دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۲۲۲۷) حکم دعا در رکوع در اثنای نماز

(۲۲۲۷) سوال: حکم دعا در رکوع در اثنای نماز چیست مانند قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {رَبَّنَاۤ ءَاتِنَا فِی ٱلدُّنۡیَا حَسَنَةࣰ وَفِی ٱلۡـَٔاخِرَةِ حَسَنَةࣰ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ} [سوره البقرة: ۲۰۱] (پروردگارا! به ما در دنیا نیکی عطا کن، و در آخرت (نیز) نیکی (عطا فرما) و ما را از عذاب آتش نگه دار) و همچنین: {رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِی وَلِوَ ٰ⁠لِدَیَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِینَ یَوۡمَ یَقُومُ ٱلۡحِسَابُ} [سوره إبراهيم: ۴۱] (پروردگارا! مرا و پدر و مادر مرا، و مؤمنان را (در) روزی‌که حساب بر پا می‌شود بیامرز(؟

جواب:

بله دعا کردن در رکوع با آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است مشکلی ندارد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رکوع و سجودش بسیار این دعا را می‌گفتند: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}[۱] (پروردگارا تو پاک و منزهی و تو را ستایش می‌کنم، بارالهی مرا ببخشای) و اما در غیر از افضل است که به تعظیم خلاصه شود و دعا را در سجود قرار دهد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «أَلَا وَإِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا، فَأَمَّا الرُّكُوعُ فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ عَزَّ وَجَلَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۲] (آگاه باشید و بدانید که من از خواندن قرآن در حالت رکوع و سجود نهی شده‌ام، در وقت رکوع پروردگار خود را بزرگ دارید و در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید.(


[۱] رواه ابن ماجه (۸۸۹).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما حكم الدعاء في الركوع أثناء الصلاة، مثل قوله تعالى: ﴿رَبَّنَا وَايْنَا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴾ [البقرة: (۲۰۱]، وكذلك: ﴿ رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ ﴾ [إبراهيم: ٤١]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم الدعاء في الركوع بما ورد عن النبي – صلى الله عليه وآله وسلم- لا بأس به، وقد كان صلى الله عليه وآله وسلم يكثر أن يقول في ركوعه وسجوده: «سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي ، وأما فيما سوى ذلك فالأفضل أن يقتصر فيه على تعظيم الله، وأن يجعل الدعاء في السجود، لقول النبي -صلى الله عليه وآله وسلم-: «ألا وإني نهيت أن أقرأ القرآن راكعا أو ساجدًا، فأما الركوع فعظموا فيه الرب، وأما السجود فأكثروا فيه من الدعاء، فَقَمِن أن يستجاب لكم».

مطالب مرتبط:

(۲۲۳۳) اذکار مناسب برای رکوع، سجود و نشستن بین دو سجده در نماز تهجد و قیام رمضان

در رکوع پس زیاد تعظیم الله را می‌کند و سبحان ربی العظیم و مانند آن را که دلالت بر تعظیم الله می‌دهند زیاد تکرار می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۳۱) دعاها و اذکاری که در رکوع و سجود نماز تهجد گفته می‌شود

از دعاهای وارده در رکوع و سجود این است که بگوید: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}[2] (پروردگارا تو پاک و منزهی و تو را ستایش می‌کنم، بارالهی مرا ببخشای)...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۴) نماز گزار در هنگام رکوع به کجا نگاه کند؟

اکثر علما می‌گویند که نمازگزار در حالت قیام، رکوع و سجده به موضع سجده نگاه می‌کند و اما در حالت تشهد و نشستن بین دو سجده به موضع اشاره‌اش یعنی با انگشتش که اشاره می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۶) حکم خواندن دعاهای قرآنی در رکوع و سجود نماز

اگر انسان با دعای قرآن دعا کند حرجی بر او نیست

ادامه مطلب …

(۲۲۳۴) حکم تسبیح در رکوع و سجود و در تشهد با صدای بلند

مشروع برای انسان این که اذکار رکوع و سجود و قیام  و نشستن را سری بخواند مگر قرائت که مشروع است در نماهای عید، جمعه، استسقاء، مغرب، عشاء و فجر جهری خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۲۳۵) بعضی از صیغه‌های دعای بعد از بلند شدن از رکوع

هنگامی که انسان از رکوع بالا می‌آید اگر امام است یا به صورت تنهایی نماز می‌خواند می‌گوید: سمع الله لمن حمده سپس ربنا و لک الحمد. و اگر مأموم است می‌گوید: ربنا و لک الحمد و نمی‌گوید: سمع الله لمن حمده ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه