پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۷۹۲) توضیحاتی درباره قضای نمازهای فوت شده

(۱۷۹۲) سوال: حدود ده سال پیش من بر نمازم مواظبت نمی‌کردم و گاهی می‌خواندم و گاهی آن را ترک می‌کردم و در آن سهل‌انگاری می‌کردم و نمی‌دانم که چه تعداد اوقات نماز را و یا چند روز نماز نخوانده‌ام. پس در مورد آن باید چکار کنم؟

جواب:

از ظاهر این سوال بر می‌آید که این مرد الان نمازش را درست می‌خواند و این کافی است و نیازی به اعاده‌ی نمازش نیست بلکه اعمال صالح و نوافل زیاد انجام دهد و خوبی‌ها، بدی‌ها را از بین می‌برد.

و آن قول راجح از اقوال اهل علم بود و بعضی علما گفته‌اند کسی که نماز را ترک کند باید قضای آن را بجای آورد هرچند که عامدانه بوده است اما قول راجح آن بود که برای آن قضایی نیست و اگر قضا کند برای او فایده‌ای ندارد برای این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید:{من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد} (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است) و اگر نماز را ترک کرده است که با آن کافر گشته است و برای کافر همانطور که معلوم است که قضا نمی‌شود به خاطر این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {قُل لِّلَّذِینَ كَفَرُوۤا۟ إِن یَنتَهُوا۟ یُغۡفَرۡ لَهُم مَّا قَدۡ سَلَفَ} [سوره اﻷنفال: ۳۸] ((ای پیامبر!) به کسانی‌که کافر شدند بگو: «اگر (از کفر و دشمنی) دست بر دارند، گذشته‌هایشان آمرزیده می‌شود، و اگر (به همان اعمال خود) بازگردند) و اگر بر وجه ترک کرده است که کافر نشده باشد مثلا گاهی می‌خوانده و گاهی نمی‌خوانده است پس تمام عبادت‌هایی که وقت مشخصی دارد وقتی بدون عذر از وقتش خارج شد دیگر قضایی ندارد و اگر قضا کند هم قضایی ندارد.

و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خوانیم که برادر سوال کننده‌ی مان را ثابت قدم بدارد و نعمت دین و اسلام برای ما مداوم بگرداند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قبل عشر سنوات أو أقل من ذلك كنت لا أواظب على الصلاة، حيث إنني أصلى يومًا وأقطع آخر، وذلك تهاونًا مني في ذلك، ولا أعلم عدد الأوقات التي لم أصلها، أو عدد الأيام التي لم أصل بها، فما العمل في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الظاهر من سؤاله أن الرجل استقام وصار يصلي، وهذا كافٍ، ولا يحتاج أن يعيد صلاته الماضية، بل يصلح العمل ويكثر من النوافل، والحسنات يذهبن السيئات.

وإنما قلت ذلك لأن هذا هو القول الراجح من أقوال العلماء، ومن العلماء من يقول: إذا ترك الصلاة مدة وجب عليه قضاؤها ولو كان عامدًا، لكن القول الراجح أنه لا يشرع قضاؤها، وأنه لو قضاها لم تنفعه، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رده»، وهذا الذي ترك الصلاة إذا تركها تركا يكفر به فالكافر لا يقضي كما هو معلوم، لقول الله تعالى: ﴿ قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِن يَنتَهُوا يُغْفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ ﴾ [الأنفال: ۳۸]، وإذا تركها على وجه لا يكفر به، كما لو كان يصلي ويخلي، فإن كل عبادة مؤقتة إذا أخرجها الإنسان عن وقتها بدون عذر شرعي فإنه لا يقضيها، لأنه لو قضاها لم تقبل منه.

نسأل الله أن يثبت أخانا السائل وأن يُدِيمُ علينا وعليه نعمة الدين والإسلام.

مطالب مرتبط:

(۱۷۶۳) حکم شخصی که در حالت جنابت بدون خواندن نماز تا غروب می‌خوابد

اگر این مرد نماز این روز و غیره را رها کند روزه‌ی او باطل است...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۷) آیا نماز‌های فوت شده کفاره‌ای دارد؟

بر تو لازم است که توبه‌ای صادقانه و نصوح به سوی الله بکنی و زیاد اعمال صالح انجام دهی و آنچه از تو فوت شده است را قضا نکنی زیرا که اگر قضا کنی برای تو فایده‌ای ندارد

ادامه مطلب …

(۱۸۰۰) آیا نمازهای فوت شده کفاره دارد؟

اگر انسان توبه کرد و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگشت برای او کافی است زیرا توبه‌ی نصوح ما قبل را محو می‌سازد پس این مردی که نماز را در آن سال ترک کرده است باید توبه کند و زیاد اعمال صالح و استغفار بجای آورد شاید الله او را ببخشد‌....

ادامه مطلب …

(۱۷۹۳) حکم قضای نمازهای شخص فوت شده

شخصی که وفات کرد هیچ عبادتی برای او قضا نمی‌شود مگر این نصّ برایش باشد و نصّ برای قضای حج و روزه آمده‌ است....

ادامه مطلب …

(۱۷۶۹) مادرم نماز نمی‌خواند مگر در رمضان، چگونه او را نصیحت کنم؟

نصیحت من به این زن این است که تقوای الهی را رعایت کند و به آنچه الله از نمازهای پنجگانه را فرض گردانیده است بجای آورد و کسی که نماز را بدون عذر ترک کند کافر و مرتد می‌گردد...

ادامه مطلب …

(۱۷۵۷) آیا غذا خوردن همراه تارک نماز جایز است؟

هنگامی که تارک نماز مرتد و کافر باشد پس جایز نیست که همراه او سکنی گزید بلکه هجر او واجب است مگر این که برای دعوت او به سوی اسلام و حق باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه