دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۱۹۱۲) حکم نمازی که قبل از وقت خوانده شده است

(۱۹۱۲) سوال: شیخ بزرگوار بلند شدم که نماز صبح بخوانم و مؤذن اذان نگفت و زمانی که نماز را خواندم و تمام کردم اذان را شنیدم، آیا باید دوباره نماز بخوانم؟ چکار باید بکنم؟

جواب:

می‌گوییم نمازی که قبل از وقت خوانده شده است فرض را از گردن ساقط نمی‌کند ولی تو را از اجر محروم نمی‌کند و اجر نافله را دارد ولی واجب است که نماز را دوباره بخوانی و اگر اعاده کرده‌ای که مطلوب است و اگر اعاده نکرده‌ای بر تو واجب است که آن را اعاده کنی.

 و سوالی که حول این سوال وجود دارد این است فهمیده می‌شود که سوال کننده در مسجد نماز نمی‌خواند و نمی‌دانم که او مریض است یا این که عذر دیگری برای ترک جماعت دارد یا این که عادت او می‌باشد؟ و اگر آخری می‌باشد او را نصیحت می‌کنم که به سوی الله توبه کند و بر نماز جماعت محافظت کند زیرا که نماز جماعتی برای منافقین سنگین می‌باشد همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «أَثْقَلَ صَلَاةٍ عَلَى الْمُنَافِقِينَ صَلَاةُ الْعِشَاءِ وَصَلَاةُ الْفَجْرِ، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِيهِمَا لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا»[۱] (سنگین‌ترین نماز برای منافقان، نماز عشاء و نماز صبح است و اگر می‌دانستند چه خیری در آن‌ها نهفته است، به سوی آن‌ها می‌آمدند) همراه این که شبیه منافقین در ترک نماز جماعت می‌شود، خیر زیادی را نیز از دست می‌دهد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ أَفْضَلُ مِنْ صَلَاةِ الْفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً»[۲] (نماز جماعتی بیست و هفت درجه از نماز فرادی برتری دارد) و از عقل و حکمت نیست که انسان چنین تجارت عظیمی را از روی کسالت و سهل انگاری از دست بدهد و می‌دانیم که الان مردم سفر می‌کنند و دشت های بی آب الف را طی می‌کنند تا که در این تجارت ۱۰ از ۱۰۰ بدست بیاورند و این بسیار تجارت بزرگی است که از یک به ۲۷ برابر بشود و این تجارت بزرگتر از آن چیزی است که انسان تخیل می‌کند و او برای کسالت و سهل‌انگاری آن را ترک می‌کند.

پس برادر سوال کننده و برادران شنونده را نصحیت می‌کنم که بر نماز جماعتشان حفاظت ورزند و این یقینا برایشان بهتر است اگر که بدانند.


[۱] رواه البخاری (۶۵۷) و مسلم (۶۵۱).

[۲] رواه البخاري (٤٧٧) و مسلم (٦٤٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ قمت لكي أصلي صلاة الفجر والمؤذن لم يؤذن بعد، وحينما انتهيت وصليت الصلاة سمعت الأذان، فهل علي أن أعيد الصلاة؟ أم ماذا أفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن الصلاة التي وقعت قبل وقتها لا تجزئ عن صلاة الفريضة، ولكنك لم تحرم من الأجر، فلك أجرها على أنها نافلة، ولكن يجب عليك أن تعيد ،الفريضة فإن كنت أعدتها فهذا هو المطلوب، وإن لم تعدها يجب عليك أن تعيدها.

وهنا سؤال حول هذا السؤال وهو أن الذي فهمت أن السائل لم يكن يُحدِّثُ نفسه أن يصلي في المسجد، فلا أدري أهو مريض أو معذور بعذر آخر عن ترك الجماعة، أو أن هذه عادته؟ فإن كانت الأخيرة فإني أنصحه أن يتوب إلى الله، وأن يحافظ على الصلاة مع الجماعة، لأن نقل الصلوات مع الجماعة إنما يكون من المنافقين، كما قال النبي -عليه الصلاة والسلام-: «أثقل الصلوات على المنافقين صلاة العشاء وصلاة الفجر، ولو يعلمون ما فيهما لأتوهما ولو حبوا» ثم إنه مع تعرضه للتشبه بالمنافقين في ترك صلاة الجماعة يفوته خير كثير، فقد قال النبي عليه الصلاة والسلام: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذ بسبع وعشرين درجة»، وليس من العقل ولا من الحكمة أن يفوت الإنسان هذا الربح العظيم تكاسلاً وتهاونا، نحن نعلم أن الناس الآن يشدون الرحال ويقطعون الفيافي والقفار من أجل أن يحصلوا على ربح عشرة في المائة من الدنيا، وهذا الربح العظيم الذي يكون فيه الواحد بسبع وعشرين، ويكون الربح أعظم مما يتخيل الإنسان وهو أبقى يترك من أجل الكسل والتهاون.

فأنصح أخي السائل وإخواني المستمعين أن يحافظوا على صلاة الجماعة، فإن ذلك خير لهم لو كانوا يعلمون.

مطالب مرتبط:

(۱۹۳۹) حکم خواندن نماز مغرب با جماعتی در مسجد که نماز عشا می‌خوانند

قول راجح در این مسئله این است که همراه ایشان نیت مغرب کند....

ادامه مطلب …

(۱۹۲۴) آیا در قضای نمازهای فوت شده، نمازهای سنت نیز خوانده می‌شود؟

با سنت شروع کند سپس فرض را بخواند برای این که هنگامی که انسان از خواب بیدار شد پس بلند شدنش از خواب به منزله دخول وقت است....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۴) الصلاة الوسطی چه نمازی می‌باشد؟

صلاة الوسطی همان نماز عصر است....

ادامه مطلب …

(۱۹۲۸) حکم کسی که نماز صبح را تا بعد از طلوع فجر به تأخیر می‌اندازد

برای انسان جنب جایز نیست که به خاطر عدم وجود آب یا مضر بودن استعمالش نماز را به تأخیر انداخت بلکه می‌گوییم: اگر آب را یافتی پس غسل کن....

ادامه مطلب …

(۱۹۲۵) بسیاری از مواقع نماز صبح از من فوت می‌شود چکار کنم؟

هنگامی که نماز صبح از شما فوت شد پس قضای آن را بجای بیاور....

ادامه مطلب …

(۱۹۳۵) حکم تاخیر در نماز عصر به سبب خواندن نماز جنازه و تدفین میت

اگر جنازه‌ای را به مسجد آوردند پس اول نماز فرض خوانده سپس نماز جنازه خوانده شود و با نماز جنازه شروع نشود ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه