شنبه 19 شعبان 1447
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
7 فوریه 2026

(۲۳۴۴) حکم گفتن اذکار با صدای بلند و به صورت جماعی بعد از نماز

(۲۳۴۴) سوال: حکم گفتن: (اشهد ألا اله الا الله و أن محمدا رسول الله، أستغفرالله، نسألك الجنة و نعوذ بك من النار) به صورت جمعی و صدای بلند بعد از نمازهای فرض چیست؟

جواب:

حکم آن بدعت است زیرا نیکوترین هدایت، هدایت محمد می‌باشد و از بدترین کارها بدعت‌های آن است و هر بدعتی گمراهی است.

امور تعبدی فقط از قرآن و سنت گرفته ‌می‌شود و از رأی نظر مردم گرفته نمی‌شود زیرا اصل در عبادات تحریم است تا این که دلیلی برای مشروعیت آن بیاید همانگونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پیامبرش می‌فرماید: {ثُمَّ جَعَلۡنَـٰكَ عَلَىٰ شَرِیعَةࣲ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِ فَٱتَّبِعۡهَا وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَاۤءَ ٱلَّذِینَ لَا یَعۡلَمُونَ* إِنَّهُمۡ لَن یُغۡنُوا۟ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَیۡـࣰٔاۚ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِینَ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِیَاۤءُ بَعۡضࣲۖ وَٱللَّهُ وَلِیُّ ٱلۡمُتَّقِینَ} [سوره الجاثية: ۱۸-۱۹] (سپس تو را (ای پیامبر) بر راه (و شریعتی) روشن از دین قرار دادیم. پس از آن پیروی کن، و از (هوی و) هوس‌های کسانی‌که نمی‌دانند پیروی نکن* بی‌شک آن‌ها هرگز نمی‌توانند تو را از الله بی‌نیاز کنند، (و عذاب اورا از تو دفع نمایند) و مسلماً ستمکاران برخی شان یاور برخی دیگراند، و الله یاور پرهیزگاران است) و قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در انکار مشرکین: {أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَـٰۤؤُا۟ شَرَعُوا۟ لَهُم مِّنَ ٱلدِّینِ مَا لَمۡ یَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّه} [سوره الشورى: ۲۱] (آیا (مشرکان) معبودانی دارند که بدون اجازۀ الله آیینی برای آن‌ها مقرر داشته‌اند؟!) و همچنین به خاطر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید: «من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است).

بنابراین واجب است که از این بدعت دست کشیده شود و مشغول اذکاری شوند که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و در همه‌ی آنها خودشان به تنهایی ذکرمی‌کنند


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم ترديد عبارة أشهد ألا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله أستغفر الله نسألك الجنة ونعوذ بك من النار، بصوت جماعي ومرتفع دبر الصلوات المكتوبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى حكم هذا بدعة؛ لأن خير الهدي هدي محمد – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وشر الأمور محدثاتها، وكل محدثة بدعة، وكل بدعة ضلالة.

إن الأمور التعبدية لا تؤخذ إلا من الكتاب والسنة، ولا تؤخذ بالرأي ولا بعمل الناس؛ لأن الأصل في العبادات التحريم حتى يقوم دليل على أنها عبادة مشروعة، كما قال عز وجل – لنبيه -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-:  ﴿ ثُمَّ جَعَلْنَكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَأَتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ  إِنَّهُمْ لَن يُغْنُوا عَنكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَإِنَّ الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ ﴾ [الجاثية: ۱۸-۱۹]، ولقول الله تعالى مُنْكِرًا على المشركين: ﴿ أَمْ لَهُمْ شُرَكَوا شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنْ بِهِ الله ﴾ [الشورى: ۲۱]، ولقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد».

فالواجب الْكَفُّ هذه البدعة، وأن يشتغل الْمُصَلُّونَ بالأذكار عن الواردة عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وكل منهم يذكر الله وحده.

مطالب مرتبط:

(۲۳۴۶) حکم دعا کردن به صورت جمعی بعد از نماز

حکم آن بدعت است که از آن نهی می‌شود

ادامه مطلب …

(۲۳۴۸) حکم بعضی عادات در پایان نماز

این روش در شریعت اسلامی وارد نشده است بلکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زمانی که سلام نماز را سلام می‌داد، سه بار استغفار می‌کرد و می‌فرمود:....

ادامه مطلب …

(۲۳۴۵) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت جمعی بعد از نمازهای فرض

خیر این مشروع نیست و مشروع بعد از نمازهای فرض آن اذکاری است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۲۳۴۱) حکم دعای دست‌ جمعی بعد از ادای نمازها

دعای جمعی بعد از نمازها از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین و صحابه نیست بلکه عملی ساختگی است....

ادامه مطلب …

(۲۳۴۳) حکم ذکر و دعای جمعی پس از نماز

این از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش نمی‌باشد و بدعت است ....

ادامه مطلب …

(۲۳۴۹) حکم ذکر جمعی و اقامه وتر پیش از تسبیح

این عملی بدعتی و منکر است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب بر آن نبودند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه