یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

۱۲۹ – آیا می‌شود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را «حبیب الله» خواند؟

۱۲۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد گفتن حبیب الله به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد.

جواب دادند: شکی نیست که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، حبیب الله است. زیرا او دوستدار الله، و محبوب اوست. اما وصف خلیل الله، وصفی بالاتر از این است. بنا بر این، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، خلیل الله است. چنان که او خود می‌فرماید: «الله مرا به خلیلی گرفت، همان طور که ابراهیم را به خلیلی گرفت»[۱]. به همین خاطر کسی که فقط با لفظ محبت او را وصف کند، – یعنی بگوید حبیب الله – مرتبه‌ی او را پایین آورده، زیرا خلیل، بزرگ‌تر و بالاتر از حبیب است. همه‌ی مومنین، حبیبان الله هستند. اما رسول الله علیه الصلاة و السلام در مقامی بالاتر از آن، یعنی در مرتبه خِلَّت است. الله تعالی او را خلیل خود گرفته چنان که ابراهیم را به خلیلی گرفته است. به همین خاطر می‌گوییم: محمد، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، خلیل الله است و این بهتر از گفتن حبیب الله است. زیرا هم متضمن محبت و بیشتر از محبت است؛ زیرا نهایتِ محبت است.


[۱] – «إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَنِي خَلِيلًا كَمَا اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا». خلیل به معنی دوست ویژه.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(129) وسئل فضيلة الشيخ: حَفِظَهُ‌الله تعالى : عن وصف النبي ﷺ بحبيب الله ؟

فأجاب بقوله: النبي ﷺ حبيب الله لا شك فهو حاب لله ومحبوب لله، ولكن هناك وصف أعلى من ذلك وهو خليل لله، فالرسول ﷺ خليل الله كما قال ﷺ: ” إن الله اتخذني خليلاً كما اتخذ إبراهيم خليلاً “. ولهذا من وصفه بالمحبة فقط فإنه نزله عن مرتبته، فالخلة أعظم من المحبة وأعلى، فكل المؤمنين أحباء الله، ولكن الرسول ﷺ في مقام أعلى من ذلك وهو الخلة فقد اتخذه الله خليلاً كما اتخذ إبراهيم خليلاً، لذلك نقول : إن محمداً رسول الله ﷺ خليل الله، وهذا أعلى من قولنا : حبيب الله لأنه متضمن للمحبة، وزيادة لأنه غاية المحبة.

مطالب مرتبط:

۱۳۳ – معنای فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم «خواب دیدن مومن یکی از چهل و شش جزء نبوت است»

۱۳۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: معنی این فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست که می‌فرماید: «خواب دیدن مومن یکی از چهل و شش جزء نبوت است»؟ و چه کسی خوابش تصدیق می‌شود؟ جواب دادند: معنای این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم «خواب دیدن مومن، یکی از چهل و شش جزء نبوت است» این است که خواب […]

ادامه مطلب …

۱۲۴ – فرق بین رسول و نبی

۱۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا فرقی بین رسول و نبیّ وجود دارد؟ جواب دادند: بله. اهل علم می‌گویند: نبیّ کسی است که الله، شریعتی را به سوی او وحی کرده، و به او دستور تبلیغ آن را نداده است. بلکه خود به آن عمل می‌کند و الزامی برای تبلیغ آن ندارد. اما […]

ادامه مطلب …

۱۳۰ – حکم مدح کردن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای کسب درآمد

۱۳۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد حکم قرار دادن مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عنوان تجارت سوال شد. جواب دادند: حرام است، و باید این را بدانید که مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو نوع است: اول: مدحی که شایسته‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است، و در آن غلو وجود ندارد. این اشکالی ‌ندارد. یعنی اشکالی […]

ادامه مطلب …

۱۳۲ – آیا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم معصوم از شرک است؟

۱۳۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چرا الله این خطاب را متوجه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کرده است: { وَلَا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ}[۱]، یعنی: {و غیر از الله کسی را که هیچ سود و زیانی برایت ندارد، نخوان}، با اینکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم معصوم از شرک است؟ جواب دادند: […]

ادامه مطلب …

۱۳۴ – جمع بین دو آیه:‌ ﴿تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ﴾ و ﴿لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ﴾

چگونه بین این دو آیه جمع بندی کنیم: ﴿تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ﴾، (یعنی: آنها رسولانی هستند که برخی را بر برخی دیگر برتری داده‌ایم)، و این فرموده: ﴿لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ﴾، (یعنی: هیچ فرقی بین هیچ کدام از آنها قائل نمی‌شویم)؟

ادامه مطلب …

۱۲۲ – کدام یک از پیامبران، «رسول» بوده‌اند؟

۱۲۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا پیامبرانی که در این آیه ذکر شده‌اند: {إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ..}، جزء رسولان هستند یا خیر؟ و اولین رسول، چه کسی بوده؟ جواب دادند: پیامبرانی که در این آیه ذکر شده‌اند: {إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ}[۱]، یعنی: {همانا ما […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه