دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۰۸۶) حکم نماز بدون حضور قلب

(۲۰۸۶) سوال: زمانی که نماز را شروع می‌کنم ذهنم بسیار مشغول دنیا می‌شود و حرکات نمازم بدون حضور قلب است و گاهی اوقات بعد از گذشت نصف نماز متذکر می‌شوم و گاهی اوقات قبل از تشهد آخر متذکر می‌شوم پس حکم در این حالت برای امام یا مأموم یا به صورت فردی چیست؟

جواب:

حکم در این حالت که انسان در بیشتر نمازش مشغول وسوسه‌ها در امور دنیا یا در امور دین می‌شود مثلا طالب علمی که در نمازش مشغول به مسائل علمی می‌شود، می‌گویم: اگر این در بیشتر نمازش باشد اکثر اهل علم می‌گویند نمازش صحیح است و با این وسوسه‌ها باطل نمی‌شود ولی بسیار ناقص است و زمانی که انسان نماز را تمام کرد برای او از نماز نصف آن یا ربع آن یا یک دهم آن یا کمتر است و اگر بیشتر نیز شود نماز او به جا آمده است.

ولی برای انسان شایسته است که قلبش در نماز حاضر باشد زیرا آن خشوع می‌باشد و خشوع لُبّ و روح نماز است.

و داروی آن چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر کرده است: سه بار به سمت چپش تف کند و به شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد تخریج آن گذشت. و اگر این کار را بکند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را دفع می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حينها أبدأ في صلاة فريضة كثيرًا ما ينشغل ذهني ويسرح بعيدًا في عالم الدنيا وحركات الصلاة إنما أؤديها بدون حضور قلب، وأحيانًا أنتبه وأتذكر بعد فوات نصف الصلاة، وأحيانًا لا أنتبه إلا وأنا في التشهد الأخير، فما الحكم في هذه الحالة، سواء كنت مأموما أم إمامًا أم منفردًا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحكم في هذا الحالة أن الإنسان إذا غلب على صلاته الوسواس في أمور الدنيا أو في أمور الدين، فمن كان طالب علم فصار ينشغل إذا دخل في الصلاة بالتدبر في مسائل العلم، أقول: إذا غلب هذا على أكثر الصلاة فإن أكثر أهل العلم يرون أن صلاته صحيحة، وأنها لا تبطل بهذه الوساوس، لكنها ناقصة جدا، وقد ينصرف الإنسان من صلاته لم يكتب له إلا نصفها أو ربعها أو عشرها أو أقل، أما ذمته فتبرأ بذلك ولو كثرت، ولكن ينبغي للإنسان أن يكون حاضر القلب في صلاته، لأن ذلك هو الخشوع، والخشوع هو لُبُّ الصلاة وروحها.

ودواء ذلك أن يفعل الإنسان ما أمر به النبي صلى الله عليه وسلم: بأن يتفل عن يساره ثلاثا، ويستعيذ من الشيطان الرجيم، فإذا فعل ذلك أذهبه الله.

وإذا كان مأموما في الصف فإن التفل لا يمكنه، لأن الناس عن يساره ولكن يقتصر على الاستعاذة بالله من الشيطان الرجيم، وإذا فعل ذلك وكرره أذهب الله ذلك عنه.

مطالب مرتبط:

(۲۰۷۸) راه‌حل خلاص شدن از وسوسه‌های شیطان در نماز

درمان این آن چیزی است رسول الله به آن راهنمایی کرده است سه بار به سمت چپش تف می‌کند و می‌گوید: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم...

ادامه مطلب …

(۲۰۷۷) آیا عدم خشوع در نماز باعث ابطال نماز می‌شود؟

صحیح این است که نماز را باطل نمی‌کند ولی نقص بسیار بزرگی به نماز وارد می‌کند تا جایی که فقط نصف یا ربع یا یک دهم بهره از نماز را دارد...

ادامه مطلب …

(۲۰۷۶) اسباب تمرکز در نماز

این با به یاد آوردن عظمت الله، کسی که در مقابل او ایستاده‌ای و مناجات می‌کنی اتفاق می‌افتد و انسان قطعا در نمازش با پرودگارش مناجات می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۰۸۲) آیا نماز بدون خشوع صحیح است؟

نماز بدون خشوع صحیح است ولی بسیار ناقص است زیرا خشوع لُبّ و روح نماز است....

ادامه مطلب …

(۲۰۷۵) اسباب خشوع در نماز

انسان قلبش را برای نماز فارغ کند و غیر از آن را فراموش کند و به چیزی دیگر فکر نکند....

ادامه مطلب …

(۲۰۸۳) حکم وسوسه و صحبت درونی در نماز

نماز بدون شک صحیح است زیرا که این امری است که خلاص شدن از آن سخت است ولی به اندازه‌ی آن وسوسه‌ها نماز انسان ناقص است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه