دوشنبه 29 جمادی‌الاول 1448
۱۸ آبان ۱۴۰۵
9 نوامبر 2026

(۱۹۹۴) حکم شرع در مورد نماز در مسجدی که ضریح در آن وجود دارد

(۱۹۹۴) سوال: حکم شرع در مورد نماز در مسجدی که ضریح در آن وجود دارد چیست؟

جواب:

ضریح یعنی قبر و مسجدی که در آن ضریح وجود دارد از دو حالت خارج نیست:

حالت اول: این که مسجد بر روی ضریح یعنی قبر بنا شده است پس نماز در این مسجد صحیح نمی‌باشد زیرا که شرعا  اقرار بر این مسجد جایز نیست بلکه واجب است که از بین برود و آن مکان خالی شود از مسجد و نماز اطراف قبر زیرا رسول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: «لا تصلوا إلي القبور»[۱] (به سمت قبور نماز نخوانید).

حالت دوم: این که ابتدا مسجد بوده است و بعد میت به هر سببی در آن دفن شده است پس این مسجد نماز در آن درست می‌باشد بشرط این که قبر در قبله‌ی آن نباشد ولی واجب است که این قبر نبش شود و همراه مسلمانان در قبرستان دفن شود و بقای آن به آن حالت حلال نیست زیرا که مسجد برای نماز بنا شده است نه برای دفن کردن در آن و این میت از دفنش در مسجد نفعی نمی‌برد و اگر میت از اهل سعادت می‌باشد پس او اهل سعادت است اگر که در دورترین نقطه‌ی بیابان نیز دفن شده باشد و اگر از اهل شقاوت است پس او اهل شقاوت است اگر چه در مسجد نیز دفن شده باشد.

و من در این مناسبت برادرانمان را که به این مبتلا شده‌اند نصیحت می‌کنم که یا مسجدی که بر روی قبر بنا شده است را از بین ببرند که قبر سابق بوده است و سپس مسجد بر روی آن بنا شده است یا این که میت را از قبرش بیرون بیاورند تا همراه مردم دفن شود اگر که مسجد سابق بوده و بعد میت در آن دفن کرده‌اند زیرا که اهل میت حق ندارند میتشان را در مسجدی دفن کنند که برای نماز آماده شده است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في الصلاة بمسجد فيه ضريح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الضريح يعني القبر، والمسجد الذي فيه ضريح لا يخرج عن حالين الحال الأولى : إما أن يكون المسجد مبنيا على الضريح – يعني: على القبر فهذا مسجد لا تصح الصلاة فيه، لأنه مسجد لا يجوز إقراره شرعًا، بل يجب هدمه وتخلي المكان عنه وعن الصلاة حول القبر، لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لا تصلوا إلى القبور».

والحال الثانية: أن يكون المسجد سابقا على القبر، ولكن يدفن فيه الميت لسبب من الأسباب، فهذا المسجد تصح فيه الصلاة، بشرط أن لا يكون القبر في القبلة، ولكن يجب أن يُنبَشَ هذا القبر وأن يدفن مع الناس في المقبرة، ولا يحل إبقاؤه في المسجد، لأن المساجد إنما بنيت للصلاة فيها لا للدفن فيها، ثم إن الميت لا ينتفع بدفنه في المسجد، والميت إن كان من أهل السعادة فهو في سعادة ولو دفن في أقصى البر، وإن كان من أهل الشقاوة فهو من أهل الشقاوة ولو دفن في المسجد.

وإننا بهذه المناسبة ننصح إخواننا الذين ابتلوا بهذا أن يطالبوا إما بهدم المسجد إن كان مبنيا على القبر، بأن يكون القبر سابقا عليه ثم بني عليه المسجد، وإما بإخراج الميت من قبره حتى يدفن مع الناس إذا كان المسجد سابقا للقبر، لأنه ليس لأهل الميت الحق في أن يدفنوه في المسجد الذي أعد للصلاة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۲۰) آیا جایز است که انسان در مکانی که میخوابد، نماز بخواند؟

بله جایز است که انسان در مکانی که می‌خوابد نماز بخواند بلکه بر تشک نماز خوانده می‌شود اگر که طاهر باشد یا  چیز پاک و طاهری را بر آن بیاندازد...

ادامه مطلب …

(۱۹۷۸) نماز را سهوا با لباس نجس خواندم، باید چه بکنم؟

نماز شما صحیح است و اعاده‌ی این نماز لازم نیست برای این که از روی فراموشی این ممنوع را مرتکب شده است....

ادامه مطلب …

(۱۹۸۹) حکم خواندن نماز در حالت جنابت

اگر جاهل بوده و ندانسته است که جنب شده مگر بعد از خواندن نماز فجر و ظهر پس بر او چیزی نیست مگر این که غسل کند و این دو نماز را اعاده کند....

ادامه مطلب …

(۱۹۸۸) حکم مشاهده نجاست بر روی لباس بعد از خواندن نماز

قول راجح علما این است که اگر در لباس یا بدن یا محل نماز نجاست بود و او از آن خبر نداشت نمازش صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۹۹۰) حکم مشاهده نجاست بر روی لباسها بعد از خواندن نماز

اگر بعد از نماز فجر نخوابیده‌ای پس نماز فجرت غیر صحیح است زیرا جنب بوده‌ای هنگامی که یقین حاصل کردی که آن منی است...

ادامه مطلب …

(۱۹۹۶) حکم نماز در خانه‌ای که در قبرستان بنا شده است

اولا جایز نیست که در خانه قبرستان بنا شود زیرا که قبرستان محوطه‌ای است که برای هدف مشخصی است پس جایز نیست که مخالف این هدف و غرض در مورد آن کاری انجام داد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه