سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

۲۳۵ – حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله جَلَّ‌جَلَالُهُ یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد

۲۳۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله تعالی یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد، چیست؟

جواب دادند: این عمل، یعنی استهزای الله یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا کتاب الله و یا دین او، حتی اگر بر سبیل مزاح باشد، و حتی اگر بر سبیل خنداندن گروهی باشد، کفر و نفاق است. این دقیقا همان چیزی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اتفاق افتاد. در مورد کسانی که گفتند: «ما هیچ کسی را ندیده‌ایم که از این قاریان، شکم گنده‌تر، و دروغگوتر، و هنگام رویارویی با دشمنان، ترسوتر باشد»، و منظورشان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان بود. به همین خاطر، نازل شد: {وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ}[۱]، یعنی: {و اگر آنان را بازخواست کنی، می‌گویند: ما فقط شوخی و بازی می‏کردیم}. زیرا آنها نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده و می‌گفتند: ما فقط با هم حرف می‌زند که طول راه و سختی آن را کم کنیم. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنها آنچه را که الله امر کرده بود، فرمود: {أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ . لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ}، یعنی: {آیا الله، و آیات و فرستاده‌اش را به مسخره می‌گیرید؟ عذر و بهانه نیاورید؛ به راستی پس از ایمانتان، کفر ورزیده‌اید}. پس، جناب ربوبیت و رسالت و وحی و دین، جنابی محترم است که برای هیچ کس جایز نیست آن را با استهزا و تمسخر، به بازی گیرد. اگر چنین کرد، کافر است؛ زیرا این دلالت بر استهانت او به الله عز و جل و پیامبران و کتاب‌های آسمانی و شریعت او دارد، و بر کسی که چنین کرده واجب است از آنچه انجام داده، به سوی الله تعالی توبه کند. زیرا این نفاق است. پس واجب است که توبه کرده و استغفار نماید و عملش را نیکو گردانده و خشیت الله تعالی و تعظیم و خوف و محبت او را در قلبش قرار دهد. والله ولیّ التوفیق.


[۱] – سوره توبه، آیات «۶۵و۶۶».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(235) وسئل -حَفِظَهُ‌الله -: عن حكم من يمزح بكلام فيه استهزاء بالله أو الرسول ، ﷺ، أو الدين؟

فأجاب بقوله : هذا العمل وهو الاستهزاء بالله أو رسوله ، ﷺ ، أو كتابه أو دينه ولو كان على سبيل المزح ، ولو كان على سبيل إضحاك القوم كفر ونفاق ، وهو نفس الذي وقع في عهد النبي ، ﷺ ،في الذين قالوا : “ما رأينا مثل قرائنا هؤلاء أرغب بطوناً ،ولا أكذب ألسناً ، ولا أجبن عند اللقاء”. يعني رسول الله ﷺ ، وأصحابه القراء فنزلت فيهم : (ولئن سألتهم ليقول :ن إنما كنا نخوض ونلعب) (سورة التوبة ، الآية “65”) لأنهم جاؤوا إلى النبي ﷺ يقولون: إنما كنا نتحدث حديث الركب نقطع به عناء الطريق ، فكان رسول الله، ﷺ ، يقول لهم ما أمره الله به: (أبالله وآياته ورسوله كنتم تستهزءون .لا تعتذروا قد كفرتم بعد إيمانكم) (سورة التوبة ، الآيتان “65-66”). فجانب الربوبية ، والرسالة ، والوحي ، والدين جانب محترم ، لا يجوز لأحد أن يعبث فيه لا باستهزاء بإضحاك ، ولا بسخرية فإن فعل فإنه كافر ؛ لأنه يدل على استهانته بالله – عَزَّوَجَلَّ – ورسله وكتبه وشرعه وعلى من فعل هذا أن يتوب إلى الله – عَزَّوَجَلَّ – مما صنع ، لأن هذا من النفاق فعليه أن يتوب إلى الله ويستغفر ، ويصلح عمله ، ويجعل في قلبه خشية الله – عَزَّوَجَلَّ – وتعظيمه وخوفه ومحبته. والله ولي التوفيق .

مطالب مرتبط:

۲۴۵ – آیا گفتن «یا رحمة الله»، شامل خواستن از صفت الله است که ممنوع می‌باشد؟

۲۴۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اگر انسان بگوید: «یا رحمة الله»، شامل خواستن از صفت الله است، که ممنوع می‌باشد؟ جواب دادند: اگر منظور دعا کننده از گفتن «یا رحمة الله»، استغاثه کردن با توسل به رحمت الله است، یعنی از خودِ صفت رحمت چیزی نمی‌خواهد، بلکه دارد دعا می‌کند که الله […]

ادامه مطلب …

۲۳۱ – حکم ذبح کردن برای غیر الله

قربانی کردنی که برخی مردم نزد قبور انجام می‌دهند – قبور کسانی که به زعم خودشان، اولیاء هستند – شرک اکبر بوده و انسان را از دین خارج می‌کند، و نصیحتمان به آنان، این است که از این کار به سوی الله توبه کنند...

ادامه مطلب …

۲۴۴ – آیا اینکه انسان صفتی از صفات الله را عبادت کند، یا آن صفت را فرا بخواند، شرک است؟

۲۴۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اینکه انسان صفتی از صفات الله را عبادت کند، یا آن صفت را فرا بخواند، شرک به حساب می‌آید؟ جواب دادند: پرستش صفتی از صفات الله یا فراخواندن آن توسط انسان، جزئی از شرک است. شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله این را ذکر می‌کند. زیرا صفت، بدون […]

ادامه مطلب …

۲۲۱ – حکم کسی که نمی‌داند دعا کردن به سوی غیر از الله، شرک است؟

۲۲۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد کسی سوال شد که نمی‌داند متوجه کردن چیزی از دعا به کسی غیر از الله، شرک است؟ جواب دادند: جهل نسبت به حکم کاری که انسان با انجام آن کافر می‌شود، مانند جهل نسبت به حکم کاری است که انسان با انجام آن، فاسق می‌شود. همان طور که […]

ادامه مطلب …

۲۴۳ – برخی مردم در هنگام سختی می‌گویند: «یا محمد، یا علی، یا گیلانی». حکم چنین عملی چیست؟

۲۴۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی مردم در هنگام سختی می‌گویند: «یا محمد، یا علی، یا گیلانی». حکم چنین عملی چیست؟ جواب دادند: اگر مقصودش خواندن آنان و استغاثه به آنهاست، مشرک بوده و از دین خارج شده است. باید توبه کند و تنها الله را بخواند. چنان که الله تعالی می‌فرماید: {أَمَّنْ […]

ادامه مطلب …

۲۳۹ – حکم کسی که شخص صاحب ریش یا شخصی که لباسش بالاتر از قوزک پا است را تمسخر می‌کند

اگر قصدش تمسخر از عمل این شخص است و می‌داند که این عمل، جزئی از شریعت الهی است، بدون شک از شریعت الله تمسخر کرده، و اگر قصدش تمسخر از آن شخص به انگیزه‌ی شخصی است، تکفیر نمی‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه