چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۲۴۸ – حکم کسانی که مفاهیم در نزدشان تغییر کرده، و معروف نزدشان منکر، و منکر نزدشان تبدیل به معروف شده است

۲۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: نظرتان در مورد کسی که مفاهیم در نزد او تغییر کرده، و معروف نزدشان منکر، و منکر نزدشان تبدیل به معروف شده، چیست؟

جواب دادند: نظرم در مورد چنین کسانی که مفاهیم در نزدشان تغییر کرده، تا جایی که معروف را منکر، و منکر را معروف می‌بینند، و کارشان به جایی رسیده که هیچ منکری را انکار نکرده و به هیچ معروفی اقرار نمی‌کنند، این است که چنین کسانی لباس دین را از تن خود به در آورده‌اند. زیرا کسی که معروف را که جزئی از دین و شریعت الله است، منکر بداند، به شریعت کفر ورزیده، و همین طور کسی که منکر را معروف بداند، به طاغوت ایمان آورده است، و ایمان جز با کافر شدن به طاغوت، و ایمان آوردن به الله، درست نمی‌شود. چنین اشخاصی باید به خود بازگردند، و در امر خود نظر کنند و بدانند که اصلشان چه بوده و آخرشان چیست؟ اصلشان، عدم و منتهای امرشان نیز فنای دنیوی است. الله تعالی می‌فرماید: {هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا}[۱]، یعنی: {به‌راستی مدت‌زمانی بر انسان گذشت که چیزی درخورِ ذکر نبود}، و می‌فرماید: {كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ . وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ}[۲]، یعنی: {همه‌ی کسانی که روی زمین هستند، فناپذیرند. و چهره‌ی شکوهمند و گرامی پروردگارت، باقی می‌ماند}، و می‌فرماید: {كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}[۳]، یعنی: {هر جانداری طعم مرگ را می‌چشد و روز رستاخیز پاداشتان را به طور کامل می‌گیرید}. این اشخاص باید کمی فکر کنند. اگر فایده نداشت، پس عمیقا در این مورد تفکر کنند. آنها هر روز می‌‌بینند که مردم، می‌روند و می‌آیند. این به دنیا می‌آید و یکی دیگر، از دنیا می‌رود. یکی مریض می‌شود و دیگری بهبود می‌یابد. این یکی مالش را از دست می‌دهد و آن یکی خانواده‌اش را، و باید بدانند که هیچ کس در این دنیا، بقا ندارد. بنا بر این، باید به سوی الله باز گردند و معروف را معروف، و منکر را منکر بدانند، و کسی که توبه کند، الله توبه‌اش را می‌پذیرد.


[۱] – سوره انسان، آیه «۱».

[۲] – سوره الرحمن، آیات «۲۶و۲۷».

[۳] – سوره آل عمران، آیه «۱۸۵».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(248) سئل فضيلته : عن رأيه فيمن تغيرت لديهم المفاهيم وصار عندهم المعروف منكراً والمنكر معروفاً.

فأجاب – حَفِظَهُ‌الله – بقوله : رأيي في هؤلاء الذين تغيرت عندهم المفاهيم حتى رأوا المعروف منكراً والمنكر معروفاً وصاروا لا ينكرون من المنكر شيئاً ولا يقرون من المعروف شيئاً ، رأيي أن هؤلاء انسلخوا من الدين – والعياذ بالله- وذلك لأن من جعل المعروف الذي ، من شريعة الله – عَزَّوَجَلَّ – منكراً فقد كفر بالشريعة ، وكذلك من جعل المنكر معروفاً فقد آمن بالطاغوت ، والإيمان لا يتم إلا بالكفر بالطاغوت والإيمان بالله ، فعلى هؤلاء أن يراجعوا أنفسهم ويفكروا في أمرهم ويعرفوا أصلهم ومنتهى أمرهم فإن أصلهم العدم ومنتهى أمرهم الفناء من الدنيا ، قال – تعالى – : (هل أتى على الإنسان حين من الدهر لم يكن شيئاً مذكوراً) (سورة الإنسان ، الآية “1”) وقال- تعالى – : (كل من عليها فان . ويبقى وجه ربك ذو الجلال والإكرام) (سورة ، الرحمن ، الآيتان “26-27”). وقال تعالى – : (كل نفس ذائقة الموت وإنما توفون أجوركم يوم القيامة) (سورة آل عمران ، الآية “185”) . عليهم أن يفكروا أدنى تفكير فإن لم يفد فعليهم أن يفكروا التفكير العميق في الأمر وهم يشاهدون الناس يذهبون ويجيئون ، هذا يولد وهذا يموت وهذا يمرض وهذا يصح ، وهذا يصاب بماله وهذا يصاب بأهله ، ويعلموا أنه لا بقاء لأحدٍ في هذه الدنيا فليرجعوا إلى الله – تعالى- وليعرفوا المعروف وينكروا المنكر ومن تاب تاب الله عليه.

مطالب مرتبط:

۲۲۰ – حکم تکفیر مسلمان و حکم کسی که عمل کفر آمیز از روی مزاح انجام دهد

۲۲۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شروط حکم تکفیر مسلمان سوال شد؟ و نیز حکم کسی که عمل کفر آمیزی را از روی مزاح انجام دهد، چیست؟ جواب دادند: حکم تکفیر مسلمان دو شرط دارد: اول: دلیلی وجود داشته باشد بر اینکه این عمل، از اعمال کفر آمیز. دوم: انطباق حکم بر کسی که […]

ادامه مطلب …

۲۲۴ – عذر به جهل در مسائل عقیده

۲۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد مساله‌ی عذر به جهل در مسائل عقیده سوال شد. جواب دادند: اختلاف در مساله‌ی عذر به جهل مانند دیگر اختلافات فقهی اجتهادی است. حتی چه بسا در بعضی مواقع، اختلاف برای تطبیق حکم بر شخص معین، فقط لفظی باشد. یعنی همه متفق هستند که قول یا فعل یا […]

ادامه مطلب …

۲۱۹ – آیا جایز است به شخصی که عمل کفر آمیزی انجام داد بگوییم کافر است؟

۲۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است وقتی شخص معینی عمل کفر آمیزی انجام داد، به او کافر گفته شود؟ جواب دادند: وقتی شروط تکفیر در حق او به جای آمده باشد، اطلاق لفظ کفر بر او به عینه جایز است، و اگر چنین نباشد، وصف ارتداد بر هیچ کس قابل انطباق […]

ادامه مطلب …

۲۱۸ – آیا جایز است که به شخصی بگوییم کافر است؟

۲۱۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است که به شخصی معین بگوییم کافر است؟ جواب: بله، برایمان جایز است که به شخص معینی بگوییم کافر است؛ زمانی که اسباب کفر در او محقق شده باشد. مثلا اگر کسی را دیدیم که رسالت را انکار می‌کند، یا کسی را دیدیم که تحاکم به […]

ادامه مطلب …

۲۴۶ – اگر عبادت صفات الله شرک است، پس منظور از «أعوذ بعزة الله و قدرته» یا «أعوذ بکلمات الله التامّات» چیست؟

۲۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای شماره‌ی ۲۴۴ گفتید که پرستش یکی از صفات الله یا خواندن از خودِ صفت، شرک است. اما در شرح عقیده‌‌ی طحاویه آمده که وقتی گفتی: «أعوذ بعزة الله»، به یکی از صفات الله پناه برده‌ای و با این کار به غیر الله پناه نبرده‌ای.. از این […]

ادامه مطلب …

۲۳۴ – حکم استهزای الله یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا سنت پیامبر

استهزای الله تعالی یا رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، و یا استهزای سنت ایشان، کفر و ارتداد است که شخص با انجام آن از اسلام خارج می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه