چهارشنبه 12 ذیقعده 1447
۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
29 آوریل 2026

(۲۲۴۷) حکم طولانی کردن سجده‌ی آخر

(۲۲۴۷) سوال: حکم طولانی کردن سجده‌ی آخر از بقیه‌ی ارکان نماز برای دعا و استغفار در آن چیست؟

جواب:

طولانی کردن سجده‌ی آخر از سنت نمی‌باشد زیرا سنت این است که افعال نماز به هم نزدیک باشد یعنی رکوع، بالا آمدن از آن، سجود و نسشتن بین دو سجده همانطور که براء بن عازب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفتند: «رَمَقْتُ الصَّلَاةَ مَعَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَوَجَدْتُ قِيَامَهُ، فَرَكْعَتَهُ، فَاعْتِدَالَهُ بَعْدَ رُكُوعِهِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ مَا بَيْنَ التَّسْلِيمِ، وَالِانْصِرَافِ قَرِيبًا مِنَ السَّوَاءِ»[۱] (نماز خواندن با رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را زیر نظر گرفتم. ایشان را چنین يافتم: قیامش سپس رکوعش سپس اعتدالش بعد از رکوعش سپس سجده سپس نشستن بین دو سجده‌اش سپس دوباره سجده‌اش سپس نشستن قبل از سلام دادن به طرفین؛ در حالی که میزان زمان [میان قرائت و تشهد با طمأنینه در رکوع و سجود و اعتدال بعد از آن‌ها] تقریباً نزدیک به هم بودند) و این افضل است و جای دعا غیر از سجده نیز وجود دارد و آن شتهد است رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که به ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ تشهد می‌آموخت گفت: «ثُمَّ لْيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ»[۲] (سپس هر دعایی که دارد را از الله درخواست کند) پس دعا، کم یا زیاد را بعد از تشهد قبل از سلام دادن قرار بده.


[۱] رواه البخاری (۷۹۲) و مسلم (۴۷۱).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإطالة في السجدة الأخيرة عن باقي أركان الصلاة للدعاء فيها والاستغفار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الإطالة في السجدة الأخيرة ليست من السُّنة؛ لأن السُّنَّة أن تكون أفعال الصلاة متقاربة، الركوع، والرفع منه، والسجود والجلوس بين السجدتين، كما قال ذلك البراء بن عازب رضي الله عنه قال: رَمَقْتُ الصَّلَاةَ مَعَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم، فَوَجَدْتُ قِيَامَهُ فَرَكْعَتَهُ، فَاعْتِدَالَهُ بَعْدَ رُكُوعِهِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ مَا بَيْنَ التَّسْلِيمِ وَالانْصِرَافِ، قَرِيبًا مِنَ السَّوَاءِ» هذا هو الأفضل، ولكن هناك محل للدعاء ا غير السجود، وهو التشهد فإن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لما عَلَّمَ عبد الله بن مسعود رضي الله عنه التشهد قال: «ثم لِيَتَخَيَّر من الدعاء ما شاء» فليجعل الدعاء قل أو كثر بعد التشهد الأخير قبل أن يُسَلَّمَ.

مطالب مرتبط:

(۲۲۴۴) حکم دعا مربوط به امور دنیوی در سجود نماز

بله برای انسان جایز است که در نمازش، در سجود یا در تشهد آخر، به اموری از امور دنیا دعا کند ...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۸) حکم دعا با آیات قرآنی در سجده

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که از قرائت قرآن در رکوع و سجود نهی شده است و نه از دعا کردن با قرآن نهی شده و فرق است بین قرائت به قرآن و و دعا کردن آن بدون قصد تلاوت...

ادامه مطلب …

(۲۲۳۹) حالت گذاشتن انگشتان دست در اثنای سجود

علما می‌گویند: وضعیت دستان در حالت سجود این است که انگشتان به هم چسپیده است و جهت آن رو به قبله است و راستای شانه قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۲۲۵۰) حکم سجده‌ی تلاوت در نماز ظهر توسط امام

فقها می‌‌گویند: این مکروه است زیرا سبب تشویش نماز‌گزاران می‌شو....

ادامه مطلب …

(۲۲۴۰) سنت در گذاشتن دو دست در سجده چیست؟

سنت در گذاشتن دو دست در سجده، گذاشتن آن بر زمین است و انگشتان رو به قبله قرار می‌گیرد و بازو نیز باز می‌باشد و در سنت وارد شده است که انسان بین آن دو سجده می‌کند یعنی پیشانی بین دو کف دست قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۵) آیا جایز است که در نماز به امور دنیا دعا کنیم؟

اشکالی ندارد که انسان به آنچه دوست دارد در نماز دعا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه