چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

۳۱۰ – حکم درست کردن قبرها با آجر و سیمان روی زمین چیست؟

۳۱۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم دین در مورد بنای قبرها با آجر و سیمان روی زمین چیست؟

جواب دادند: اولا، من این را درست نمی‌دانم که وقتی چنین سوالی از کسی پرسیده می‌شود، گفته شود: حکم دین در این مورد چیست؟ حکم اسلام در این مورد چیست؟ زیرا پاسخ یک نفر، تعبیر از اسلام نیست. چه اینکه ممکن است آن یک نفر خطا کند یا درست بگوید. اما وقتی ما بگوییم چیزی که او می‌گوید، همان اسلام است، بدین معنی است که او اشتباه نمی‌کند، زیرا هیچ اشتباهی در اسلام وجود ندارد. پس بهتر است هنگام سوال گفته شود: نظر شما در مورد کسی که چنین و چنان کرد، چیست؟ یا حکم کسی که چنین و چنان کند، از نظر شما چیست؟ یا: به نظر شما حکمش در اسلام چگونه است؟ آیا حکمش چنین و چنان است؟ مهم این است که سوال فقط متوجه سوال شونده باشد.

اما در مورد نظرم در این مساله: نظرم بر این است که جایز نیست روی قبر، چیزی بنا شود. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که: «ایشان از بنا سازی بر قبور و گچ کاری آن و ساخت و ساز بر آن، نهی فرمودند». پس، ساختن بنا بر روی قبور حرام است. زیرا وسیله‌ای برای این است که این قبور، پرستیده شده و شریک الله قرار گیرند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(310) سئل فضيلة الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – : عن حكم الدين في بناء المقابر بالطوب والأسمنت فوق ظهر الأرض .

فأجاب -حَفِظَهُ‌الله – بقوله : أولاً أنا أكره أن يوجه للشخص مثل هذا السؤال بأن يقال :: ما حكم الدين، ما حكم الإسلام وما أشبه ذلك لأن الواحد من الناس لا يعبر عن الإسلام إذ قد يخطئ ويصيب ونحن إذا قلنا : إنه يعبر عن الإسلام معناه أنه لا يخطئ ، لأن الإسلام لا خطأ فيه ، فالأولى في مثل هذا التعبير أن يقال : ما ترى في حكم من فعل كذا وكذا أو ما ترى فيمن فعل كذا وكذا ، أو ما ترى في الإسلام هل يكون كذا وكذا حكمه ، المهم أن يضاف السؤال إلى المسؤول فقط.

أما بالنسبة لما أراه في هذه المسألة فهو أنه لا يجوز أن يبنى على القبور فقد ثبت عن النبي ، ﷺ ، ” أنه نهى عن البناء على القبور ونهى أن يجصص القبر وأن يبنى عليه” . فالبناء على القبور محرم لأنه وسيلة إلى أن تعبد ويشرك بها مع الله – عَزَّوَجَلَّ- .

مطالب مرتبط:

۳۰۱ – آیا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ دعای پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که قبرش را به عنوان بتی برای پرستش قرار ندهد، برآورده كرده است؟

۳۰۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا الله تعالی دعای پیامبرش مبنی بر اینکه قبرش را به عنوان بتی که پرستیده می‌شود، قرار ندهد، برآورده كرده است، یا اینکه حکمت او چیز دیگری اقتضا کرده است؟ جواب دادند: ابن قیم رَحِمَهُ‌الله می‌گوید: الله تعالی دعایش را مستجاب فرمود. جایی ذکر نشده که قبر او […]

ادامه مطلب …

۲۹۶ – منظور از فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید» چیست؟

۲۹۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست: «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید»؟ جواب دادند: در معنای این حدیث، بر دو قول اختلاف است: قول اول: معنایش این است که مردگانتان را در خانه دفن نکنید، و این ظاهر لفظ حدیث است. اما اشکالی که بر این قول […]

ادامه مطلب …

۳۱۲ – حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد حاجت گرفتن یا تقرب چیست؟

۳۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد قضای حاجت یا تقرب چیست؟ همچنین، حکم قسم خوردن به غیر الله چیست؟ جواب دادند: تبرک جستن به قبور حرام بوده و نوعی شرک است. زیرا این کار، اثبات تاثیر چیزی است که الله تعالی دلیلی برای […]

ادامه مطلب …

۳۰۷ – آیا زمانی که به میت در قبر سلام کنیم، روح میت در قبرش به او باز می‌گردد تا جواب سلام را بدهد؟

۳۰۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا زمانی که مسلمانی به میت در قبر سلام کند، الله تعالی روح میت را در قبرش به او باز می‌گرداند تا جواب سلام را بدهد؟ جواب دادند: در مورد سوالی که پرسیده شده، حدیث مرفوعی آمده که ابن عبدالبَرّ رَحِمَهُ‌الله آن را صحیح می‌داند. حدیث چنین است: […]

ادامه مطلب …

۳۰۴ – آیا درست است برای زیارت قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دعا کنیم؟

۳۰۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا مشروع است که انسان بگوید: «پروردگارا، مرا یکی از زائرین قبر پیامبرت صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار ده» یا بگوید: «پروردگارا، مرا یکی از زائرین مسجد پیامبرت صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار ده»؟ جواب دادند: مشروع این است که بگوید مرا یکی از زائران مسجد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار ده؛ زیرا مسجد ایشان است […]

ادامه مطلب …

۳۰۹ – نصیحت به افرادی که به زیارت قبور اولیای الله می‌روند و برای آنها نذر و از آنها طلب می‌کنند

کسانی هستند که به زیارت قبور رفته و اموات را که به زعم خود، اولیاء الله هستند، می‌خوانند، و برای آنها نذر کرده و آنها را به فریاد رسی می‌طلبند و از آنها کمک می‌خواهند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه