود.

يقول السائل : فضيلة الشيخ: لو هم بقيام فلم يقم، أو هم بزيادة سجدة فلم يفعل، فهل عليه سجود سهو؟

فأجاب رحمه الله تعالى : إذا هَمَّ ولم يفعل فلا شيء عليه إطلاقا؛ لأنه لم يحصل منه فعل.

مطالب مرتبط:

(۲۴۶۵) حکم نماز در صورت فراموشی سجده‌ی سهو توسط امام و تأثیر آن بر نماز مأموم

اگر این را بعد از آن که سلام نماز را دادی، گفتی نمازت باطل نیست اما اگر آن را قبل از سلام گفتی، کلام در نماز، آن را باطل می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۸) حکم نماز در حالتی که امام تشهد اول را در نماز چهار رکعتی فراموش کند

برای امام و مأموم هنگامی که تشهد اول را فراموش کرد و ایستاد جایز نیست که بشیند همانطور که در حدیث مغیره بن شعبه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است بلکه نمازش را ادامه می‌دهد و قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد

ادامه مطلب …

(۲۴۵۵) حکم ایستادن سهوی امام برای رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی

برای نمازگزار واجب است هنگامی که برای رکعت اضافی بلند شد (مثل رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی و رکعت چهارم در نماز سه رکعتی و رکعت سوم در نماز دو رکعتی) هر زمانی که به یاد آورد یا به یادش آورند برگردد....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۴) حکم تذکر به امام جماعت در صورت اشتباه در تعداد رکعات نماز

اگر امام خطا کرد واجب است که او را متوجه خطایش سازید پس اگر زیادتی در نماز انجام داد او را متوجه سازید...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۰) حکم شک در تعداد رکعات نماز جماعت و نظر شرعی در این مورد

نماز را بر یقین بنا کند و نقص را جبران کند و قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۱) حکم شک در اجزای نماز و نحوه برخورد با آن

اگر شک کرد که فاتحه را خوانده است یا نه؟ به او می‌گوییم: راجح نزدت چیست؟ اگر گفت: راجح نزدم این است که خوانده‌ام، به او می‌گوییم: بر آن چیزی که ترجیح داده‌ای بنا کن و سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار بده....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه