چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

۴۲۱ – حکم پناه بردن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۴۲۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: نظرتان در مورد کسی که می‌گوید: «به الله ایمان آوردم، و بر او توکل کردم، و به او اعتصام جستم، و به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پناه بردم»، چیست؟

جواب: گفتن: «به الله ایمان آوردم، و بر او توکل کردم، و به او اعتصام جستم» هیچ اشکالی ندارد. این حال هر مومنی است که متوکل بر الله بوده، بر او توکل کرده و به او اعتصام جوید.

اما گفتن: «به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پناه بردم»، کلامی منکر است. پناه بردن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از مرگش جایز نیست. اما پناه بردن در زمان حیاتش، امری است که توانایی آن را دارد. الله تعالی می‌فرماید: {وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ}[۱]، یعنی: {و اگر مشرکی از تو امان خواست، به او امان بده تا کلام الله را بشنود}. بنا بر این، پناه بردن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از مرگش، شرک اکبر است، و بر هر کس که این سخن را از کسی شنید، واجب است او را نصیحت کند. چون ممکن است آن شخص، این را از عده‌ای شنیده باشد و از معنایش اطلاع ندارد، و تو ای برادر، وقتی به او گفتی این شرک است و نصیحتش کردی، شاید الله او را به وسیله‌ی تو نفع رساند. والله الموفق.


[۱] – سوره توبه، آیه «۶».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(421) وسئل الشيخ حَفِظَهُ‌الله: ما رأيكم فيمن يقول: “آمنت بالله، وتوكلت على الله، واعتصمت بالله، واستجرت برسول الله، ﷺ”؟

فأجاب بقوله: أما قول القائل: “آمنت بالله، وتوكلت على الله واعتصمت بالله” فهذا ليس فيه بأس وهذه حال كل مؤمن أن يكون متوكلاً على الله، مؤمناً به، معتصماً به.

وأما قوله “واستجرت برسول الله، ﷺ” فإنها كلمة منكرة والاستجارة بالنبي، ﷺ، بعد موته لا تجوز، أما الاستجارة به في حياته في أمر يقدر عليه فهي جائزة قال الله تعالى: (وإن أحد من المشركين استجارك فأجره حتى يسمع كلام الله) (سورة التوبة، الآية “6”). فالاستجارة بالرسول، ﷺ، بعد موته شرك أكبر وعلى من سمع أحداً يقول مثل هذا الكلام أن ينصحه، لأنه قد يكون سمعه من بعض الناس وهو لا يدري ما معناها وأنت “يا أخي” إذا أخبرته وبينت له أن هذا شرك فلعل الله أن ينفعه على يدك. والله الموفق.

مطالب مرتبط:

۴۶۷ – منظور از روح و نفْس چیست؟ و فرق بین روح و نفس چیست؟

۴۶۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از روح و نفس چیست؟ همچنین، فرق بین این دو در چیست؟ جواب دادند: غالبا روح به آن چیزی اطلاق می‌شود که دارای حیات است. چه این حیات، حسّی باشد یا معنوی. قرآن، روح نامیده شده. الله تعالی می‌فرماید: {وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا}[۱]، یعنی: {و […]

ادامه مطلب …

۴۵۰ – حکم اطلاق لفظ «کتاب‌های تراث» در مورد کتب سلف، چیست؟

۴۵۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اطلاق لفظ «کتاب‌های تراث» در مورد کتب سلف، چیست؟ جواب دادند: ظاهر این است که اشکالی ندارد و درست است. زیرا معنایش، کتاب‌هایی موروثی از کسانی است که قبلا بوده‌اند، و مانعی نمی‌بینم که چنین لفظی به کار برده شود. تعداد بازدید: ۳۹

ادامه مطلب …

۴۳۲ – حکم «امام» خواندن یک شخص چیست؟

۴۳۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن «امام» به یک شخص، چیست؟ جواب دادند: گفتن امام خیلی بهتر از گفتن شیخ الاسلام است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امام مسجد را امام نامید، حتی اگر یک نفر جماعت بیشتر نداشته باشد. اما شایسته است در مورد اطلاق کلمه‌ی امام، سهل انگاری نکرد، و باید […]

ادامه مطلب …

۴۳۴ – حکم گفتن: «ای بنده‌ام» یا «ای کنیزم» چیست؟

۴۳۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «ای بنده‌ام»، و «ای کنیزم» چیست؟ جواب دادند: گفتن «ای بنده‌ام»، و «ای کنیزم» و امثال آن، دارای دو صورت است: صورت اول: با صیغه‌ی ندا گفته شود. مثلا: ای بنده‌ام، ای‌کنیزم؛ این به خاطر نهیی که از آن شده، جایز نیست. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: […]

ادامه مطلب …

۴۶۵ – حکم گفتن: «ربّ البیت»، یا «ربّ المنزل» چیست؟

۴۶۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «ربّ البیت»، یا «ربّ المنزل» چیست؟ جواب دادند: گفتن «ربّ البیت» و امثال آن، به چهار نوع تقسیم می‌شود: اول: اضافه به ضمیر مخاطب، در مورد معنایی باشد که لایق الله عز و جل نیست. مثلا بگوید: «أطعم ربّک: پروردگارت را اطعام کن». به دو جهت، […]

ادامه مطلب …

۴۹۸ – حکم گفتن «قدرتِ الله اراده کرد» چیست؟

۴۹۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «قدرتِ الله اراده کرد»، چیست؟ اگر جواب، این است که درست نیست، چرا؟ با توجه به اینکه صفت، تابع موصوف است، و صفت، از ذات الله جدا نیست؟ جواب دادند: درست نیست بگویی: «قدرتِ الله خواست» ؛ زیرا، مشیئت، اراده است، و قدرت، معناست، و معنا […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه