(۲۱۶۶) سوال: زیاد بودن وسواس و آشفتگی در نماز اسبابش چیست؟ و آیا نماز در این حالت صحیح است؟ و اسباب معین برای خشوع در نماز چیست؟

جواب:

اسباب زیاد بودن وسوسه در نماز شیطان است و هنگامی که شیطان در نماز وارد انسان شد قلب او را مشغول می‌سازد و به او گفت: این را بیاد آورد و آن روز را بیاد آورد، پس زمانی که انسان این را احساس کرد سه بار به سمت چپ خود تف کند و بگوید: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. و این دارویی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ما خبر داده است[۱] و زمانی که انسان این را از روی بارو و اخلاص انجام دهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از این وسوسه که در نماز به آن دچار شده است رهایی می‌بخشد و آن سبب وسوسه در نماز بود و این نیز دارویی آن است.

اما آیا نماز همراه با وسوسه‌ها صحیح است؟ پس هنگامی که انسان آنها را دفع می‌کند ضرری به نمازش نمی‌رسد و نمازش صحیح است و اگر همچنان همراه او ادامه داشته باشد و با او باشد، اکثر اهل علم گفته‌اند که نمازش صحیح است و بعضی از علما گفته‌اند که اگر اینها بر اکثر نمازش غلبه یابد پس نمازش باطل است.

و رأی درست این است که نمازش صحیح است ولی به اندازه که برایش وسوسه رخ داده است نمازش ناقص است.

[۱] تخریج آن گذشت.