پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۲۴۲۷) حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود

(۲۴۲۷) سوال: حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود یا عکس آن چیست؟

جواب:

اکثر اهل علم می‌گویند این که سجده‌ی قبل از سلام یا بعد از سلام باشد از باب افضلیت است و از باب وجوب نیست.

و بر همین مبنا: اگر کسی که سجده‌ای که محل آن قبل از سلام است را بعد از سلام به جا آورد یا عکس آن گناهی ندارد ولی بعضی از اهل علم مانند شیخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله نیز رأی‌شان بر این است که اگر محل آن قبل از سلام است واجب است که قبل از سلام خوانده شود و اگر محل آن بعد از سلام است واجب است که بعد از آن خوانده شود.

و بر همین مبنا: اگر کسی سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است را قبل از سلام بخواند یا عکس آن گناه‌کار است.

اما قول مردم عوام که می‌گویند انسان در آن مخیر است اصلی و وجهی در ادله‌ی شرعی ندارد بلکه ادله‌‌ی شرعی دلالت می‌دهد هر کدام محل خود را دارد اما این که این به جا آوردن  در آن محل واجب است یا فقط من باب افضلیت است در آن اختلاف است که ذکر کردم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في السجود للسهو قبل السلام في سجود محله بعد السلام، أو العكس؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أكثر أهل العلم على أن كون السجود قبل السلام أو بعده من باب الأفضلية فقط، وليس من باب الوجوب.

وبناءً على ذلك: فإنه لو سجد – فيما يَحِلَّه قبل السلام- بعد السلام، أو – فيما محله بعد السلام- قبله فلا إثم عليه ولكن ذهب بعض أهل العلم، ومنهم شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله، أن ما كان محله قبل السلام يجب أن يكون محله قبل السلام، وما كان محله بعد السلام يجب أن يكون بعد السلام. وبناءً على ذلك: فإن الإنسان لو سجد قبل السلام فيما محله بعده، أو بعد السلام فيها محله قبله، لكان بذلك آثما.

وأما قول العامة بأن الإنسان مخير فهذا لا أصل له، ولا وجه له من حيث الأدلة الشرعية، بل الأدلة الشرعية تدل على أن لكل محلا، ولكن هل هذا المَحِلُّ على سبيل الوجوب أو على سبيل الأفضلية؟ فيه الخلاف الذي ذكرت.

مطالب مرتبط:

(۲۴۳۳) اگر سجده‌ی سهو بعد از سلام قرار داشته باشد بعد از سجده‌ی سهو نیز سلام کرده می‌شود؟

بله، اگر نماز‌گزار سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار دهد بعد از آن بلافاصله دو سجده سلام می‌دهد و طبق قول راجح تشهد نمی‌خواند.....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۱) چه زمانی دو سجده‌ی سهو بعد و قبل سلام قرار می‌گیرد؟

سجود سهو اگر به سبب زیادت قولی یا فعلی در نماز باشد بعد از سلام قرار دارد...

ادامه مطلب …

(۲۴۴۰) حکم نماز در صورت ترک یک رکعت به دلیل جهل یا فراموشی

(۲۴۴۰) سوال: اگر کسی یک رکعت از نماز را از روی جهل یا فراموشی نخواند و بلافاصله بعد از سلام از مسجد خارج شود اما وقتی زیادی نمی‌گذرد که برمی‌گردد، آیا الان یک رکعت بخواند و سجده‌ی سهو بکند یا نماز را از اول بخواند؟ جواب: اگر وقت زیادی نگذشته است و زمانی که به […]

ادامه مطلب …

(۲۴۶۴) حکم گفتن “سبحان الله” توسط مأمومین در صورت ترک سجده توسط امام

هنگامی که امام سجده یا رکوعی را فراموش کرد او را متوجه سازید و بگویید: سبحان الله و اگر متوجه نشد آیه‌ای از قرآن بخوانید که به آن اشاره دارد...

ادامه مطلب …

(۲۴۴۵) حکم اشتباه در شمارش رکعات نماز

اگر برای رکعت زیادی در نمازش بلند شد هر زمانی که به یاد آورد بر گردد حتی اگر در رکوه باشد بشیند ....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۳) حکم نماز در صورت فراموشی تعداد رکعات

اگر نماز گزار شک کند که چند رکعت خوانده است از دو حالت خارج نیست:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه