۱۲۹ – از شیخ رَحِمَهُالله در مورد گفتن حبیب الله به پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم سوال شد.
جواب دادند: شکی نیست که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم، حبیب الله است. زیرا او دوستدار الله، و محبوب اوست. اما وصف خلیل الله، وصفی بالاتر از این است. بنا بر این، پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم، خلیل الله است. چنان که او خود میفرماید: «الله مرا به خلیلی گرفت، همان طور که ابراهیم را به خلیلی گرفت»[۱]. به همین خاطر کسی که فقط با لفظ محبت او را وصف کند، – یعنی بگوید حبیب الله – مرتبهی او را پایین آورده، زیرا خلیل، بزرگتر و بالاتر از حبیب است. همهی مومنین، حبیبان الله هستند. اما رسول الله علیه الصلاة و السلام در مقامی بالاتر از آن، یعنی در مرتبه خِلَّت است. الله تعالی او را خلیل خود گرفته چنان که ابراهیم را به خلیلی گرفته است. به همین خاطر میگوییم: محمد، رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم، خلیل الله است و این بهتر از گفتن حبیب الله است. زیرا هم متضمن محبت و بیشتر از محبت است؛ زیرا نهایتِ محبت است.
[۱] – «إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَنِي خَلِيلًا كَمَا اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا». خلیل به معنی دوست ویژه.