(۲۲۱۲) سوال: شخصی در نماز چهار رکعتی دو رکعت از آن فوت شده است پس در دو رکعت آخر چه کار کند؟ آیا فقط سورهی فاتحه را بخواند یا سورهای را بعد از آن نیز بخواند؟
جواب:
این مسئله اهل علم در مورد آن اختلاف کردهاند که آیا آنچه مسبوق قضا میکند اول نمازش است یا آخر نمازش؟ پس اگر گفتیم اول نمازش است پس سوره ی فاتحه و سورهی دیگر را میخواند و اگر گفتیم آخر نمازش است پس فقط فاتحه را میخواند و این قول صحیح است آنچه اقتضای مسبوق میکند این است که آخر نمازش است و فقط فاتحه را میخواند و بیشتر از آن نمیخواند اگر آنچه باقی مانده است قرائت بیشتر از فاتحه در آن نیست مثل مثالی که سوال کنند ذکر کرد که یعنی دو رکعت را در نماز ظهر همراه امام بوده سپس دو رکعت باقی مانده را قضا میکند پس در این حالت میگوییم که بیشتر از فاتحه را نخواند.
اما اگر آن رکعتی که قضا میکند قرائت بیشتر از فاتحه در آن سنت است مثل این که یک رکعت از نماز مغرب را همراه امام در یابد پس در این حالت بلند میشود و فاتحه را همراه چیزی از قرآن را زیاده بر آن میخواند و سپس برای تشهد مینشیند سپس بلند میشود و در رکعت سوم فقط فاتحه را میخواند.
و تعبیر من در این جواب به قضا منظورم قضای آنچه باقی است زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: «وما فاتکم فأتموا»[۱] (و آنچه از شما فوت شده است پس آن را کامل کنید).
[۱] تخریج آن گذشت.