(۱۹۹۵) سوال: دوست داریم که در حکم نماز در مسجدی كه در قبله‌اش قبرستان است سوال کنیم و قبور از مسجد بیشتر از چهار متر فاصله ندارند و عایق بین مسجد و قبور وجود ندارد و برای ما این امکان وجود ندارد عایقی بین مسجد و قبور قرار دهیم و همچنین از بزرگواری شما می‌خواهیم که معنی این حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را برایمان بیان کنید: «لا تصلوا الی القبور و تجلسوا علیها»[۱] (به سمت قبور نماز نخوانید و بر روی آن نشینید) آیا مقصود از قول: «لا تصلوا إلي القبور»[۲] (به سمت قبور نماز نخوانید) نماز به سمت قبر است یا مقصود تعظیم و تبرک به آن است؟ و این نقشه است جناب شیخ که مسجد و قبرستان را واضح می‌کند.

جواب:

بعد از نگاه کردن به نقشه که آشکار شد که قبرستان کاملا در قبله‌ی مسجد قرار دارد و این که بین مسجد و قبرستان عایقی وجود ندارد زیرا درب قبرستان به دیوار مسجد که در جناح خارج از مسجد است باز می‌شود ولی این دیوار تا دیوار قبله‌ی مسجد ادامه می‌یابد.

و برای همین باید دیواری بین مسجد و قبرستان گذاشته شود و این عذر نمی‌باشد و گفته‌ی سوال کننده که می‌گوید غیر ممکن است را وجیه نمی‌بینیم و مقبول نیست بلکه دیوار گذاشته می‌شود و بلند کرده می‌شود و حرجی نیست که دیواری بلندتر باشد برای روشنایی و هوا و با آن اشکال از بین می‌رود.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.