جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

۳۵۸ – حکم مراسم ختم و تعزیه به مناسبت وفات شخص

۳۵۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرد هم آیی برای غم و اندوه بر مرگ شخص، چیست؟

جواب دادند: این گرد هم آیی‌ها همه بدعت است. چه سه روز باشد، یا یک هفته و چهل روز. چون وارد نشده که سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین کاری کرده باشند و اگر خیر بود، آنها در این کار بر ما سبقت می‌گرفتند. نیز، به خاطر اینکه ضایع کردن مال و اتلاف وقت است، و چه بسا منکراتی مثل داد و فریاد و نوحه نیز در آن صورت گیرد که در لعنت داخل می‌شوند. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنی را که شیون می‌کند و زنی را که به آن گوش می‌دهد، لعنت کرده است.

سپس، اگر این کار از مال میت است – منظورم از یک سوم مال اوست – جنایت در حق اوست، زیرا در کاری غیر از طاعت الله صرف شده، و اگر از اموال ورثه باشد، اگر در میان ورثه، بچه‌های کوچک یا سفیه وجود داشته باشد که طرز استفاده از مال را بلد نیستند، در حق آنان نیز جنایت است. زیرا در مورد اموال مردم باید امین بود؛ نباید جز در مواردی که به نفع آنهاست، از آن مال استفاده کرد، و اگر این مال متعلق به ورثه‌ی عاقل و بالغ که به رشد و تمییز رسیده‌اند، کارشان سفاهت است. زیرا صرف کردن اموال در اموری که انسان را به الله نزدیک نمی‌کند یا شخص در امور دنیوی‌اش از آن نفعی نمی‌برد، سفاهت به شمار می‌آید، و خرج کردن مال در این راه، ضایع کردن آن است، و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از تلف کردن مال نهی فرموده است. والله ولی التوفیق.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(358) وسئل – حَفِظَهُ‌الله تعالى- : عن حكم المآتم ؟

فأجاب قائلاً :المآتم كلها بدعة سواء كانت ثلاثة أيام ، أو على أسبوع ، أو على أربعين يوماً، لأنها لم ترد من فعل السلف الصالح – رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم – ولو كان خيراً لسبقونا إليه ، ولأنها إضاعة مال ، وإتلاف وقت وربما يحصل فيها شيء من المنكرات من الندب والنياحة ما يدخل في اللعن فإن النبي ، ﷺ ، لعن النائحة والمستمعة.

ثم إنه إن كان من مال الميت – من ثلثه أعني – فإنه جناية عليه لأنه صرف له في غير الطاعة ، وإن كان من أموال الورثة فإن كان فيهم صغار أو سفهاء لا يحسنون التصرف فهو جناية عليهم أيضاً ، لأن الإنسان مؤتمن في أموالهم فلا يصرفها إلا فيما ينفعهم ، وإن كان لعقلاء بالغين راشدين فهو أيضاً سفه ، لأن بذل الأموال فيما لا يقرب إلى الله أو لا ينتفع به المرء في دنياه من الأمور التي تعتبر سفهاً ،ويعتبر بذل المال فيها إضاعة له وقد نهى النبي، ﷺ ، عن إضاعة المال ، والله ولي التوفيق .

مطالب مرتبط:

۳۵۰ – حکم جشن گرفتن به مناسبت تولد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۳۵۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم جشن گرفتن به خاطر تولد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟ جواب دادند: اولا: شب تولد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت قطعی مشخص نیست. بلکه برخی از معاصرین ثابت کرده‌اند که در شب ۹ ربیع الاول بوده، نه در شب ۱۲ ربیع الاول. پس بر این اساس، از ناحیه‌ی تاریخی، […]

ادامه مطلب …

۳۴۶ – معنای بدعت چیست؟ آیا بدعت حسنه وجود دارد؟

۳۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: معنی بدعت و ضابطه‌ی آن چیست؟ آیا بدعت حسنه وجود دارد؟ معنی این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست که می‌فرماید: «کسی که در اسلام، سنت نیکویی را بنا کند»؟ جواب دادند: ضابط بدعت در شرع چنین است: «تعبد الله با چیزی که الله آن را تشریع نکرده»، و […]

ادامه مطلب …

۳۷۱ – حکم کاغذنویسی برای دور کردن پرندگان از مزرعه‌ها

۳۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این کار بعضی مزرعه داران چیست که نزد شخصی می‌روند که برای آنها کاغذی بنویسد تا پرندگان را دور کرده و از مزارعشان محافظت کند؟ جواب دادند: این عمل از لحاظ شرعی جایز نیست. زیرا امکان ندارد که این ورقه، پرندگان را از مزرعه براند. چنین کاری […]

ادامه مطلب …

۳۶۵ – حکم دست کشیدن به کعبه و رکن یمانی برای تبرک چیست؟

۳۶۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم دست کشیدن به کعبه و رکن یمانی برای تبرک، چیست؟ جواب دادند: عملی که برخی جاهلان انجام داده و کعبه یا رکن یمانی و یا حجر الاسود را به خاطر تبرک، دست می‌کشند، نوعی بدعت است. زیرا مسح شرعیِ اینها، تعبّد است نه برای تبرک. عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ […]

ادامه مطلب …

۳۶۱ – حکم اهدای قرائت قرآن به میت چیست؟

۳۶۱ – از شیخ رحمه سوال شد: حکم اهدای قرائت قرآن به میت چیست؟ جواب دادند: این امر به دو صورت واقع می‌شود: اول: نزد قبر میت رفته و در آنجا قرآن بخواند. میت از این کار هیچ نفعی نمی‌برد؛ زیرا شنیدنی که از آن مستفید می‌شود فقط در حال حیات است که همان اجری […]

ادامه مطلب …

۳۴۹ – حکم اظهار خوشحالی و سرور در عید فطر و قربان، و شب ۲۷ رجب و نیمه‌ی شعبان و روز عاشورا چیست؟

۳۴۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اظهار خوشحالی و سرور در عید فطر و قربان، و شب ۲۷ رجب، و در شب نیمه‌ی شعبان، و در روز عاشورا چیست؟ جواب دادند: اظهار خوشحالی و سرور در ایام عید فطر و قربان، تا مادامی که از حدود شرع خارج نشود، هیچ اشکالی ندارد. مثلا […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه