(۲۰۰۸) حکم نامگذاری مساجد به اسم انبیا

(۲۰۰۸) سوال: نزد ما مساجدی وجود دارد که به اسم انبیا می‌باشد مثل جامع النبی یونس و جوامع دیگر و داخل این مسجد مرقد این نبی وجود دارد و مردم به این مسجد می‌روند و در آن نماز می‌خوانند و در حدیثی که معنای آن این است: «لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْيَهُودِ، وَالنَّصَارَى؛ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ»[۱] (لعنت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر یهود و نصارا که قبرهای انبیائشان را مساجد قرار داده‌اند) حکم عملشان چیست بارک الله فیکم؟

جواب:

گذاشتن اسم انبیا بر مسجد شایسته نمی‌باشد زیرا که این برای تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یا تبرک به اسم‌های انبیا گذاشته می‌شود و تقرب جستن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را شرع قرار نداده است و تبرک جستن به چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را سبب برکت قرار نداده است شایسته نیست و بلکه نوعی از بدعت است. و اما وجود قبور انبیا در این مساجد اصلی ندارد و دروغ است و قبر هیچ پیامبری مگر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم معلوم نیست که کجا قرار دارد و قبور انبیا همه‌اش مجهول است پس کسب که گمان کند مثلا این مسجد النبی یونس در آن مرقد یا قبر یونس قرار دارد حرفی بدون علم گفته است و همچنین بقیه‌ی مساجد و اماکنی که گفته می‌شود در آن قبر انبیا قرار دارد بدون شک سخنی برای مبنای علم نیست‌.

و اما صحت نماز در مساجدی که بر قبور بنا شده است: اگر قبر بر مسجد سابق است یعنی مسجد بر قبر بنا شده است پس نماز در آن صحیح نمی‌باشد و خراب کردن آن واجب است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ، وَالنَّصَارَى؛ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ يحذر ما صنعوا»[۱] (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یهود و نصارا را بکشد که قبور انبیائشان را مسجد قرار دادند، از آنچه انجام دادند بر حذر داشت(

اما اگر مسجد بر قبر سابق است یعنی این که مسجد بوده است بعد میت در آن دفن شده است پس واجب است که قبر نبش شود و در جایی دفن شود که مردم دفن هستند و نماز در این مسجدی که بر قبر سابق است صحیح است مگر این که قبر در مقابل نمازگزاران قرار داشته باشد که قطعا نماز به سوی قبر صحیح نمی‌باشد همانطور که در صحیح مسلم از حدیث أبي مرثد الغنوي رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «لا تصلوا الی القبور و تجلسوا علیها» (به سمت قبور نماز نخوانید و بر روی آن نشینید)

[۱] رواه البخاری (۴۳۵) و مسلم (۵۲۹).

تعداد بازدید: 33

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة من الموصل العراق: عندنا عدد من المساجد بأسماء الأنبياء، مثل جامع النبي يونس، وغيرها من الجوامع، ويوجد داخل المسجد مرقد لذلك النبي، ويذهب الناس ويصلون في هذه المساجد، وفي الحديث الذي معناه: «لعنة الله على اليهود والنصارى، اتخذوا قبور أنبيائهم مساجد». ما حكم عملهم هذا بارك الله فيكم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: تسمية المساجد بأسماء الأنبياء لا تنبغي، لأن هذا إنما يتخذ على سبيل التقرب إلى الله عز وجل أو التبرك بأسماء الأنبياء، والتقرب إلى الله بما لم يشرعه أو التبرك بما لم يجعله سببا للبركة لا ينبغي، بل هو نوع من البدع وأما كون قبور الأنبياء في هذه المساجد فإنه كذب لا أصل له فلا يعلم قبر أحد من الأنبياء سوى قبر النبي صلى الله عليه وسلم، وقبور الأنبياء كلها مجهولة، فمن زعم مثلا أن مسجد النبي يونس كان مرقد يونس، أو كان قبر يونس فإنه قد قال قولا بلا علم، وكذلك بقية المساجد أو الأماكن التي يقال عنها إن فيها شيئًا من قبور الأنبياء، فإن هذا قول بلا علم.

وأما صحة الصلاة في المساجد التي بنيت على القبور: فإن كان القبر سابقا على المسجد – بأن بني المسجد على القبر – فإن الصلاة فيه لا تصح، ويجب هدم المسجد، لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «قاتل الله اليهود والنصارى، اتخذوا قبور أنبيائهم مساجد، يحذر ما صنعوا».

وأما إذا كان المسجد سابقا على القبر – بأن كان المسجد قائما مبنيا ثم دفن فيه أحد – فإنه يجب أن يُنبَشَ القبر، وأن يدفن فيما يدفن فيه الناس، والصلاة في هذا المسجد السابق على القبر ،صحيحة، إلا إذا كان القبر تجاه المصلين، فإن الصلاة إلى القبور لا تصح كما في صحيح مسلم من حديث أبي مرثد الغنوي رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لا تجلسوا على القبور، ولا تصلوا إليها».