دوشنبه 3 ذیقعده 1447
۳۰ فروردین ۱۴۰۵
20 آوریل 2026

(۲۴۲۷) حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود

(۲۴۲۷) سوال: حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود یا عکس آن چیست؟

جواب:

اکثر اهل علم می‌گویند این که سجده‌ی قبل از سلام یا بعد از سلام باشد از باب افضلیت است و از باب وجوب نیست.

و بر همین مبنا: اگر کسی که سجده‌ای که محل آن قبل از سلام است را بعد از سلام به جا آورد یا عکس آن گناهی ندارد ولی بعضی از اهل علم مانند شیخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله نیز رأی‌شان بر این است که اگر محل آن قبل از سلام است واجب است که قبل از سلام خوانده شود و اگر محل آن بعد از سلام است واجب است که بعد از آن خوانده شود.

و بر همین مبنا: اگر کسی سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است را قبل از سلام بخواند یا عکس آن گناه‌کار است.

اما قول مردم عوام که می‌گویند انسان در آن مخیر است اصلی و وجهی در ادله‌ی شرعی ندارد بلکه ادله‌‌ی شرعی دلالت می‌دهد هر کدام محل خود را دارد اما این که این به جا آوردن  در آن محل واجب است یا فقط من باب افضلیت است در آن اختلاف است که ذکر کردم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في السجود للسهو قبل السلام في سجود محله بعد السلام، أو العكس؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أكثر أهل العلم على أن كون السجود قبل السلام أو بعده من باب الأفضلية فقط، وليس من باب الوجوب.

وبناءً على ذلك: فإنه لو سجد – فيما يَحِلَّه قبل السلام- بعد السلام، أو – فيما محله بعد السلام- قبله فلا إثم عليه ولكن ذهب بعض أهل العلم، ومنهم شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله، أن ما كان محله قبل السلام يجب أن يكون محله قبل السلام، وما كان محله بعد السلام يجب أن يكون بعد السلام. وبناءً على ذلك: فإن الإنسان لو سجد قبل السلام فيما محله بعده، أو بعد السلام فيها محله قبله، لكان بذلك آثما.

وأما قول العامة بأن الإنسان مخير فهذا لا أصل له، ولا وجه له من حيث الأدلة الشرعية، بل الأدلة الشرعية تدل على أن لكل محلا، ولكن هل هذا المَحِلُّ على سبيل الوجوب أو على سبيل الأفضلية؟ فيه الخلاف الذي ذكرت.

مطالب مرتبط:

(۲۴۳۴) حکم سجده سهو در نماز جماعت و تصحیح اشتباه در رکعات نماز

برای کسی که قبل از تمام شدن نمازش سلام دهد سپس به یاد آورد باید نمازش را تمام کند و سلام نماز را بدهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا بیاورد...

ادامه مطلب …

(۲۴۵۰) حکم کسی که نماز عشا را سه رکعت بخواند

بر او واجب است که نماز را کامل کند همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیثی که عِمران بن الحُصَیْن روایت می‌کند انجام داده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۶) حکم نماز در صورت شک در فوت رکعت و تکمیل آن با سجده‌ی سهو

بله نماز شما صحیح است و این برای بعضی از مردم بسیار پیش می‌آید....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۳) حکم اشتباه در رکعات نماز و تکرار تسبیح توسط مأمومین در نماز جماعت

اگر انسان در نماز سری، جهری بخواند نمازش باطل نیست اگر چه به عمد نیز جهری بخواند دیگر چه رسد به این که سهوا این کار را کرده باشد زیرا جهری و سری خواندن آن در محلش سنت می‌باشد و واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۲) حکم تکمیل رکعت فوت‌شده و سجده‌ی سهو پس از سلام در نماز جماعت

اگر این فاصله طولانی شد و آن را به یاد نیاورد مگر بعد از مدت طولانی، بر او واجب می‌شود که نماز را از اول بخواند و سجده‌ی سهو ندارد.....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۶) حکم سجده‌ی سهو در صورت فراموشی قرائت فاتحه

سجده‌ی سهو بر او واجب نیست و او چیزی را از نماز تغییر نداده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه