دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۲۱۸) حکم قرائت آیه‌ای از سوره دیگر در خلال نماز

(۲۲۱۸) سوال: در یکی از نماز های جماعت یکی از مردم برایشان امامت می‌کند و سوره‌ای را بعد از فاتحه می‌خواند و قبل از این که سوره را تمام کند آیه‌ای را در سوره‌ی دیگر غیر از سوره‌ی اولی می‌خواند و سوره‌ی اولی را کامل می‌کند آیا این جایز است؟ یا نمازش باطل است؟ و آیا او دچار وهم است؟ مرا نصیحت کنید جزاکم الله عنی خیرا.

جواب:

قبل از جواب به این سوال دوست دارم دوست دارم واضح کنم که اگر این اسم به طور صحیح نوشته شده است واجب است که این اسم تغییر کند یا به عبدالحمید یا عبد المحمود یا مانند آن از اسماء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و اما عبد حمود جایز نمی‌باشد برای این که ابن حزم می‌گوید: بر حرام بودن هر اسم معبد به غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حرام اتفاق است.[۱]

اما جواب سوال پس می‌گوییم: قطعا قرآن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ترتیب کلمات و آیات نازل شده است یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که به موضع آیات اشاره می‌کند و ترتیب آیات توقیفی است و برای همین بر این مرد حرام است که آیات را مخلوط بخواند و آیه‌ای را قبل از آیه شروع کند یا آیات دیگر را وارد آیه بعدیش بکند زیرا که این مخالف نظم قرآن است ولی اگر این از روی فراموشی واقع شد و آیه‌ای از سوره‌ای دیگر بین آیات سوره‌ای دیگر آورد حرجی بر او نیست.

و ظاهر این است که این امامی که برای آن قوم امامت می‌داده است و آیه‌ای را بین آیه‌ها سوره‌ دیگر قرار داده است از روی فراموشی بوده است و برای همین نمازش صحیح است و همچنین نماز کسانی که پشت ایشان نماز خوانند.


[۱] مراتب الإجماع (ص۱۵۴)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في إحدى الجماعات كان أحد الناس يؤم الناس، وقرأ سورة بعد الفاتحة، وقبل أن يُتِمَّ السورة تحول إلى آية في سورة أخرى غير السورة الأولى، وأكمل السورة الأولى، فهل هذا جائز؟ وهل بطلت صلاته؟ وهل هو واهم؟ انصحوني جزاكم الله عني خيرا.

فأجاب رحمه الله تعالى: قبل الجواب على هذا السؤال أحب أن أبينَ أنه إذا كانت الكتابة للاسم صحيحة فإن هذه التسمية يجب تغييرها، إما إلى عبد الحميد، أو عبد المحمود، أو ما أشبه ذلك من أسماء الله تبارك وتعالى-، وأما عبد حمود فهذا لا يجوز ، لقول ابن حزم رحمه الله: «اتفقوا على تحريم كل اسم معبد لغير الله»، وهذا إذا قلت: عبد حمود فهو معبد لغير الله.

أما الجواب على السؤال فنقول: إن هذا القرآن نزل على النبي صلى الله عليه وسلم مَرَتَّباً بكلماته ومرتبا بآياته، بمعنى: أن النبي صلى الله عليه وسلم هو الذي يشير إلى موضع الآية من الآية الأخرى، فترتيب الآيات توقيفي، ولهذا يحرم على الرجل أن يُنكس الآيات فيبدأ بآية قبل آية، أو أن يدخل آيات أخرى بين آياتٍ ثانية، لأن ذلك يخالف نظم القرآن الكريم، لكن إن وقع منه على وجه النسيان – بأن قرأ آيةً من سورة بين آيتين من سورة آخرى نسيانا – فإنه لا حرج عليه.

والظاهر أن الإمام الذي قرأ بهؤلاء القوم وأدخل آية بين آيتين من سورة أخرى فعل ذلك نسيانا، وعلى هذا فصلاته صحيحة، وصلاة من خلفه صحيحة أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۲۱۹۰) حکم قرائت بلند یا آهسته در رکعت ملحق شدن به نماز جماعت

نظر صحیح این است که مأمومِ جامانده، نماز خود را به‌گونه‌ای کامل کند که این رکعات، آخر نماز او هستند...

ادامه مطلب …

(۲۱۸۷) حکم جهری نخواندن قرائت در نمازهای جهری

جهری خواندن قرائت در نمازهای جهری واجب نیست بلکه افضل می‌باشد پس اگر انسان در نمازهای که جهری خواندن مشروع شده است، سری بخواند نمازش باطل نیست....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۳) حکم خواندن فاتحه و اذکار با صدای بلند در نماز جماعت

برای مأموم جایز نیست که قرائت و دعا طوری جهری بخواند که بر اطرافیانش تشویش ایجاد کند...

ادامه مطلب …

(۲۱۸۶) حکم ادا کردن نماز جهری به صورت سری

جایز می‌باشد زیرا واجب قرائت فاتحه می‌باشد که واقع شده است ولی افضل جهری خواندن نماز جهری و سری خواندن نماز سری می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۵) کیفیت برخورد با خطا کردن امام در تلاوت

تصحیح آن در سوره‌ی فاتحه واجب است یعنی اگر امام آیه‌ای از فاتحه یا کلمه‌ای از فاتحه یا حرفی از فاتحه را فراموش کرد واجب بر کسانی که پشت او ایستاده‌اند آن تصحیح کنند زیرا که قرائت فاتحه رکنی از ارکان نماز است و بدون آن نماز صحیح نمی‌باشد ...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۲) حکم سجده، هنگام تکرار آیات سجده‌دار در هنگام حفظ قرآن

فقط در تلاوت اولی سجده کن و در بقیه سجده نکن زیرا که همان آیه است که به خاطرش سجده کردی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه