یکشنبه 26 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
15 مارس 2026

۳۵۸ – حکم مراسم ختم و تعزیه به مناسبت وفات شخص

۳۵۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرد هم آیی برای غم و اندوه بر مرگ شخص، چیست؟

جواب دادند: این گرد هم آیی‌ها همه بدعت است. چه سه روز باشد، یا یک هفته و چهل روز. چون وارد نشده که سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین کاری کرده باشند و اگر خیر بود، آنها در این کار بر ما سبقت می‌گرفتند. نیز، به خاطر اینکه ضایع کردن مال و اتلاف وقت است، و چه بسا منکراتی مثل داد و فریاد و نوحه نیز در آن صورت گیرد که در لعنت داخل می‌شوند. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنی را که شیون می‌کند و زنی را که به آن گوش می‌دهد، لعنت کرده است.

سپس، اگر این کار از مال میت است – منظورم از یک سوم مال اوست – جنایت در حق اوست، زیرا در کاری غیر از طاعت الله صرف شده، و اگر از اموال ورثه باشد، اگر در میان ورثه، بچه‌های کوچک یا سفیه وجود داشته باشد که طرز استفاده از مال را بلد نیستند، در حق آنان نیز جنایت است. زیرا در مورد اموال مردم باید امین بود؛ نباید جز در مواردی که به نفع آنهاست، از آن مال استفاده کرد، و اگر این مال متعلق به ورثه‌ی عاقل و بالغ که به رشد و تمییز رسیده‌اند، کارشان سفاهت است. زیرا صرف کردن اموال در اموری که انسان را به الله نزدیک نمی‌کند یا شخص در امور دنیوی‌اش از آن نفعی نمی‌برد، سفاهت به شمار می‌آید، و خرج کردن مال در این راه، ضایع کردن آن است، و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از تلف کردن مال نهی فرموده است. والله ولی التوفیق.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(358) وسئل – حَفِظَهُ‌الله تعالى- : عن حكم المآتم ؟

فأجاب قائلاً :المآتم كلها بدعة سواء كانت ثلاثة أيام ، أو على أسبوع ، أو على أربعين يوماً، لأنها لم ترد من فعل السلف الصالح – رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم – ولو كان خيراً لسبقونا إليه ، ولأنها إضاعة مال ، وإتلاف وقت وربما يحصل فيها شيء من المنكرات من الندب والنياحة ما يدخل في اللعن فإن النبي ، ﷺ ، لعن النائحة والمستمعة.

ثم إنه إن كان من مال الميت – من ثلثه أعني – فإنه جناية عليه لأنه صرف له في غير الطاعة ، وإن كان من أموال الورثة فإن كان فيهم صغار أو سفهاء لا يحسنون التصرف فهو جناية عليهم أيضاً ، لأن الإنسان مؤتمن في أموالهم فلا يصرفها إلا فيما ينفعهم ، وإن كان لعقلاء بالغين راشدين فهو أيضاً سفه ، لأن بذل الأموال فيما لا يقرب إلى الله أو لا ينتفع به المرء في دنياه من الأمور التي تعتبر سفهاً ،ويعتبر بذل المال فيها إضاعة له وقد نهى النبي، ﷺ ، عن إضاعة المال ، والله ولي التوفيق .

مطالب مرتبط:

۳۶۲ – حکم قرائت قرآن بر قبر، و حکم دعا برای میت نزد قبر و حکم دعای انسان برای خودش نزد قبر

۳۶۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم قرائت قرآن کریم بر قبر چیست؟ حکم دعا برای میت نزد قبر چیست؟ حکم دعای انسان برای خودش نزد قبر چیست؟ جواب دادند: قرائت قرآن نزد قبور بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان روایت نشده که چنین کاری کرده باشند. وقتی که از […]

ادامه مطلب …

۳۶۱ – حکم اهدای قرائت قرآن به میت چیست؟

۳۶۱ – از شیخ رحمه سوال شد: حکم اهدای قرائت قرآن به میت چیست؟ جواب دادند: این امر به دو صورت واقع می‌شود: اول: نزد قبر میت رفته و در آنجا قرآن بخواند. میت از این کار هیچ نفعی نمی‌برد؛ زیرا شنیدنی که از آن مستفید می‌شود فقط در حال حیات است که همان اجری […]

ادامه مطلب …

۳۴۶ – معنای بدعت چیست؟ آیا بدعت حسنه وجود دارد؟

۳۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: معنی بدعت و ضابطه‌ی آن چیست؟ آیا بدعت حسنه وجود دارد؟ معنی این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست که می‌فرماید: «کسی که در اسلام، سنت نیکویی را بنا کند»؟ جواب دادند: ضابط بدعت در شرع چنین است: «تعبد الله با چیزی که الله آن را تشریع نکرده»، و […]

ادامه مطلب …

۳۴۹ – حکم اظهار خوشحالی و سرور در عید فطر و قربان، و شب ۲۷ رجب و نیمه‌ی شعبان و روز عاشورا چیست؟

۳۴۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اظهار خوشحالی و سرور در عید فطر و قربان، و شب ۲۷ رجب، و در شب نیمه‌ی شعبان، و در روز عاشورا چیست؟ جواب دادند: اظهار خوشحالی و سرور در ایام عید فطر و قربان، تا مادامی که از حدود شرع خارج نشود، هیچ اشکالی ندارد. مثلا […]

ادامه مطلب …

۳۵۰ – حکم جشن گرفتن به مناسبت تولد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۳۵۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم جشن گرفتن به خاطر تولد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟ جواب دادند: اولا: شب تولد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت قطعی مشخص نیست. بلکه برخی از معاصرین ثابت کرده‌اند که در شب ۹ ربیع الاول بوده، نه در شب ۱۲ ربیع الاول. پس بر این اساس، از ناحیه‌ی تاریخی، […]

ادامه مطلب …

۳۴۸ – چطور سخن اهل بدعتی که برای بدعت‌هایشان به حدیث: «کسی که در اسلام، سنتی نیکو بنا کند…» رد کنیم؟

۳۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چطور سخن اهل بدعتی که برای بدعت‌هایشان به حدیث: «کسی که در اسلام، سنتی نیکو بنا کند…» رد کنیم؟ جواب دادند: جواب آنها را چنین می‌دهیم: کسی که فرموده: «کسی که در اسلام، سنت نیکویی را بنا کند، اجر آن و اجر هر کسی که به آن عمل […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه