جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۲۳۲۳) صحت حدیث ذکر «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ» پس از استغفار

(۲۳۲۳) سوال: آیا این قول از رسول الله که بعد از سه بار استغفر الله گفته می‌شود: «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش) ثابت است؟

جواب:

این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است هنگامی که سلام نماز را می‌داد از الله طلب آمرزش می‌کرد پس می‌گفت: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش) و وجه آن این است که در نماز انسان تقصیر و کوتاهی وجود دارد پس آن را با استغفار پایان می‌دهد و همچنین اللهم أنت السلام یعنی مانند این است بگویی: بار اللهی تو سلامی و سلام از توست پس در نمازم سلامتی قرار ده و اجر و ثواب آن را برای من تمام بگردان.

پس این دو نوع ذکر از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»[۱] (از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ثبت عن الرسول صلى الله عليه وسلم قول: «اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام» بعد الاستغفار ثلاثا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا ثابت عن الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه كان إذا سلم استغفر الله فقال: «أستغفر الله أستغفر الله أستغفر الله»، ثم يقول: «اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام» ووجه ذلك أن الإنسان مهما كان لا بد أن يكون في صلاته تقصير يتمم بالاستغفار، وأيضًا: اللهم أنت السلام يعني كأنك تقول: اللهم أنت السلام ومنك السلام، فيا رب سلم لي صلاتي وأتميم أجرها وثوابها.

فهذان النوعان من الذكر ثابتان عن رسول الله صلى الله عليه وسلم: «أستغفر الله أستغفر الله أستغفر الله اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام».

مطالب مرتبط:

(۲۳۳۷) حكم بلند کردن دست برای دعا بعد از نماز فرض

شایسته است که دانسته شود بالا بردن دست در هنگام دعا دارای اقسامی است: ...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۱) دلیل خواندن آیه الکرسی بعد از هر نماز فرض

حدیثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است که می‌فرماید: «من قرأ آية الكرسي دبر كل صلاة لم يمنعه من دخول الجنة إلا الموت»[1] ( کسی که بعد از هر نماز آیه الکرسی را بخواند چیزی او را از وارد شدن به بهشت منع نمی‌کند مگر مرگ)...

ادامه مطلب …

(۲۳۱۵) تفاوت اذکار پس از نمازهای پنج‌گانه

در همه‌ی آنها مساوی است مگر نماز فجر و مغرب که از بقیه متمایز می‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۵) صحت ذکر «أستغفرالله» با توصیفات اضافی پس از نماز

صحیح این است که نماز‌گزار بعد از نماز بگوید: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۰) حکمت استغفار بلافاصله بعد از نماز

(۲۳۲۰) سوال: مناسبت استغفار بلافاصله بعد از نماز چیست؟ جواب: مناسبتش ظاهر است آیا نماز انسان از خلل خالی می‌باشد؟ ممکن است برای انسان درهای وسواس شیطان را باز شود و در رکوع یا سجود یا نشستن یا قیام کاستی به وجود آورد پس نماز انسان از خلل خالی نمی‌باشد پس مناسب است که به […]

ادامه مطلب …

(۲۳۲۶) آیا عدد اذکار به ۳۳ محدود شده است؟

اذکار بعد از نماز انواعی دارد: نوع اول: این که انسان بگوید: ۱۰ بار سبحان الله، ۱۰ بار الحمدلله و ۱۰ بار الله اکبر. نوع دوم: این که بگوید: ۳۳ سبحان الله، ۳۳ الحمدلله و ۳۴ بار الله اکبر. نوع سوم: این که بگوید: سبحان الله، والحمدلله و لا اله إلا الله و الله اکبر را ۳۳ بار بگوید سپس برای بار صدم این را بگوید: لا اله إلا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه