شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۲۳۵ – حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله جَلَّ‌جَلَالُهُ یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد

۲۳۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله تعالی یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد، چیست؟

جواب دادند: این عمل، یعنی استهزای الله یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا کتاب الله و یا دین او، حتی اگر بر سبیل مزاح باشد، و حتی اگر بر سبیل خنداندن گروهی باشد، کفر و نفاق است. این دقیقا همان چیزی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اتفاق افتاد. در مورد کسانی که گفتند: «ما هیچ کسی را ندیده‌ایم که از این قاریان، شکم گنده‌تر، و دروغگوتر، و هنگام رویارویی با دشمنان، ترسوتر باشد»، و منظورشان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان بود. به همین خاطر، نازل شد: {وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ}[۱]، یعنی: {و اگر آنان را بازخواست کنی، می‌گویند: ما فقط شوخی و بازی می‏کردیم}. زیرا آنها نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده و می‌گفتند: ما فقط با هم حرف می‌زند که طول راه و سختی آن را کم کنیم. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنها آنچه را که الله امر کرده بود، فرمود: {أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ . لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ}، یعنی: {آیا الله، و آیات و فرستاده‌اش را به مسخره می‌گیرید؟ عذر و بهانه نیاورید؛ به راستی پس از ایمانتان، کفر ورزیده‌اید}. پس، جناب ربوبیت و رسالت و وحی و دین، جنابی محترم است که برای هیچ کس جایز نیست آن را با استهزا و تمسخر، به بازی گیرد. اگر چنین کرد، کافر است؛ زیرا این دلالت بر استهانت او به الله عز و جل و پیامبران و کتاب‌های آسمانی و شریعت او دارد، و بر کسی که چنین کرده واجب است از آنچه انجام داده، به سوی الله تعالی توبه کند. زیرا این نفاق است. پس واجب است که توبه کرده و استغفار نماید و عملش را نیکو گردانده و خشیت الله تعالی و تعظیم و خوف و محبت او را در قلبش قرار دهد. والله ولیّ التوفیق.


[۱] – سوره توبه، آیات «۶۵و۶۶».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(235) وسئل -حَفِظَهُ‌الله -: عن حكم من يمزح بكلام فيه استهزاء بالله أو الرسول ، ﷺ، أو الدين؟

فأجاب بقوله : هذا العمل وهو الاستهزاء بالله أو رسوله ، ﷺ ، أو كتابه أو دينه ولو كان على سبيل المزح ، ولو كان على سبيل إضحاك القوم كفر ونفاق ، وهو نفس الذي وقع في عهد النبي ، ﷺ ،في الذين قالوا : “ما رأينا مثل قرائنا هؤلاء أرغب بطوناً ،ولا أكذب ألسناً ، ولا أجبن عند اللقاء”. يعني رسول الله ﷺ ، وأصحابه القراء فنزلت فيهم : (ولئن سألتهم ليقول :ن إنما كنا نخوض ونلعب) (سورة التوبة ، الآية “65”) لأنهم جاؤوا إلى النبي ﷺ يقولون: إنما كنا نتحدث حديث الركب نقطع به عناء الطريق ، فكان رسول الله، ﷺ ، يقول لهم ما أمره الله به: (أبالله وآياته ورسوله كنتم تستهزءون .لا تعتذروا قد كفرتم بعد إيمانكم) (سورة التوبة ، الآيتان “65-66”). فجانب الربوبية ، والرسالة ، والوحي ، والدين جانب محترم ، لا يجوز لأحد أن يعبث فيه لا باستهزاء بإضحاك ، ولا بسخرية فإن فعل فإنه كافر ؛ لأنه يدل على استهانته بالله – عَزَّوَجَلَّ – ورسله وكتبه وشرعه وعلى من فعل هذا أن يتوب إلى الله – عَزَّوَجَلَّ – مما صنع ، لأن هذا من النفاق فعليه أن يتوب إلى الله ويستغفر ، ويصلح عمله ، ويجعل في قلبه خشية الله – عَزَّوَجَلَّ – وتعظيمه وخوفه ومحبته. والله ولي التوفيق .

مطالب مرتبط:

۲۴۶ – اگر عبادت صفات الله شرک است، پس منظور از «أعوذ بعزة الله و قدرته» یا «أعوذ بکلمات الله التامّات» چیست؟

۲۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای شماره‌ی ۲۴۴ گفتید که پرستش یکی از صفات الله یا خواندن از خودِ صفت، شرک است. اما در شرح عقیده‌‌ی طحاویه آمده که وقتی گفتی: «أعوذ بعزة الله»، به یکی از صفات الله پناه برده‌ای و با این کار به غیر الله پناه نبرده‌ای.. از این […]

ادامه مطلب …

۲۳۹ – حکم کسی که شخص صاحب ریش یا شخصی که لباسش بالاتر از قوزک پا است را تمسخر می‌کند

اگر قصدش تمسخر از عمل این شخص است و می‌داند که این عمل، جزئی از شریعت الهی است، بدون شک از شریعت الله تمسخر کرده، و اگر قصدش تمسخر از آن شخص به انگیزه‌ی شخصی است، تکفیر نمی‌شود....

ادامه مطلب …

۲۱۷ – آیا انکار خالق، کفر به حساب می‌آید؟

۲۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا انکار خالق، کفر به حساب می‌آید؟ جواب دادند: این سوال مانند این است که بپرسد: آیا خورشید، خورشید است؟ آیا شب، شب است؟ آیا روز، روز است؟ چه کسی این اشکال برایش پیش می‌آید که آیا کسی که منکر خالق است، کافر است یا نه؟ گر چه […]

ادامه مطلب …

۲۱۹ – آیا جایز است به شخصی که عمل کفر آمیزی انجام داد بگوییم کافر است؟

۲۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است وقتی شخص معینی عمل کفر آمیزی انجام داد، به او کافر گفته شود؟ جواب دادند: وقتی شروط تکفیر در حق او به جای آمده باشد، اطلاق لفظ کفر بر او به عینه جایز است، و اگر چنین نباشد، وصف ارتداد بر هیچ کس قابل انطباق […]

ادامه مطلب …

۲۴۲ – حکم خواستن از صاحبان قبور چیست؟

متاسفانه در برخی کشورهای اسلامی، کسانی وجود دارند که تصور می‌کنند فلان مُرده که جسد است یا زمین، او را خورده است، نفع و ضرر می‌رساند، یا می‌تواند به کسی که بچه دار نمی‌شود، بچه دهد، و این – عیاذاً بالله – شرک اکبر است...

ادامه مطلب …

۲۲۵ – آیا کسی که جاهل به جزای گناه است، معذور دانسته می‌شود؟

۲۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا کسی که جاهل به جزای گناه است، مثل کسی که نمی‌داند ترک نماز، کفر است، معذور دانسته می‌شود؟ جواب دادند: کسی که جاهل به جزایی است که بر گناهش مترتب می‌شود، اگر می‌داند که عملش مخالف شرع است، چنان که قبلا آمد، معذور نیست. بنا بر این، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه