جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۲۹۴ – حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟

۲۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله تعالی سوال شد: حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟

جواب دادند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از دفن کردن در مساجد، و از ساختن مساجد روی قبور نهی کرده و کسی را که چنین کاری انجام دهد، لعنت نموده است. ایشان در هنگام مرگ، امتش را بر حذر داشته و فرموده که این کار، کار یهود و نصاری است، و این کار، وسیله‌ای برای شرک به الله عز و جل است. زیرا ساختن مساجد بر روی قبور و یا دفن مردگان در مساجد، وسیله‌ای برای شرک ورزیدن به الله تعالی است. مردم تصور خواهند کرد صاحبان این قبرهایی که در مساجد دفن شده‌اند، نفع یا ضرر می‌رسانند، یا اینکه آنها دارای خاصیتی هستند که تقرب جستن به آنها به وسیله‌ی طاعت را ایجاب می‌کند. بر مسلمانان واجب است از این عمل خطرناک بر حذر باشند، و باید مساجد خالی از قبور بوده و بر توحید و عقیده‌ی صحیح ساخته شده باشند. الله تعالی می‌فرماید: {وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا}[۱]، یعنی: {و این (فرمان پروردگار است) که مساجد از آن الله می‌باشد؛ پس هیچ‌کس را با الله پرستش نکنید}. پس واجب است که مساجد برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده، و از مظاهر شرک، خالی باشند. در آنها، عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ادا شود. این چیزی است که بر مسلمانان واجب است. والله الموفق.


[۱] – سوره جن، آیه «۱۸».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(294) وسئل الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – تعالى : عن حكم دفن الموتى في المساجد .

فأجاب قائلاً : الدفن في المساجد نهى عنه النبي ، ﷺ ، ونهى عن اتخاذ المساجد على القبور ولعن من اتخذ ذلك وهو في سياق الموت يحذر أمته ويذكر ، ﷺ ، أن هذا من فعل اليهود والنصارى ، ولأن هذا وسيلة إلى الشرك بالله – عَزَّوَجَلَّ- لأن إقامة المساجد على القبور ودفن الموتى فيها وسيلة إلى الشرك بالله- عَزَّوَجَلَّ- في أصحاب هذه القبور فيعتقد الناس أن أصحاب هذه القبور المدفونين في المساجد ينفعون أو يضرون أو أن لهم خاصية تستوجب أن يتقرب إليهم بالطاعات من دون الله – سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ – فيجب على المسلمين أن يحذروا من هذه الظاهرة الخطيرة وأن تكون المساجد خالية من القبور مؤسسة على التوحيد والعقيدة الصحيحة قال الله – تعالى- : (وأن المساجد لله فلا تدعوا مع الله أحداً) (سورة الجن ، الآية “18”) فيجب أن تكون المساجد لله- سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ – خالية من مظاهر الشرك تؤدى فيها عبادة الله وحده لا شريك له هذا هو واجب المسلمين . والله الموفق .

مطالب مرتبط:

۲۸۹ – حکم طواف قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها

۲۸۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که با طواف حول قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها، و انجام دیگر عبادات برای قبور، آنها را می‌پرستد، چیست؟ جواب دادند: این سوال بزرگ و مهمی است، و جوابش نیاز به بسط دارد. به یاری الله می‌گوییم: اصحاب قبور به دو نوع […]

ادامه مطلب …

۳۰۷ – آیا زمانی که به میت در قبر سلام کنیم، روح میت در قبرش به او باز می‌گردد تا جواب سلام را بدهد؟

۳۰۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا زمانی که مسلمانی به میت در قبر سلام کند، الله تعالی روح میت را در قبرش به او باز می‌گرداند تا جواب سلام را بدهد؟ جواب دادند: در مورد سوالی که پرسیده شده، حدیث مرفوعی آمده که ابن عبدالبَرّ رَحِمَهُ‌الله آن را صحیح می‌داند. حدیث چنین است: […]

ادامه مطلب …

۲۹۳ – حکم بناسازی بر قبور چیست؟

۲۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم بنا سازی بر قبور چیست؟ جواب دادند: بنا سازی بر قبور، حرام بوده و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی فرموده است. به خاطر اینکه در این کار، تعظیم اهل قبور وجود دارد و وسیله‌ای برای پرستش این قبور و به معبود گرفته شدن آنهاست؛ چنان که […]

ادامه مطلب …

۲۹۲ – جسدی که در مسجد دفن شده است را چه باید کرد؟

مردی مسجدی ساخته و وصیت کرده که در مسجد دفن شود. الان وصیتش اجرا شده و او را در مسجد دفن کرده‌اند. چه باید کرد؟

ادامه مطلب …

۲۹۹ – حکم سفر به نیت زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۲۹۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم سفر به نیت زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟ جواب دادند: سفر کردن برای زیارت قبور، جایز نیست. حال، قبر هر کس که می‌خواهد باشد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مسافرت فقط برای رفتن به سه مسجد، درست است: مسجد الحرام، و مسجد من، و مسجد الاقصی». […]

ادامه مطلب …

۳۰۰ – حکم زیارت برخی مساجد که به صحابه نسبت داده می‌شود

۳۰۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در یمن مسجدی وجود دارد که گفته می‌شود مسجد معاذ بن جبل بوده و به مسجد «الجند» مشهور است. مردم از زن و مرد هر سال در جمعه‌ی ماه رجب برای زیارت به آنجا می‌روند. حکم این عمل چیست و چه نصیحتی برای اینها دارید؟ جواب دادند: این […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه