چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

۳۱۸ – حکم عکس گرفتن چیست؟

۳۱۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر فوتوگرافی چیست؟

جواب دادند: نظرم در مورد تصویر فوتوگرافی این است که؛ دستگاهی که عکس فوری از آن خارج می‌شود، و انسان در این عکس هیچ دستکاری نکرده است، جزء تصویری که از آن نهی شده، نیست. بلکه از باب انتقال تصویری که الله تعالی آن را خلق کرده، به وسیله‌ی این دوربین است. این تصویر، چاپ است و انسان هیچ دخالتی در به وجود آمدن آن ندارد، و احادیثی که در مورد حرمت تصویر آمده، فقط در مورد تصاویری است که انسان آن را می‌کشد و شبیه چیزی که الله خلق کرده، خلق می‌کند. با این مثال، پاسخ برایت واضح می‌شود: کسی برای تو نامه‌ای می‌نویسد. تو به وسیله‌ی دستگاه فوتوگرافی از آن عکس تهیه می‌کنی. عکسی که از دستگاه خارج می‌شود، کار کسی که دستگاه را اداره می‌کند، نیست. حتی ممکن است کسی که دارد با دستگاه کار می‌کند، اصلا نوشتن بلد نباشد، و همه می‌دانند این همان نوشته‌ی اولی است، و روی دومی هیچ کاری صورت نگرفته است. اما اگر این تصویر فوتوگرافی را برای هدف حرامی می‌خواهد، در این هنگام، از باب تحریم وسایل حرام، حرام می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(318) وسئل فضيلة الشيخ: عن حكم التصوير الفوتوغرافي؟.

فأجاب – حَفِظَهُ‌الله – تعالى – بقوله : الصور الفوتوغرافية الذي نرى فيها ؛ أن هذه الآلة التي تخرج الصورة فوراً ، وليس للإنسان في الصورة أي عمل ، نرى أن هذا ليس من باب التصوير ، وإنما هو من باب نقل صورة صورها الله – عَزَّوَجَلَّ – بواسطة هذه الآلة ، فهي انطباع لا فعل للعبد فيه من حيث التصوير ، والأحاديث الواردة إنما هي في التصوير الذي يكون بفعل العبد ويضاهي به خلق الله ، ويتبين لك ذلك جيداً بما لو كتب لك شخص رسالة فصورتها في الآلة الفوتوغرافية ، فإن هذه الصورة التي تخرج ليست هي من فعل الذي أدار الآلة وحركها ، فإن هذا الذي حرك الآلة ربما يكون لا يعرف الكتابة أصلاً ، والناس يعرفون أن هذا كتابة الأول، والثاني ليس له أي فعل فيها ، ولكن إذا صور هذا التصوير الفوتوغرافي لغرض محرم ، فإنه يكون حراماً تحريم الوسائل.

مطالب مرتبط:

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی […]

ادامه مطلب …

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (319) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

ادامه مطلب …

۳۳۸ – آیا لازم است تصاویر کتاب‌ها را از بین ببریم؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، تصویر را حلال می‌کند؟

۳۳۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا لازم است انسان تصاویری را که در کتاب‌ها وجود دارند، از بین ببرد؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، حرمت تصویر را زایل می‌کند؟ جواب دادند: پاک کردن آن را لازم نمی‌دانم. چون بسیار پر مشقت است، و نیز به این خاطر که منظور هیچ […]

ادامه مطلب …

رساله‌ای در توضیح حکم عکاسی یا فوتوگرافی

رساله بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین. و أصلی و أسلّم علی نبینا محمد، و علی آله، و صحبه أجمعین، و من تبعهم بإحسان إلی یوم الدین. اما بعد: سوالات بسیاری درباره‌ی مصاحبه‌ای که بین من و نماینده‌ی مجله‌ی «المسلمون» به تاریخ جمعه، ۲۹/۱۱/۱۴۱۰ هـ در شماره ۲۸۱ در مورد حکم عکس «فوتوگرافی» صورت […]

ادامه مطلب …

۳۱۹ – رسم کردن عکس برای امتحان چه حکمی دارد؟

۳۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر چیست؟ کسی که در امتحان از او خواسته می‌شود عکس بکشد، چه کار کند؟ حکم مشاهده‌ی تصاویری که در مجلات و تلویزیون هستند، چیست؟ جواب دادند: سوالتان در مورد تصویر؛ تصویر دو نوع است: اول: تصویر موجودات جاندار نباشد. مثل کوه‌ها و رودخانه‌ها و خورشید و […]

ادامه مطلب …

۳۴۱ – حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

۳۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟ جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. الصلاة و السلام علی نبینا محمد و علی آله و صحبه أجمعین. کشیدن تصویر با دست، حرام بوده، و بلکه یکی از گناهان کبیره است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده است، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه