شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۰۷۸) راه‌حل خلاص شدن از وسوسه‌های شیطان در نماز

(۲۰۷۸) سوال: زمانی که نماز می‌خوانم وسوسه‌های شیطان را احساس می‌کنم و از آن این است که با خودم صحبت می‌کنم با وجود این که أعوذ بالله من الشیطان را می‌گویم ولی فایده‌ای ندارد پس آیا نمازم قبول است؟

جواب:

اولا باید بدانیم که شیطان حریص است که بنده را از عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  منحرف کند مخصوصا نماز که بعد از شهادتین بزرگ‌ترین عبادت است پس تلاشش را می‌کند که او را از نماز باز دارد و اولا سعی می‌کند که از انجام آن کاملا باز دارد بعد این که اگر انجام داد او را از کامل‌ کردنش بازدارد و زمانی که انسان نماز می‌خواند او را وسوسه می‌کند و چیزهایی را وسوسه می‌کند که قبل از نماز اصلا به آن فکر نمی‌کرده است  آیا این و آن را بیاد داری؟ سپس چیزهایی را بیاد او می‌آود که به آن نیاز ندارد و هنگامی که سلام نماز را داد همه‌ی این وسوسه‌ها می‌روند و انگار که اصلا نبوده‌اند و درمان این آن چیزی است رسول الله به آن راهنمایی کرده است سه بار به سمت چپش تف می‌کند و می‌گوید: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم پس هنگامی که این را با یقین و ایمان و امید این که نتیجه می‌دهد و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  آن را از او دفع می‌کند، انجام داد همانگونه که آن مردی که به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شکایت کرد انجام داد و گفت: آن را انجام داده‌ام و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  از من رفع کرده است. [۱]این داروی این وسوسه می‌باشد.

اما این که در نماز با کلام با خودش صحبت می‌کند و اگر با زبانش صحبت می‌کند نمازش باطل است زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إِنَّ هَذِهِ الصَّلَاةَ لَا يَصْلُحُ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ كَلَامِ النَّاسِ» [۲](حقیقتا این نماز است، صحبت مردم در آن درست نیست).

 و اگر با زبانش صحبت نمی‌کند و در قلبش صحبت می‌کند نمازش باطل نمی‌شود بلکه نقص زیادی پیدا می‌کند مانند آن کسی که در نمازش غافل می‌شود و با قلبش به چپ و راست و شمالش مشغول می‌شود که از نمازش کم می‌شود و برای همین در حدیث آمده است: «إِنَّ الرَّجُلَ لَيَنْصَرِفُ وَمَا كُتِبَ لَهُ إِلَّا عُشْرُ صَلَاتِهِ، تُسْعُهَا، ثُمْنُهَا، سُبْعُهَا، سُدْسُهَا، خُمْسُهَا، رُبْعُهَا، ثُلْثُهَا، نِصْفُهَا}» [۳](قطعا که شخصی نماز را می‌خواند برای او نوشته نمی‌شود مگر یک‌دهم نمازش، یک‌نهم، یک‌هشتم، یک‌هفتم‌، یک‌ششم، یک پنجم، یک‌چهارم، یک‌سوم، نصف آن) یا مانند آن که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر کردند.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] رواه مسلم (۵۳۷).

[۳] رواه احمد (۳۲۱/۴) و ابو داود (۷۹۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندما أصلي أشعر بوساوس من الشيطان، مما يجعلني أتكلم في نفسي، ورغم هذا فإني أتعوذ من الشيطان، لكن دون فائدة. فهل صلاتي مقبولة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا يجب أن نعلم أن الشيطان أحرص ما يكون على إضلال العبد عند فعل العبادات، ولاسيما الصلاة التي هي أعظم العبادات بعد الشهادتين، فإنه يحاول أن يَصُدَّهُ عن الصلاة، عن فعلها أولا، ثم عن إكمالها ثانيا، فيأتي إلى الإنسان إذا دخل في صلاته يوسوس له، يفتح له من أبواب الوساوس ما لم يكن يخطر على باله من قبل: أتذكر كذا؟ أتذكر كذا؟ اذكر كذا؟ ثم يذكر له أشياء لا حاجة له بها، ولذلك إذا سَلَّمَ من صلاته طارت كل هذه الوساوس وكأنها لم تكن. وعلاج هذا ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم: بكونه يتفل عن يساره ثلاث مرات ويقول: أعوذ بالله من الشيطان الرجيم فإنه إذا فعل ذلك بإيمان ويقين ورجاء للنتيجة يذهب الله عنه ما يَجِدُ، كما فعل الرجل الذي شكا إلى النبي صلى الله عليه وسلم هذا الأمر، فأرشده النبي صلى الله عليه وسلم إلى ما سمعت، قال: ففعلت فأذهب الله عني ما أجد. هذا هو دواء هذا الوسواس.

أما قوله: إنني أتكلم في نفسي بكلام فهذا إن كان يتكلم بلسانه فإن صلاته تبطل، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إن هذه الصلاة لا يصلح فيها شيء من كلام الناس».

وإن كان لا يتكلم بلسانه بل في قلبه فإن ذلك لا يبطل الصلاة، لكنه ينقصها كثيرًا، لأنه كلما غفل الإنسان في صلاته وصار يجول يمينا وشمالا بقلبه فإن صلاته تنقص، ولهذا جاء في الحديث: «إِنَّ الرَّجُلَ لَيَنْصَرِفُ وَمَا كُتِبَ لَهُ إِلَّا عُشْرُ صَلَاتِهِ، تُسْعُهَا، تُمْنُهَا، سُبْعَهَا، سُدْسُهَا، خُمْسُهَا، رُبْعُهَا، تُلْتُهَا، نِصْفُهَا»أو ما أشبه ذلك مما يذكر عن النبي صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۲۰۷۹) حکم فکر کردن به امور خارج از نماز در هنگام نماز

الله دردی را نفرستاده است مگر این که داروی آن را نیز نازل کرده است ولله الحمد و در نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این امر شکایت شد و ایشان امر فرمود که انسان سه بار به سمت چپش تف کند و بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم...

ادامه مطلب …

(۲۰۸۸) اسباب بالا رفتن خشوع در نماز

راه باقی ماندن خشوع تا آخر نماز و از هر وسوسه‌ای که بر قلب تو وارد می‌شود خلاص شوی این است که به الله از شیطان رانده شده پناه ببری و نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از زیادی وسوسه‌ها شکایت شد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر کرد نماز‌گزار سه بار به سمت چپش تف کن و بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم ....

ادامه مطلب …

(۲۰۸۶) حکم نماز بدون حضور قلب

اگر این در بیشتر نمازش باشد اکثر اهل علم می‌گویند نمازش صحیح است و با این وسوسه‌ها باطل نمی‌شود ولی بسیار ناقص است....

ادامه مطلب …

(۲۰۸۵) حکم شک مکرر در نماز و راهکارهایی برای غلبه بر وسواس فکری

نصیحت من به این برادر و دیگرانی که به این مصیبت دچار شده‌اند این است که کاری را بکنند که رسول الله به آن امر نموده است: پناه جستن به الله از شیطان رانده شده بأذن الله این وسوسه‌ها از بین می‌رود.

ادامه مطلب …

(۲۰۸۷) حکم تفکر زیاد در نماز و راه حل آن

با وجود این که برای دور کردن آن تلاش می‌کنی تاثیری در عبادت تو که آن را باطل کند ندارد و نماز شما باطل نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۰۷۶) اسباب تمرکز در نماز

این با به یاد آوردن عظمت الله، کسی که در مقابل او ایستاده‌ای و مناجات می‌کنی اتفاق می‌افتد و انسان قطعا در نمازش با پرودگارش مناجات می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه